Кіріспе
1959 жылы Герберт Л. Строктың «Күреңкiдi қалай жасау керек» фильмі – 1958 жылы шыққан американдық қорқыныш драмасы. Бұл фильм нақты ғылыми-фантастикалық қорқыныш фильмдерін жасаған реквизиттер мен студияларды көрсетуімен ерекшеленеді. Оны Герман Коэн жазды және өндірді, режиссері Герберт Л. Строк, ал басты рөлдерде Гари Конвей, Роберт Х. Харрис, Пол Бринегар, Моррис Анкрум, Роберт Шейн және Джон Эшли ойнады. Фильм American International Pictures компаниясы тарапынан «Жасөспірім үңгір адамы» фильмімен бірге көрсетілді. Бұл фильм «Мен жасөспірім қасқыр едім» және «Мен жасөспірім Франкенштейн едім» фильмдерінің жалғасы болып табылады. «Жасөспірім Франкенштейн» сияқты, соңғы сәттерінде түсті көрсетуге өтетін қара-ақ фильм, «Күреңкiдi қалай жасау керек» фильмі де қара-ақ түспен түсірілген, тек соңғы бөлігі (өрт сахнасының финалы) толық түсті.
How to Make a Monster is a 1958 American horror film drama that is notable for its inclusion of props and studios that created actual sci fi horror movies. It was produced and written by Herman Cohen, directed by Herbert L. Strock, and starring Gary Conway, Robert H. Harris, Paul Brinegar, Morris Ankrum, Robert Shayne, and John Ashley. The film was released by American International Pictures as a double feature with Teenage Caveman. The film is a follow up to both I Was a Teenage Werewolf and I Was a Teenage Frankenstein. Like Teenage Frankenstein, a black and white film that switches to color in its final moments, How to Make a Monster was filmed in black and white and only the last reel (the fire scene finale) is in full color.
Сюжет
Пит Дюмонд, 25 жыл бойы American International Studios-та бас макияжшы болған, студияны NBN Associates сатып алғаннан кейін жұмыстан босатылады. Шығыстан келген жаңа басшылар Джеффри Клейтон мен Джон Никсон, Питтің есімді монстрлардың макияжын жасап, студияны танымал еткен қорқынышты фильмдердің орнына музыкалық және комедиялық фильмдер түсіруді жоспарлайды. (Жаңа иелері Питке сахнада олардың жаңа рок-музыкалық номерлерінің бірін көрсетеді, онда нағыз әнші, жұлдыз Джон Эшли қатысады.) Кек ретінде Пит осы адамдардың бас тартқан монстрларын оларды жою үшін пайдаланамын деп уәде береді. Ол несеп қуыратын ингредиентті негіз креміне қосып, жас актерлерді олардың мансабы оның билігіне бағынбаса аяқталады деп сендіріп, еш күдіксіз Ларри Дрейк пен Тони Мантеллді (қазіргі түсірілімдегі «Жас қасқыр және жас Франкенштейн» фильмінде тиісінше Жас қасқыр мен Жас Франкенштейн рөлдерін ойнайды) гипнозға түсіреді. Гипноз арқылы Пит Ларриге, Жас қасқыр макияжымен, студияның проекция залында Никсонды өлтіруге бұйырады. Кейін ол Тониге, Жас Франкенштейн макияжымен, Клейтонға шабуыл жасап, ол түнгі уақытта 1958 жылғы Линкольн кабриолетінде үйіне келгеннен кейін оны тұншықтыруға бұйырады. Келесі күні студия күзетшісі, әуесқой детектив Монахан, макияж бөлмесіне кіреді. Ол Питке және Ривероға, Питтің макияж көмекшісіне, көптеген қызықты деректерді жазып алған кішкентай қара дәптерін көрсетеді, мысалы, Джеффри Клейтон өлтірілген түні Пит пен Риверо сағат 21:12-де шыққан. Ол қауіпсіздік бөлімінің бастығы болуды үміттенеді дейді. Пит қорқынышпен, өзінің туындысы – екі беткей Caveman ретінде макияжданады және Монаханды студиядағы асханада өлтіреді, ол сол түні қадағалап жүреді. Аға күзетші Ричардс күресті көрмейді және естімейді, бірақ жоғалған Монаханның денесін табады. Полиция тергеушілері екі белгіні анықтайды: қызметші Милли, Клейтонды өлтірген жерден қашқанда оны құлатқан Франкенштейннің монстры (Тони, макияжда) туралы айтады, ал полиция зертханасының техниктері Клейтонның Тонимен болған соңғы күресінен қалған макияждағы ерекше ингредиентті табады. Формула Питтің ескі макияж бөлмесінен табылған үзінділермен сәйкес келеді. Полиция Питтің үйіне бағыт алады. Пит Риверо, Ларри және Тониді үйіне алып келіп, ащы қоштасу кешін өткізеді, оның үйі студиядағы 25 жылдық еңбек жолында жасаған барлық монстрлардың мұражайына айналған. Пит Ривероға сенбей, оны ас үйде жалғыз қалғанда пышақтап өлтіреді. Ларри мен Тонидің құлыпталған қонақ бөлмесінен қашуға тырысқанын білгенде, ол екеуіне де пышақпен шабуыл жасайды. Ларри ойсыздықпен шамданып, шамдарды құлатып, монстрлар мұражайын өртеп жібереді, ал Пит қабырғаға ілінген монстр "балаларының" басын құтқаруға тырысып, өліп қалады. Полиция от балаларды жақындату алдында құлыпталған есікті бұзып, Ларри мен Тониді құтқарады.
Өндіріс
Пит Дюмондтың өртте жойылған "балаларының" көптеген бөлігі Пол Блейсделлдің бұрынғы AIP фильмдері үшін жасаған реквизиттері болды, және ол осы реквизиттердің жойылғанына келісім берді. Олардың ішінде "Мысық қыз" (1956), "Бұл әлемді бағындырды" фильмінен "Беула" (1956), "Табақшалардың шабуылы" (1957) және "Қоғысшылардың шабуылы" (1958) фильміндегі доктор Джекилл маскасы бар. Блейсделл сондай-ақ "Эсмеральда тәте" деп аталатын жаңа монстр костюмын жасады, оны өрт сахнасында өртеп жіберу үшін арнайы жасаған (беті еріген кезде астынан қорқынышты бас сүйек ашылатын етіп). Блейсделлдің "Ол" Жаратылыс маскасы да сахнада болды, бірақ керемет түрде зардап көрмеді. Блейсделл AIP-ден оның "Мысық қыз" маскасын өртемеуін сұрады, бірақ ол өртте салдарынан жойылды. (Жағдайды одан бетер ауырлатқан нәрсе, оператор "Мысық қыз" маскасының жанып жатқанын түсіре алмады.) Осы оқиға Блейсделлдің аузында жаман қалды. Герман Коэн Джон Эшлиді әнші ретінде Джеймс Х. Николсонның өтініші бойынша таңдағанын айтады, ол Эшлимен студиямен ұзақ мерзімді келісімшарт жасаған болатын. Эшли сол кезде әнші ретінде шағын жетістіктерге қол жеткізді. AIP-тің жеке студиясы болмағандықтан, фильм Ziv Studios-та түсірілді. Түсірілім кезінде студия аумағына "Америкалық Халықаралық Студиялар" деп жазылған тақта орнатылды, бұл мүлдем жаңылыстыратын болды. Эд Вудтың әйелі Кэти 1992 жылғы сұхбатында күйеуінің "Монстр қалай жасалады" идеясын AIP продюсері Сэм Аркоффтан ұрлап алғанына сенгенін айтты. Ол: "Эдди Аркоффты айыптады, ол оны шын мәнінде жек көрді. Эдди оларға мақұлдау үшін сценарий берді, ал олар кейіпкерлерді сәл өзгертті. Эдди оны Лугоси үшін жазған. Бұл енді жұмыс таба алмаған, студиядан кек алатын ескі қорқыныш актері туралы. (Олар оны) студиядан кек алатын гримерге айналдырды." Аркофф Вудтың талабын жоққа шығарып, Херман Коэннің жобаны өзі бастағанын мәлімдеді.
Басқа релиздер
Scream Factory компаниясының 2020 жылғы Blu-ray шығарылымында Том Уивердің аудио түсіндірмесі бар. Svengoolie 2021 жылдың 12 маусымында, 2021 жылдың 11 желтоқсанында, 2022 жылдың 25 маусымында және ең соңғы рет 2024 жылдың 24 ақпанында осы фильмді көрсетті.