Кіріспе

1966 жылы түсірілген Кёртис Харрингтонның фильмі, 1966 жылғы фильм.

"Қанның патшайымы" (немесе "Қанды планета" деп те аталады) – Джордж Эдвардс пен Сэмюэл З. Аркофф өндірген, Кёртис Харрингтон режиссерлік еткен, Джон Саксон, Базил Ратбоун, Денис Хоппер және Джуди Мередит бас рөлдерде ойнаған 1966 жылғы ғылыми-фантастикалық қорқыныш фильмі. Фильм бұрынғы советтік "Мечта Навстречу" ("Ақиқатқа айналған арман") көркем фильмінің сценарийіне негізделген. Режиссер Харрингтон сондай-ақ сол фильмнен арнайы эффектілер кадрларын, сондай-ақ советтік ғылыми-фантастикалық фильм "Небо Зовиот" ("Күннен тыс шайқас") кадрларын да пайдаланған. Шетелдік өркениет Жермен байланысқа шығып, адамзатпен ресми түрде кездесу үшін галактика арқылы сапар шегеді. Олардың жұлдызаралық кемесі Марсқа құлап, құтқару үшін жерден кеме жіберіледі. Марста олар құлаған ғарыш кемесін табады, бірақ оның ішінде бір ғана өлген шетелдік гуманоидты табады. Олар шетелдіктердің құтқару шаттлы Қызыл планетадан ұшып, жақын орналасқан Фобосқа құлаған деген қорытындыға келеді. Шаттлдың қираған қалдықтарынан жасыл терілі әйел тірі күйінде табылады. Олар Жерге қайтып келе жатқанда, экипажтың мүшелері қанынан айырылып, бірінен соң бірі өле бастайды.

Сюжет

1990 жыл. Адамдар Айға алғаш рет 20 жыл бұрын қонғаннан бері ғарыш саяхаты кеңінен дамыған. Халықаралық ғарыш технологиялары институтында байланыс маманы және астронавт Лора Джеймс сыртқы кеңістіктен түскен ерекше сигналдарды бақылайды. Лораның басшысы доктор Фаррадей сигналды аударып, оның Жерге елші жіберген шетелдік нәсілден келгенін анықтайды. Бірақ көп ұзамай Лора шетелдіктердің ғарыш кемесінің Марсқа құлағанын көрсететін бейнежазба алады. Институт Лора, астронавттар Андерс Брокман және Пол Грантты қоса, "Океано" ғарыш кемесімен құтқару миссиясын іске қосады. "Океано" күннің жарқылынан зақымданып, Марсқа жетіп, құлаған шетелдік кемені табады. Андерс пен Пол зерттеу жүргізіп, бір шетелдіктің мүрдесін көреді. Фаррадей тірі қалған экипаж құтқарылған болуы мүмкін деп болжайды, сондықтан шетелдіктердің құтқару кемесін табу үшін бақылау спутнигі қажет. Лораның күйеуі Аллан мен әріптес астронавты Тони ерікті болады. Олар "Метеор" ғарыш кемесімен Марстың екі серігінің бірі – Фобосқа аттанады. Тони Фобоста шетелдік ғарыш кемесін табады. Ол Алланмен бірге кемеге кіріп, есінен айырылған, бірақ тірі әйелді табады. Құтқару кемесі тек екеуін тасымалдай алатындықтан, біреуі қалуға тиіс, сондықтан тиянақтап, Тони қалады. Аллан мен әйел "Океаноға" оралып, Лора, Пол және Андерске қосылады. Шетелдік есін жинап, үш еркекке күлімсірейді, бірақ Лораға емес. Шетелдік ұсынылған тағамның бәрін жеуден бас тартады және Андерске қан алуға рұқсат бермейді. Түнде Пол шетелдікті күзетіп тұрғанда, ол оған шабуыл жасап, гипнозға түсіріп, қанын сорып өлтіреді. Аман қалған астронавттар оны тірі ұстау үшін кемедегі плазмадан қан беруді шешеді. Плазма біткен кезде, ол Андерсті өлтіріп, оның қанын сорып алады, нәтижесінде Лора мен Аллан ғарышта жалғыз қалады. Содан кейін шетелдік Алланға шабуыл жасайды, бірақ Лора оны тоқтатып, қайтадан өлтіруге жол бермейді. Күрес барысында Лора оны тырнап алады, ал шетелдік үрейлене айқайлап, тез қан кетуден көз жұмады. Лора мен Аллан кемеде жасырылған шетелдік жұмыртқаларды табады. Аллан оның патшалық отбасынан, мүмкін патшайымнан болғанын (патшалық отбасындағы туыстық қатынастарға байланысты гемофилиясы болуы мүмкін) және оны Жерге көбейту үшін жібергенін болжайды. Олардың ғарыш кемесі қауіпсіз жерге қонады, бірақ Жер үкіметі Алланның ұсынғандай, оларды жоюдың орнына шетелдік жұмыртқаларды зерттеуге шешім қабылдайды.

Даму

Харрингтон «Түнгі ағым» атты көркем фильмімен танымал болды, ол Роджер Корманға фильм жобасын ұсынуға жеткілікті әсер етті. «Әрине, мен «Қан патшайымынан» гөрі жеке фильм түсіргім келеді, – деді Харрингтон сол кезде, – бірақ мен қаржыландыру ала алмаймын. Дегенмен, фильм қызықты, мен жанр шеңберінде бірдеңе айта алдым деп ойлаймын». «Қан патшайымы» совет фильмдері «Мехте Навстречу» (Арманы орындалған) және «Небо Зовиот» (Күннен тыс шайқас) арнайы эффекттерін пайдаланып түсірілді. Харрингтон «Қан патшайымын» «Тарихи алғашқы планетаға саяхат» фильмімен бірдей түсірді, онда да совет фильмдерінен кадрлар қолданылды. Харрингтонның екі фильмінде де Базил Ратбоун ойнады. Харрингтон фильмнің 70 пайызы өзіне тиесілі деп есептеді;

Харрингтон Джордж Эдвардсты желілік продюсер ретінде жұмысқа алды. Режиссер Эдвардспен соңғысы Теннеси Уильямстың «Бақша ауданы» атты сахналық қойылымын продюсерлік еткен кезде танысты. Олар жақсы қарым-қатынас орнатты және ұзақ кәсіби байланыста болды. Харрингтон Эдвардсты «режиссердің қажеттіліктерін сезіп, алдын ала білетін продюсер» деп сипаттады. Оның керемет юморы болды, ол оған жұлдыздардың мінез-құлқымен де, сценаристтердің ерекшеліктерімен де оңай тіл табысуға мүмкіндік берді. Корманның аты соңғы фильмнің титрлерінде көрсетілмеген. Харрингтонның айтуынша, «Қан патшайымы» кәсіподақ емес топпен түсірілген, ал Корман кәсіподақтармен жұмыс істеуге келісім берген. Харрингтон «Арманы орындалған» фильмінің басқа планетадан келген патшайым туралы екенін айтады. Ол ғарыштағы вампир туралы фильм түсіргісі келді және орыс кадрларына сәйкес кейіпкерді әйел етуге мәжбүр болды. Харрингтон сондай-ақ Денис Хоппердің «сол кезде менің шағын командамның бір бөлігі болған» деді, сондықтан ол да түсуге келісті.

Атыс

Фильм Лос-Анджелес қаласының орталығындағы Major Studios студиясында, Роберт Олдрич оларды сатып алғанға дейін түсірілді. Ол тағы бір сұхбатында: "Мен оны, кем дегенде камера алдында, қастер тұттым; Денниске тіпті соны істеу де қиын болды". Харрингтон фильмнің алты күнде түсірілгенін айтты. "Базил Ратбоун түсірілімде бір күн болды", - деп қосты Саксон. "Ол келіп, өте сыйлы, әдемі мінезді джентльмен болды. Ол өз сахнасын орындады. Бірақ ол ашуланды, себебі олардың бірінші дубльде дыбысын дұрыс жазбағандықтан, оны қайта шақырды. Ол режиссерді сөкпеді". Базил Ратбоунға "Қан патшайымы" фильмінде бір жарым күн жұмыс істегені үшін 1500 доллар, ал "Тарихи алдындағы планетаға саяхат" (1965) фильмінде жарты күн жұмыс істегені үшін 1500 доллар төленді. Ратбоун қосымша жұмыс істеп, тамақ ішуге үлкермеді. Экрандағы актерлердің гильдиясы қосымша төлем мен тамақ ішу ережесін бұзғаны үшін айыппұл талап етті, бірақ продюсер Джордж Эдвардс Ратбоунның барлық репликасын жаттамағаны және түскі астан бас тартқаны себепті кешігу болғанын көрсететін кадрларды ұсынды. Бір мәлімет бойынша, осы фильм мен "Тарихи алдындағы планетаға саяхат" үшін 33 052 доллар жұмсалды. Тағы біреуі фильмдерге 65 000 доллар кеткенін айтты. Харрингтон олардың құны 60 000 доллар болғанын айтты, Харрингтон "Қан патшайымы" фильмі Нед Таненге ерекше әсер еткенін айтты. Харрингтон Роджер Корман фильм пайда әкелсе, оған 1000 доллар бонус беретінін уәде еткенін, және продюсер осы уәдені орындағанын айтады. Харрингтонның түпкі сценарийін романға айналдырған Чарльз Нютцель болды. Форрест Дж. Акерманның өмірбаянында Харингтон өзінің түпкі сценарийін Нютцельдің кітабына негіздегені туралы қате ақпарат келтірілген. Роман қазір электронды кітап ретінде қайта басылып шықты. 2003 жылдың 1 желтоқсанында "Қан патшайымы" Испаниядағы Ситжес кинофестивалінде көрсетілді.

Қабылдау

"Три на чердаке" фильмінің қосымша көрсетілімін қарағанда, "Нью-Йорк Таймс" газетінің Рената Адлер "Қан патшасы" фильмін екеуінің арасындағы көбірек қозғалысқа толысы деп атады. Харрингтон кейінірек: "Бірнеше жыл өткен соң, ғарыштан келген құрылыстар туралы ғылыми-фантастикалық фильмдердің толық сериясының прототипін жасағанымды түсіну өте құрметті болды" деп жазды.

Жалғасы

Шет елдік патшайым рөлінде ойнаған актриса Флоренс Марли 1973 жылы "Қан патшасы" фильмінің 16 мм-лік жалғасын "Space Boy! Night, Neal және Ness" деп атап түсірді.