Кіріспе

Кук шығанағының Кник бұғазы арқылы салынатын көпір жобасы тоқтап тұр.

Кник Арм көпірі – Алясканың ең қарқынды дамитын екі аймағын – Анкоридж қаласын және Матануска-Суситна округін байланыстыруға арналған, 3 километрлік көпір салудың тоқтап тұрған жобасы. Жобаға 3 километрлік көпір, 29 километрлік қосымша жолдар (кіре және шығу жолдарымен бірге) және Үкімет төбесінің астынан салынатын 50 миллион долларлық кесіліп, жабылатын туннель кіреді. Жобаның құны 700-800 миллион доллар аралығында бағаланған. 1955 жылы Анкоридж кәсіпкерлерінің тобы оны қайта зерттеп, құны 25 миллион доллар екенін анықтады (1955 жылғы 25 миллион доллар бүгінгі күні шамамен миллион долларға тең). 2003 жылы Аляска заң шығарушы органы Кник Арм көпірін және жол ақысын төлеуші органын (KABATA) құрды, оның міндеті – көпірдің құрылысын, қаржыландыруын, жобалауын, пайдалануын және күтіп ұстау әдісін әзірлеу болды. 2010 жылға қарай KABATA экологиялық әсерді бағалау жөніндегі есепті аяқтады және Федералдық автомобиль жолдары басқармасынан (FHWA) «құрылыс» туралы шешім алды.

Дау

Көптеген Үкімет төбесінің тұрғындары жоспарға қарсы, себебі ұсынылған көптеген нұсқалар ауданды екіге бөліп, оның бір бөлігін бұзуға әкелуі мүмкін. Кейбір қарсыластар бұл көпірдің "қаражатты ысырап ету жобасы" екенін айтады, өйткені ол 450 миллион доллардан астам қаржыландыру заңнамасында Гравина аралы көпірімен байланысты болды. Сонымен қатар, Ұлттық теңіз жануарлары қызметінен "қауіпті емес" деген биологиялық қорытынды алынғанмен, белуга киттерінің популяциясына қауіп төндіруі мүмкін деген алаңдаушылық бар. Анкоридждің қалалық және басқа да маңызды жолдарымен байланысу да қосымша қиындық тудырады. Кник Арм көпіріне бастапқы қаржыны Дон Янг бөліп берген. Сол заңмен "Ешқайда бармайтын көпір" деп аталатын жоба да қаржыландырылды. Кник Арм көпірі және жол төлемі басқармасы (KABATA) 2006 жылдың қыркүйегінде сынға ілікті, себебі басшылық қызметкерлері тамыз айындағы атқарушы отырыста 20-30 пайыздық өсім алып, жалақысын жылына 130 000 долларға жеткізгені хабарланды. KABATA 57 490 долларға бағаланған, эфир уақытын қоса алғанда, 14 минуттық бейнежазба жасады. Бұрынғы губернатор Сара Пейлин жобаны қолдағаны үшін сынға ұшырады, бір экологиялық топтың адвокаты оның тек өзінен шыққан аймаққа пайдасы тиетіні үшін ғана қолдайды деп болжады. 2008 жылғы президенттік сайлауда Пейлиннің серігі Джон Маккейн көпірге қарсы болды және оны, сондай-ақ Гравина аралы көпірін қаржыландырған заң жобасын "қорқынышты қаржылық салдарлары бар жарасымсыздық" деп атады. Кейбір сыншылар құрылыстың дұрыстығын дәлелдеу үшін ұсынылған жол төлемінен түсетін кірістердің бағасы шындыққа сай емес деп санайды. Жобаның өмірінің көп бөлігінде мәселелер туындағандықтан, оның ақыры жойылуы көптен күтілген. Бұрынғы губернатор Билл Уокер жобаға бөлінген қаржыны мемлекеттік бюджеттен бірнеше рет алып тастады. Көпірге дейінгі жолдар мен қосылыстар Анкоридж қаласының ортасынан шамамен 10 миль (16 км) қашықтықта орналасқан, бұл Анкоридждегі басқа да жерлерге баратын қашықтықпен бірдей. Матануска-Суситна аңғарының тұрғындары қазіргі уақытта Анкориджге және оңтүстікке қарай тек бір ғана жолмен бара алады, ал Анкоридж тұрғындарының солтүстікке қарай тек бір ғана бағыты бар. Парк тас жолы Уиллоу, Хьюстон және Василла қалаларынан өтіп, Гленн тас жолымен жалғасады, ол Анкоридждің солтүстігіндегі Чюгач мемлекеттік паркі мен әскери базалар арасындағы жер суымен жалғасады. Кник Арм көпірі және оған қосылатын жолдар Василлаға екінші бағытты қамтамасыз етеді. Алайда, көпірдің Матануска/Суситна ауданындағы жалғыз асфальтталған байланыс жолы – Кник Гус Бэй жолы – қазіргі уақытта жүктемелі және штаттың ең қауіпті төрт жолының бірі ретінде тізілген. Матануска/Суситна аңғарының көптеген тұрғындары үшін Кник Арм көпірін пайдалану жол жүру қашықтығын қысқарта алмайды, бұл KABATA-ның жоспарланған жол төлемінен түсетін кірістерінің бағасы жоғары бағаланған деген пікірді күшейтеді.

Кник бұрышты көпірінің шығынын қорғау

2005 жылдың қазан айында Аляска сенаторы Тед Стивенс Гравина және Кник Арм көпірлеріне бөлінген Алясканың қаражатын, «Катрина» даулы болған қызылшада зардап шеккен көпірлерді жөндеу үшін Луизианаға аударуға қарсылық білдірді. Сенатта сөйлеген сөзінде Стивенс, егер қаражат оның штатынан алынып тасталса, Конгрестен кететінін айтты. Конгресс республикашылары екі көпірге арналған нақты қаржы бөлуді тоқтатты, соның нәтижесінде Аляска ағымдағы көлік жобаларын қаржыландыруға мүмкіндік алды. Губернатор Франк Мурковски екі көпірді де толыққанды қаржыландыруды жоспарлады: «Біз рұқсат етілген ең жоғары соманы жұмсаймыз деп ұсыныс етемін».

Сот ісі

2009 жылы Анкоридж метрополитендік аймағының көлік шешімдері (AMATS) жобаны кейінге шегерді және оны Анкоридждің қысқа мерзімді көлік жоспарынан 2018 жылға дейін шығарып тастады. Хьюстон және Василла қалалары AMATS-тің жобаны кейінге шегеруге құқығы жоқ деген үмітпен сотқа шағымданып, зардап шеккен жергілікті жол сегменті Ұлттық тасымал желісінің бір бөлігі ретінде белгіленгенін көрсетті. 2010 жылдың наурыз айында, жаңа мүшелермен AMATS саясаты комитеті бұрынғы шешімін кері қайтарып, көпір жобасын қысқа мерзімді көлік жоспарына қайта қосты.

"Қорытынды туралы жазбаны" Федералды автомобиль жолдары басқармасынан алды

2010 жылдың желтоқсанында FHWA жобаның қоршаған ортаға тигізетін әсері туралы мәлімдемесін қабылдап, "Шешім туралы жазба" жариялады, бұл үшін жеті жылдан астам уақыт және шамамен 53 миллион доллар зерттеулерге, алдын ала жобалауға, қоғаммен байланыс жұмыстарына және құн бағалауға жұмсалды. KABATA компаниясы өздерінің жол төлемі және кіріс жөніндегі консультанты Wilbur Smith Associates компаниясына 2005 жылдан бері жағдайлар өзгергенін ескере отырып, кіріс және жол төлемі туралы болжамдарын қайта қарауды сұрағанын мәлімдеді. Бұл өзгерген жағдайлардың ішінде Аляска университетінің Анкоридж қаласындағы Әлеуметтік және Экономикалық зерттеулер институтының (ISER) Матануска-Суситна айманының халық саны бойынша жаңа бағалаулары бар, олар жобаның Экологиялық әсерін бағалау есебінде (EIS) қолданылған болжамдардан 50%-ға төмен екені анықталды, бұл ақылы көпірдің "қаржылық тұрғыдан тиімді" екенін көрсетті.

Заңнамалық іс-қимыл

Аляска штатының сенаторы Линда Менард және палатаның өкілі Марк Ньюман 2011 жылы жобаның резервтік қорын құру және жобаның мемлекеттік қолдаумен инфрақұрылымдық жоба екенін нақтылау мақсатында бір-біріне толықтай сәйкес келетін заң жобаларын ұсынды. Бұл өзгерістер 2008 жылғы ұлттық қаржылық дағдарысқа байланысты туындады. Бұл мемлекетке ақы төлеуді бастағаннан кейінгі алғашқы жылдары жол ақысынан түсетін түсім жиналғанда жеке инвесторларға қаражат қайтаруға мүмкіндік беретін еді. 2011 жылы өкіл Нейман және сенатор Менард ұсынған Алясканың 159 және 79 заң жобалары алғашқы үш жылдағы күтілетін тапшылықты жабу үшін мемлекеттік жалпы қордан төленетін 150 миллион долларлық "резервтік қорды" бөлуді көздейді. Сонымен қатар, 2011 жылы Нейман мен Менард ұсынған 158 және 80 заң жобалары KABATA облигациялары енді "мемлекеттің міндеттемелері" болады деп белгілейді. Осы төрт заң жобасының ешқайсысы комитетте қарастырылмады. KABATA-ның бас қаржы директоры Кевин Хеменвей заң шығарушы органның көлік комитетіне жобаның резервтік қоры жеткілікті деңгейге төмендесе, "оны қайта толықтыру үшін қаражат бөлуге болады" деді. 2013 жылы жүргізілген заңнамалық аудит KABATA жол ақысынан түсетін кірістерді дұрыс бағаламағанын көрсетті, нәтижесінде ұйым Алясканың Тұрғын үй Қаржы Корпорациясының тікелей бақылауына қойылды және KABATA тәуелсіз өкілеттіктерден айырылды. Бұл шешімнің жобаны айтарлықтай баяулатуы күтілді, өйткені AHFC жобаны аяқтау үшін нақты кесте ұсынбады. KABATA AHFC-мен біріктірілген күнінен кейін Алясканың 23 заң жобасы (2013 жылдың қаңтар айында ұсынылған) жобаға мемлекеттік қаражаттың 1,14 миллиард долларын жұмсауды міндеттейтін заңға қол қойылды. 2014 жылдың 15 желтоқсанында губернатор Билл Уокер бұрынғы губернатор Шон Парнелл басшылығымен құрылған капиталдық бюджеттен жобаға арналған 45 миллион долларды қысқартатын жаңартылған капиталдық бюджет туралы хабарлады. 2018 жылы Аляска заң шығарушы органы қазір тоқтап тұрған жобаны қайта іске қосу үшін қаражат бөлді, бірақ губернатор Уокер бұл қаражатқа вето қойды. Қаржыландыру болмағандықтан, жоба алдағы уақытта тоқтап тұрады.