Кіріспе

Рассел Эш (18 маусым 1946 - 21 маусым 2010) – британдық автор, «Top 10 of Everything» кітап сериясының авторы, сондай-ақ «Әлемнің ұлы ғажайыптары», «Қызықты салыстырулар» және көптеген анықтамалық, көркемдік және юмористик туындылардың авторы. Оның ең танымал еңбектері – есімдердің қызық, бірақ нақты деректерге негізделген сериясы: «Потти, Фартуэлл және Ноб», «Басти, Слэг және Ноб Энд» және (балаларға арналған) «Биг Пантс», «Бурпи және Бамфасс». Бір кезде «адам Google» деп аталған оның «Таймс» газетіндегі некрологында былай делінген: «Интернет дәуірінде тривиальды ақпаратты тарату арқылы өмір сүру үшін жанкештілік пен ерекше интеллект қажет. Рассел Эш осының қамқоршысы болды».

Өмірбаян

Расселл Эш Суррейде дүниеге келді, ол 18 ғасырдағы Лондон қаласындағы алтын және күміс шеберлері отбасының ұрпағы еді. Олардың арасында жасанды тістерді ойлап тапқан алғашқылардың бірі – Клаудиус Эш (1792–1854) болды. Оның әкесі Британ мұражайы кітапханасында кітап мұқабасын жасаушы болып жұмыс істеді және Екінші дүниежүзілік соғыста Корольдік әуе күштерінде (RAF) қызмет етті. Отбасы Бедфордқа көшті, онда ол бастауыш мектепті және Бедфорд қалалық мектебін бітірді. Ол Дурхам университетінің Санкт-Кутберт қоғамында антропология және география мамандықтарын оқыды және 1967 жылы баспа ісінде жұмыс істеуге кірісті. Ол "Man, Myth & Magic" басылымында суреттерді іздеуші, "Reader's Digest Books" басылымында зерттеуші/жазушы және "Newsweek Books" басылымының "Wonders of Man" сериясы бойынша Еуропалық тілшісі болып жұмыс істеді. 1973 жылы досы Иан Грантпен бірге Расселл Эш бес жыл бойы жұмыс істеген Ash & Grant баспасын құрды. Ол сондай-ақ 1980–1983 жылдары Weidenfeld & Nicolson компаниясының директоры болды, онда ол комик Барри Хамфрис (әрі Dame Edna Everage) сияқты авторлармен жұмыс істеді, ал 1984–1988 жылдары Pavilion Books компаниясында сатирик Джон Уэллстің, Хокни плакаттарының және көптеген басқа суреттелген кітаптардың шығармаларын жариялады. Дегенмен, оның басты қызметі – бос кәсіпкер жазушылық еді, ол жүзден астам ғылыми-популярлық кітап жазған немесе оларға үлес қосқан. Ол Каролина Эшке үйленген, ол Малярия консорциумының қайырымдылық қызметінде жұмыс істейді, олардың бір қызы мен екі ұлы бар.

Өлім

Ол 1991 жылдан бастап жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін Шығыс Сассекс қаласындағы Леусте тұрды.

Жұмыс

Рассел Эш ересектерге де, балаларға да түрлі тақырыптарда жазды, оның ішінде анықтамалық, өнер, тарих, өмірбаян және юмор. Оның ең танымал еңбегі – «Барлық нәрсенің топ-10» 1989 жылдан бері жыл сайын жарық көріп келеді және 1998–2001 жылдары ITV телеарнасында көрсетілген балалар телесериалының негізі болды. Осымен байланысты «Спорттың топ-10», «Музыканың топ-10», «Киноның топ-10», «Ерлерге арналған топ-10», «Британияның топ-10» және тағы да басқа кітаптар мерзімімен жарық көрді. Бұрын Dorling Kindersley баспасында жарық көрген «Барлық нәрсенің топ-10» 2006 жылдан бері Hamlyn баспасында шығарылуда және көптеген аудармаларда қол жетімді. Рассел Эштің 1990-шы жылдары жазған өнер кітаптарына прерафаэлиттер, импрессионистер және олардың замандастары – сэр Лоренс Алма-Тадема, Анри де Тулуз-Лотрек, Джеймс Тиссо, сэр Эдвард Берн-Джонс, Данте Габриэль Россетти, Лорд Лейтон және сэр Джон Эверетт Миллейс кіреді. Ол балаларға арналған көптеген суреттелген ақпараттық кітаптарды жинақтады, соның ішінде «Incredible Comparisons» (1996), «The World in One Day» (1997), «The Factastic Book of 1001 Lists» (1998), «Factastic Millennium Facts» (1999) және «Great Wonders of the World» (2000) кітаптары, олардың барлығы Dorling Kindersley баспасында және көптеген басылымдарда халықаралық деңгейде жарық көрді. Ол Брайан Лейкпен бірлесіп «Телефонға жауап беретін балықтар және басқа да ерекше кітаптар» (2006) кітабының авторы болды. Оның басқа да жариялымдарының ішінде «Уитакердің фактілер әлемі» (жылдық, 2005 жылдан бастап; Солтүстік Америкада «Firefly's World of Facts» деп жарық көрді), «Потти, Фартуэлл және Кноб: Британдықтардың есімдерінің ерекше, бірақ нағыз мысалдары» (2007; 2008 жылы қайта басылды; АҚШ басылымы – «Morecock, Fartwell, & Hoare», 2009), «Бюсти, Слэг және Ноб-Энд» (2009) және «Үлкен шалбар, Бурпи және Бамфейс» (2009) кітаптары бар. Ол көптеген жылдық басылымдарға, соның ішінде «Уитакердің альманахи» мен «Балалар жазушылары мен суретшілерінің жылнамасына» үлес қосты, сондай-ақ әртүрлі британдық ұлттық газеттерге мақалалар жазған кездейсоқ журналист болды. 2008 жылдың 7 сәуірінде ол BBC2-нің «University Challenge: The Professionals» бағдарламасына Авторлар қоғамын ұсынушы команда құрамында қатысты, сондай-ақ командаға Антони Бивор (капитан), Кэти Ффорд және Анна Клейборн кірді.