Эдинбург академиясы: тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Эдинбург академиясы — Шотландияның Эдинбург қаласында орналасқан жекеменшік күндізгі мектеп, ол 1824 жылы ашылған. Қаланың Жаңа қаласындағы Хендерсон Роудағы бастапқы ғимарат қазір Аға мектептің бір бөлігі. Ал Жас мектеп қаланың Корольдік ботаникалық бағының солтүстігінде, Арборетум жолында орналасқан. 2023 жылы мектеп Шотландияның балаларға қатысты зәбірлеуді тергеу комиссиясы тарапынан бұрынғы оқушылардың бірнеше қызметкерлерден тарихи зәбірлеуге қатысты көптеген шағымдары бойынша тергелді. Кейін Академия осы фактіні мойындап, кешірім сұрады.

Қор

1822 жылы мектептің негізін қалаушылар Генри Кокберн мен Леонард Хорнер Эдинбург қаласына классикалық білімді дамыту үшін жаңа мектеп қажет екеніне келісті. Эдинбургтің Корольдік орта мектебі классикалық білім беретін, бірақ негізін қалаушылар Англияның жетекші мектептерімен бәсекелесу үшін грек тілін оқытуды күшейту қажет деп ойлады. Кокберн мен Хорнер Джон Расселлді серіктес негізін қалаушы ретінде шақырып, олар үшеуі және басқа да мүдделі тараптар жаңа мектеп салу туралы қала әкімдігіне ұсыныс енгізді. Қала басшылары 1823 жылы мақұлдады және он бес комитет мүшесі сайланды.

Ғимараттар

Аға мектептің негізгі ғимараты, грек дор стиліндегі фасадымен, сәулетші Уильям Берн жобалаған. Құрылысқа пайдаланған тас негізінен жақын орналасқан Крейглит карьерінен алынған. Іргетасы 1823 жылдың маусым айында қаланды, ал мектеп есігін алғашқы оқу сессиясы үшін 1824 жылдың қазан айында ашты. 1892 жылы, учаскенің батыс қабырғасы бойында жаңа сыныптар салынды, ал 1900 жылы Мектеп кітапханасы ашылды, одан кейін 1909 жылы жаңа ғылым блогы, екеуі де шығыс қабырғасы бойында орналасқан. Мектептің арт жағында асхана және оның астында атыс полигоны 1912 жылы ашылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін гимназия салынды. Бұл 1914-1918 жылдар аралығындағы соғыста қаза болған Эдинбург академиясының (бұрынғы түлектері) құрметіне арналған ескерткіш ретінде салынды. 1945 жылы Эдинбургтің Тринити ауданында Денхам Грин Хаус жаңа ғимараты сатып алынды. Ол дайындық мектебінің кіші бөлімдері үшін (қазіргі «Ерте жылдар») және (қазіргі «Эдинбург академиясының кіші мектебі») пайдаланылды. 1960 жылы Инверлейтте (Арборетум кампусы) дайындық мектебінің жоғарғы үш сыныбына арналған жаңа ғимарат аяқталды. 1987 жылы Денхам Гриннің балабақшасы мен кіші жастағы балаларға арналған бөлімдері дайындық мектебінің Арборетум кампусындағы арнайы салынған ғимаратқа көшірілді. 1992 жылы сол кампуста ректордың үйі, Академия үйі, ал 1997 жылы жаңа спорт залы салынды. Соңғысы лотерея және спорт кеңесінен бөлінген қаражат есебінен қаржыландырылды және мектептің екі бөліміндегі оқушылардың ғана емес, сонымен қатар жергілікті тұрғындардың да пайдалануына берілді. 2005 жылы кіші мектепте жаңа компьютерлік және музыкалық ғимарат, ал 2008 жылы жаңа балабақша мен сабақтан кейінгі оқу орталығы ашылды. Хендерсон Роудтағы, мектептің жанындағы №32 үй 1972 жылы әкімшілік мақсаттар үшін сатып алынды, ал 1977 жылы Академия батысқа қарай Дональдсон колледжінің кіші мектебін сатып алды. Бұл бөлімдердің кеңеюіне мүмкіндік берді және кампустың осы бөлігінде арнайы салынған Музыка мектебі 1991 жылы ашылды. 2005 жылы 1909 жылғы ғылым блогы бұзылып, оның орнына 19 ғасырдың ғалымы және бұрынғы түлегі Джеймс Клерк Максвеллдің құрметіне аталған жаңа ғылым блогы – Джеймс Клерк Максвелл орталығы 2006 жылдың 3 қарашасында Тортон лорды Фальконердің қатысуымен ашылды.

The main building of the Senior School, with its Greek Doric frontage, was designed by architect William Burn. The stone used was principally from the nearby Craigleith Quarry. The Foundation Stone was laid in June 1823 and the school opened for the first session in October 1824. In 1892, new classrooms were built along the western wall of the site, and in 1900, the School Library was opened, followed by the new Science Block in 1909, both along the eastern wall. At the back of the school the Dining Hall, and the Rifle Range beneath it, was opened in 1912 and after World War I, the Gymnasium was built. This was dedicated as a War Memorial to Edinburgh Academicals (former pupils) who had fallen during the hostilities of 1914 to 1918. In 1945, a new building, Denham Green House, was acquired in the Trinity area of Edinburgh. This was used for the junior department (now known as Early Years) of the Preparatory School (now known as The Edinburgh Academy Junior School). In 1960, a new building for the upper three years of the Preparatory School was completed in Inverleith (Arboretum campus). Denham Green's nursery and early years facilities were relocated to purpose built accommodation on the Preparatory school's Arboretum campus in 1987. In 1992, the Rector's residence, Academy House and in 1997, a new Games Hall were constructed on the same campus. The latter was partly funded by money from The Lottery and Sports Council and is for the use not only of pupils in both parts of the school but also of the community in the area. A new computing and music building was completed at the Junior School in 2005 and a new nursery and after school facility in 2008. At Henderson Row, the property next to the school, No 32, was acquired for administrative use in 1972 and in 1977, the Academy acquired the junior school of Donaldson's College, to the west. This allowed departments to expand and a purpose built Music School was opened on this part of the campus in 1991. In 2005 the 1909 science block was demolished and a new science block, the James Clerk Maxwell Centre, named in honour of the 19th century scientist and former pupil, was opened by Lord Falconer of Thoroton on 3 November 2006.

Оқыту

Эдинбург академиясы бастапқыда күндізгі және пансиондық ұлдар мектебі болған. 2008 жылы пансионды тоқтатып, тең білім беретін мектепке айналды және қазір толыққанды тең білім беретін күндізгі мектеп болып табылады.

Зорлық-зомбылық

2020 және 2021 жылдары алты адам кейінірек Иэн Уорс деп аталатын адамды айыптады. Шотландия Корольдік прокуратурасы бастапқыда Оңтүстік Африкадан оны экстрадициялаудағы қиындықтар мен оның шамалы жасы болғандықтан қудалауға кедергі келтірді, бірақ 2020 жылы Оңтүстік Африка Ұлыбританияның алты қылмыстық іс бойынша экстрадиция сұранысын мақұлдады. 2022 жылдың 27 шілдесінде тележүргізуші Никки Кэмпбелл 1970 жылдары Эдинбург академиясында оқыған кезінде сексуалдық және зорлық-зомбылыққа ұшырағанын және оның куәсі болғанын мәлімдеді. 2023 жылдың 8 тамызынан бастап Шотландия балаларға қатысты зәбір көрсетуді зерттеу комиссиясының (SCAI) Эдинбургтегі отырысында, Анн Смит, леди Смит төрағалығымен, Эдинбург академиясының бұрынғы оқушылары, қызметкерлері және медициналық сарапшылар куәлік берді. Актер Иэн Глен 2002 жылы зәбір көргенін айтқанда, "Морнингсайд, Мюрфилд және Мюррейфилдтің ашуы оның үстіне Киелі кітаптағыдай құйрылды, себебі ол Эдинбургтің құпия кодексін бұзған еді". Сондай-ақ, 1984 жылдың қыркүйегінде ректор мақтаған, бірақ көптеген адамдар оның зорлық-зомбылығына ұшырағанын айтқан, қайтыс болған Хамиш Доусон туралы да жиі айтылды. 2023 жылдың 30 тамызында мектеп "қатыгез және шексіз" болған тарихи зәбір көрсету мен оның "бала кезінде ауыр зардап шеккен ересектерге" тигізген салдары үшін кешірім сұрады. 2023 жылдың 30 қарашасында BBC1 телеарнасы "Менің зәбірлеуші мұғалімім: Әділет үшін күрес" атты "Panorama" бағдарламасын көрсетті, ол Эдинбург академиясы мен Феттес колледжіндегі зәбір көрсету тарихына, сондай-ақ Иэн Уорске қатысты айыптаулар мен оны Оңтүстік Африкадан экстрадициялауға жасалған күш-жігерге арналған. 2023 жылдың 12 желтоқсанында Шотландия полициясы 1968 мен 1992 жылдар аралығындағы зәбір көрсету оқиғаларына қатысты жауап алу үшін 69 мен 90 жас аралығындағы бес бұрынғы оқытушыны ұстағанын және тағы бір адамды билік органдарына жолдағанын хабарлады. 2024 жылдың 11 наурызында Эдинбург шериф сотында Джон Браунлиге қатысты фактілерді қарау отырысы басталды, себебі 89 жасында және есі дұрыс болмағандықтан сотқа қатысуға жарамсыз деп танылды. Никки Кэмпбелл бірнеше рет физикалық зәбір көргенін айтты. Басқа оқушылар да осыған ұқсас жағдайларды хабарлады. 27 наурызда 42 бұрынғы оқушының екі аптадан астам куәлігінен кейін шериф Браунлидің сегіз бен 11 жас аралығындағы балаларға қарсы 31 қылмыстық іс жасағанын, сондай-ақ мектепте "адамгершілікке сыймайтын және табиғатқа қайшы әрекеттер" жасағанын анықтады. Эдинбург академиясының зәбір көргендер тобының өкілі Браунлиді "өмір бойы зардап шеккендерге зор зиян келтірген" "қатыгез монстр" деп сипаттады. Сондай-ақ, мектепте кең таралған жасырушылық мәдениетінің болғаны анықталды.

In 2020 and 2021, six men accused a man later named as Iain Wares The Scottish Crown Prosecution Service was initially reluctant to prosecute because of difficulties in seeking his extradition from South Africa, where he had moved, and his advanced age, but South Africa in 2020 approved the UK's request for extradition on six charges of lewd, indecent and libidinous practices and behaviour and one of indecent assault. On 27 July 2022, broadcaster Nicky Campbell disclosed that he had witnessed and experienced sexual and violent physical abuse while a pupil at the Edinburgh Academy in the 1970s. From 8 August 2023, the Scottish Child Abuse Inquiry (SCAI) hearings in Edinburgh, before Anne Smith, Lady Smith, took evidence from former pupils and members of staff of the Edinburgh Academy and medical experts. When actor Iain Glen spoke out about his abuse in 2002, "the wrath of Morningside and Muirfield and Murrayfield rained down on his head with biblical fury because he'd broken the code, the Edinburgh omertà". Also frequently mentioned was Hamish Dawson, deceased, whose affectionate appreciation from the Rector in September 1984 was contradicted by testimony from many reporting having suffered at his hands. On 30 August 2023, the school issued an apology for both the "brutal and unrestrained" historical abuse and its consequences for "grown men deeply damaged as children". On 30 November 2023, BBC1 broadcast a Panorama programme 'My Teacher the Abuser: Fighting for Justice', devoted to the history of abuse at the Edinburgh Academy and Fettes College and concentrating on the allegations against Iain Wares and the efforts to extradite him from South Africa. On 12 December 2023, Police Scotland announced that five former teaching staff aged between 69 and 90 had been arrested for questioning regarding alleged abuse incidents between 1968 and 1992, with one further individual to be referred to the authorities. On 11 March 2024 at Edinburgh Sheriff Court, an examination of facts hearing regarding John Brownlee commenced as, at 89 and demented, he was deemed unfit to stand trial. Nicky Campbell described repeated physical mistreatment. Other pupils had reported similar cases. On 27 March, after over two weeks' testimony from 42 former pupils, the Sheriff ruled that Brownlee had repeatedly committed a number of violent assaults against children aged between eight and 11 years, spanning 31 charges as well as ‘cruel and unnatural acts’ at the school. A spokesman from the Edinburgh Academy Survivors group afterwards described Brownlee as a "violent monster" who had caused "a lifetime of damage to everyone concerned". The evidence was also reported to have exposed a wider culture of complicity at the school.

Атақты түлектер

Эдинбург академиясының бұрынғы оқушылары Академиктер немесе Accies деп аталады, бұл атаумен байланысты регби клубы да осылай аталады. Мектептің белгілі түлектері қатарында Роберт Луис Стивенсон, Джеймс Клерк Максвелл, Никки Кэмпбелл, Магнус Магнуссон, Торотон бароны Фальконер, Майк Блэр және Иэн Глен бар. Сонымен қатар, мектеп бір Нобель сыйлығының иегерін (Дж. Майкл Костерлиц), көптеген саяси және құқықтық қайраткерлерді, бірнеше регбиден халықаралық деңгейде өнер көрсеткен ойыншыларды және Виктория кресімен марапатталған тоғыз адамды тәрбиеледі; бұл көрсеткіш бойынша Шотландиядағы кез келген мектептен көп. Саттон Траст мәліметтері бойынша, мектеп Шотландияда екінші орында және Ұлыбританияда 36-шы орында тұр, елдің жетекші тұлғаларын дайындау бойынша.