Ұлттық Ассамблея: Құрылымы, тарихы және түрлері

Кіріспе

Заң шығарушы органның бөлімі

Саясатта ұлттық жиналыс – бірпалаталы заң шығарушы орган, ерекше жағдайларда, Непал және Тәжікстан сияқты, олардың Ұлттық жиналысы екіпалаталы парламенттің жоғары палатасы болып табылады, немесе екіпалаталы заң шығарушы органның екі палатасының жиынтығы. Ағылшын тілінде бұл термин "ұлт өкілдерінен құралған жиналыс" дегенді білдіреді. Бұл атаумен бейнеленген халық базасы – географиялық белгілі бір аймақтан емес, тұтас ұлт. Ұлттық жиналыстың өкілеттігі үкімет түріне қарай өзгеріп отырады. Ол үкіметтің барлық билігіне ие болуы мүмкін, көбінесе комитеттер арқылы басқару жүзеге асырылады, немесе тек заң шығару саласында ғана жұмыс істей алады. Сондай-ақ, атау мен ұғымды ажырату қажет. Мұндай институт түрлі атаулармен кездесуі мүмкін, әсіресе "ұлттық жиналыс" термині шетелдік ұғымдарды ағылшын тіліне аудару үшін қолданылса. Ұлттық жиналыстың ұлт атынан сөйлеу деңгейі де өзгермелі. Мысалы, ежелгі Афинадағы жиналыс кворумды қамтамасыз ету үшін скифтік полицияны көшеден кездейсоқ ұстап әкелген азаматтарды қамауға тартқан. Ал Еуропаның алғашқы парламенттері көбінесе аристократиялық құрамда болған. Бұл термин Француз революциясы кезінде конституция жобасын жасаған Ұлттық жиналыстан бастау алды. "Ұлттық жиналыс" термині 18 және 19 ғасырларда, Батыс Еуропадағы революция дәуірінде халықаралық қауымдастықта кеңінен қолданылып келеді. Осы дәуірде республика құрған елдер кейіннен империяларға айналды. Мәдени алмасудың нәтижесінде олардың тілі мен институттары провинцияларға таралды. Бұл империялар құлағаннан кейін, тәуелсіздік алған елдер бұрынғы империялық мемлекеттердің үлгісінде мемлекеттер мен басқа да институттарды құрды. Халықаралық ықпалдың мысалдары:

In politics, a national assembly is either a unicameral legislature, the lower houseNepal and Tajikistan being the exception, with their National Assembly as the higher houses of bicameral Parliament of a bicameral legislature, or both houses of a bicameral legislature together. In the English language it generally means "an assembly composed of the representatives of the nation." The population base represented by this name is manifestly the nation as a whole, as opposed to a geographically select population, such as that represented by a provincial assembly. The powers of a National Assembly vary according to the type of government. It may possess all the powers of government, generally governing by committee, or it may function solely within the legislative branch of the government. The name also must be distinguished from the concept. Conceptually such an institution may appear under variety of names, especially if "national assembly" is being used to translate foreign names of the same concept into English. Also, the degree to which the National Assembly speaks for the nation is a variable. To achieve a quorum, the ancient Athenian Assembly employed Scythian police to arrest citizens at random from the street. On the other hand, the early Parliaments of Europe were mainly of an aristocratic composition. The word had its origins and inspirations from the National Assembly that was responsible for drafting a constitution during the French Revolution. The exact words, "national assembly," have been used prolifically in the international community of nations since the 18th and 19th centuries, considered the Age of Revolution in western Europe. Nations that formed republics in this age subsequently formed empires. Extensive cross cultural influences brought much of their language and institutions to the provinces. When these empires collapsed finally, the emancipated countries formed states and other institutions on the model of the former imperial nations. Some examples of international influences are as follows:

Германияда 1848-1849 және 1918-1919 жылдардағы революциялардан кейін Ұлттық жиналыс сайланды, бірақ кейін тұрақты парламент (Рейхстаг) оны алмастырды. Португалиядағы Estado Novo режимінің заң шығару органы Ұлттық жиналыс деп аталды. Ұлттық жиналыс Қытай Республикасының конституциясында да белгіленген. Бұл, ҚХР конституциясы бойынша Заң шығарушы Юаньнан өзгеше. 2005 жылы Тайвань конституцияны қайта қарап, Ұлттық жиналысты таратып жіберді. Батыс елдерінің өзін-өзі билеу саясатының арқасында осындай мысалдар көбейді. Толық тізімді төмендегі мақалалардан таба аласыз.

Сөздің шығу тегі

Мүмкін, ең танымал Ұлттық Ассамблея 1789 жылы Француз төңкерісі кезінде құрылған, ол Assemblée nationale деп аталады. Сондықтан бұл атау әсіресе франкофонды елдерде кең таралған. Ол сондай-ақ Франциядағы Екінші және Үшінші республикалардағы заң шығарушы органның атауы болды, ал 1946 жылдан бастап Франция парламенті төменгі палатасы болып табылады, алдымен Төртінші республикада, ал 1958 жылдан бастап Бесінші республикада. Дегенмен, бұл термин 1789 жылы пайда болған жоқ. Ол бұрыннан француз тілінде қолданылып келген. Франция королі Людовик XIII (1601–1643), par la grâce de Dieu Roy de France & de Navarre, 1627 жылғы 14 сәуірдегі өзінің патшалығының егемендігі туралы жарлығында, шетелдік елдердің министрлеріне Францияда кез келген биліктен тыйым салады, бұл ретте 1623 жылғы 17 сәуірдегі жарлық хатын мысал ретінде келтіріп, діни лауазым иелеріне шетелдік елдермен келісімдер жасауға тыйым салады. Ол өзінің жарлығын «ordonné qu'en Assemblées Provinciales & Nationales des nosdits sujets» деп сипаттайды. Осы жарлықты Париж Парламенті 1787–1788 жылдары Франция королі Людовик XVI үшін бекітуден бас тартқан. 1789 жылғы Генерал штаты 1789 жылғы Ұлттық Ассамблеяны құрған кезде, олар ештеңе жаңадан бастап отырғанына сенбеді. 1787 жылғы Елеулілер кеңесінде Гилберт дю Мотье, Лафайет маркизі Францияның қаржылық мәселелерін шешу үшін ұлттық ассамблея қажет екенін айтқанда, Ұлттық Ассамблея мен Генерал штатын бір-бірінің орнына қолданған. Ұлттық Ассамблея кейбір Достас елдерде де кездеседі. Оның қолданылуы Assemblée nationale-дің тікелей аудармасы емес, өйткені бұл тіркес ағылшын тілінде де орныққан. Мысалы, Бірінші ағылшын азамат соғысының соңында, 1648 жылғы Парламент актісі «Англия Корольдігінің және Уэльс доминионының әртүрлі округтеріндегі классикалық және қауымдық пресвитериялардың мүшелеріне қатысты» деп, Шотландияның пресвитерияларына сәйкес келетін Англия мен Уэльсте ұлттық қауымдық шіркеу құрады. Актіде былай делінген: «Ұлттық Ассамблея провинциялық ассамблеялар таңдаған және жіберген мүшелерден құралады». Бұл Ұлттық Ассамблея француз тілінен тікелей алынған сияқты көрінбейді, бірақ ұғымы бірдей.

Perhaps the best known National Assembly was that established during the French Revolution in 1789, known as the Assemblée nationale. Consequently, the name is particularly common in Francophone countries. It was also the name of the legislature during France's Second Republic and the Third Republic, and since 1946 has been the lower house of the French parliament, first under the Fourth Republic, and from 1958, the Fifth Republic. The expression, however, did not originate in 1789. It was already in use in the French language of the times. Louis XIII of France (1601–1643), par la grace de Dieu Roy de France & de Navarre, in a Declaration of April 14, 1627, concerning the sovereignty of his kingdom, prohibits ministers of foreign countries from any jurisdiction in France, citing, as precedent, his Lettres de Declaration of April 17, 1623, forbidding religious officials from treating with foreign countries. He describes his Declaration as ordonné qu'en Assemblées Provinciales & Nationales des nosdites sujets. This was the "registration" that the Parlement of Paris refused to perform for Louis XVI of France in 1787–1788. When the Estates General of 1789 formed the National Assembly of 1789, they did not believe they were instituting anything new. In the Assembly of Notables of 1787, Gilbert du Motier, Marquis de Lafayette had used National Assembly and Estates General synonymously when he suggested that France needed a national assembly to solve its financial problems. National Assembly is also found in some Commonwealth countries. Its use there is not a translation of Assemblée nationale, as the phrase is equally embedded in the English language. For example, at the end of the First English Civil War, an Act of Parliament, 1648, "Concerning the Members of the Classical and Congregational Presbyteries, in the several counties of the Kingdom of England, and Dominion of Wales," establishes a national congregational church in England and Wales, corresponding to the presbyteries of Scotland. The language is: "The National Assembly shall be constituted of members chosen by and sent from the several Provincial Assemblies." This National Assembly appears to have no direct link to any French words, although the concept is the same.

Басқа

Ел/аумақ атауы Жергілікті атау Ескермелер Солтүстік Ирландия Солтүстік Ирландия Ассамблеясы Tionól Thuaisceart Éireann Ассамблея актілерін және делегатталған заңнаманы қабылдай алады Квебек, Канада Квебектің Ұлттық Ассамблеясы Assemblée nationale du Québec Бірпалаталы провинциялық заң шығару жиналысы Република Српска Ұлттық Ассамблея (Република Српска) Народна скупштина Републике Српске (Narodna Skupština Republike Srpske) Босния және Герцеговинаның автономды аймағы.