Кіріспе

Тайбэйде және Қытай Республикасының басқа қалаларында жыл сайынғы ЛГБТ-парад Тайвань мақтанышы – Тайваньдағы жыл сайынғы ЛГБТҚ+ мақтаныш парады. Парад алғаш рет 2003 жылы өтті. Елдің түкпір-түкпірінен келген топтар қатысса да, оның негізгі орны әрқашан Тайбэй қаласы болды. 2019 жылғы қазан айында өткен парадқа 200 000-нан астам адам қатысып, ол Шығыс Азиядағы ең ірі гей-парад болып табылады. 2019 жылғы мәліметтерге сәйкес, ол Таяу Шығыстағы ең ірі Тель-Авив мақтанышынан (Израиль) асып, Азиядағы ең үлкен парадқа айналды. Тайвань ЛГБТҚ+ мақтаныш парадын ұйымдастырушы Тайвань ЛГБТҚ+ қожамы парадты қазан айының соңғы сенбісінде өткізеді.

Басқа парадтармен салыстыру

Тайваньдық Мақтаныш гей-парадтары АҚШ және Еуропадағы гей-парадтардан көптеген жағынан ерекшеленеді. Парад қоры – соның бір мысалы. Батыс парадтары көбінесе әлеуметтік қозғалыстар мен "коммерцияландыру" арасындағы қарама-қайшылықты көрсетеді. Кейбір парадтарды гей тұтынушыларға бағытталған корпорациялар қаржыландырады, ал кейде парад аталған корпорациялардың жарнамалық алаңына айналады. Кейбір қауымдастықтардағы қайшылық соншалықты күшті, бір парад тіпті екіге бөлінеді. Тайваньдық Мақтаныш әлі де негізінен әлеуметтік қозғалыс болып табылады, онда жарнама өте аз – тіпті жергілікті гейге бағытталған корпорациялар парадты жеткілікті демеуден тартқаны туралы шағымдар да бар. Тайваньдық Мақтаныш парадтарының форматы да өзгеше. Әлемдегі көптеген парадтар әдетте негізгі жолды толығымен басып алып, жаяу жүргіншілерге кедеріс келтіреді. Тайваньдық Мақтаныш жолды көліктермен, велосипедтермен және жаяу жүргіншілермен бөліседі және жол қозғалысын реттеуге бағынады. Бұл қатысушылар үшін ыңғайсыздық тудырса және кейде қауіпті болса да, жолды нақты бөліспей бөлісу қатысушылар мен жаяу жүргіншілер арасындағы шекараны жояды, қатысудың белгісіз аймағын құрайды.

2003 жылға дейін

Тайваньда 2003 жылғы алғашқы ресми Мақтаныш парадынан бұрын бірнеше шағын Мақтаныш шерулері өтті. Мысалы, 1996 жылы Ұлттық әйелдер коалициясының шеруінде 300 ер адам өзін гомосексуал ретінде таныстырды. 2002 жылы бір топ ер адам Ұлттық қорғаныс министрлігі алдында гомосексуалдарға әскери полиция қызметіне қабылдамау практикасына қарсы наразылық танысты.

2003 жыл

Тайваньдағы алғашқы Тайвань Мақтаныш шеруі 2003 жылғы 1 қарашада Тайбэйдің төртінші Көңілді фестивалімен (台北同玩節) бірге өтті, бұл 2000 жылы қаланың демеушілігімен өткен алғашқы гомосексуалдық шара болған еді. Бұл қытай қоғамдастығындағы алғашқы шара болды және Гонконгтағы гей қоғамдастығын өз шерулерін өткізуге ынталандырды. Тайваньдықтардың көп бөлігі шеруді мүлдем байқамады, бірақ дерлік барлық электрондық және баспа баспасөз шеру туралы хабарлады. Шеру Тайбэйде 228 Ескерткіш саябағынан басталды – бұл Тайбэйдегі гей-еркектердің ұзақ жылдар бойы жиналатын орны, содан кейін Хэньян көшесі арқылы Симендиндегі Қызыл Театрға дейін жалғасты. Waterboys, Ұлттық Чэнчи университетінің Сексуалдық зерттеулер орталығы, Gin Gin's және Тайвань Tongzhi Желілік қауымдастығы сияқты ондаған ұйымдардан 20 000-нан астам адам шеруге қатысты. Үкіметтің лесбиянкалар мен гейлердің азаматтық құқықтарын қолдауының арқасында, шеру қалалық әкімшіліктен қолдау алды. Қала әкімі (кейін президент) Ма Инцзю шерудің соңында сөз сөйлеп, Тайбэйдің халықаралық қала ретінде әртүрлі топтар мен мәдениеттердің өкілдерін құрметтеуі керектігін айтты. Оның сөзіне göre, әлемдегі ірі қалалардың барлығында үлкен гей қоғамдастықтары бар. Мұндай қоғамдастықтардың болуы мен оларға құрмет көрсету қаланың әртүрлілігі үшін маңызды. Сөзден кейін ЛГБТ кешкі әндер сайысы өтті. Шеруден кейін қалалық кеңесші Ван Шичэн қалалық билікті "гомосексуализмді қолдау" және "әдепсіздікке" жол беруі үшін сынады. Көптеген гей-ұйымдар бұл пікірге ашуланып, келесі жылы үкіметтен қаржы алудан бас тартты.

2004: Азаматтардың санасын ояту

2004 жылы 6 қарашада Тайбэйде екінші Тайвань мақтаныш шеруі өтті. Бұл шеру сағат 13:00-де Чианг Кай Шек ескерткіш залынан басталып, Кетагалан бульвары бойымен, 228 ескерткіш паркі, Чуншан залы арқылы өтіп, Симендиндегі Қызыл театрмен аяқталды. Парадтың негізгі ұраны "Азаматтық сананы ояту" болды, сонымен қатар "Ерекшеліктері бар азамат, түрлі-түсті қала, әртүрлі қоғам, қатысушы саясат" девизы қолданылды. Гомосексуалдардан өзге, бисексуалдар, трансгендерлер, BDSM жақтастарын білдіретін BDSM компаниясы, сондай-ақ секс-жұмысшылар мен оларды қолдаушылар тобы (:zh:日日春關懷互助協會) және "Гармония" үйі қауымдастығы да қатысты. Шеру күні заң шығарушы сайлауға жақын болғандықтан, көптеген үміткерлер жарнама үшін келді.

2005: Бірге болыңдар!

2005 жылы Тайваньдағы үшінші "Гордость парады" гомосексуалдар, секс-жұмыскерлер, порнографиялық мазмұн авторлары және баламалы сексуалдық тәжірибелермен айналысатын адамдардың бірігуін көрсетті. Парад "Бірге болайық!" деген ұранмен өтті, бұл "Жарналы және бейнебағдарламалардың жіктелу заңы" сияқты "құғындау толқындарына" қарсы бағытталған шара еді. Парадты арнайы құрылған ұйым және Тайваньның Тонгчжи желісі бірлесіп ұйымдастырды. BDSM компаниясы да көптеген туындыларды ұсынды. Парад күні (1 қазан) тайфунның соғу қаупі болғанмен, ауа райы ашық болды. Парад сағат 13:00-де Дунхуа Оңтүстік жолындағы "Эслит" кітап дүкенінен басталып, Чжунсяо Шығыс жолының 4-бөлігімен жүрді және сағат 17:00-де қалалық әкімдікте аяқталды. Парад соңында Гонконг әйелдер коалициясы Тайвань "Гордость" парадының 2004 жылғы Гонконг парадына демеу бергені үшін алғыс айтты және Тайвань "Гордость" парадына, оны Тайвань гендерлік/сексуалдық құқықтар қауымдастығынан Ван Пинг қабылдады, баннер табыс етті. Суретші Топпер де киім алмастыру өнерін көрсетті.

Демеушілік

Көптеген коммерциялық ұйымдар шеруді демеушілік етті, оның ішінде Eslite кітап дүкені, Fridae гейлерге арналған танысу сайты және PRI V"ee.

2006: Бірге тұрып, отбасын құру!

Тайвань мақтанышы 30 қыркүйекте Тайбэй қаласында өтті. Тайвань мақтанышына он мыңнан астам адам қатысқан делінген. Парадтың басты ұраны "Бірге болып, отбасы құрайық!" болды.

2007: Көктемгі күш

Тайвань мақтанышының шеруі 2007 жылдың 13 қазанында Тайбэй қаласында "Радуга күші" ұранымен өтті. Шеруге шамамен 15 000 адам қатысты. Бұл жолы көптеген шетелдік гей және лесбияндық қоғамдар да қатысты. Көпшілік жолдың ортасында 6 түстен тұратын, гей мақтанышының символы саналатын "радуга пейзажын" құрды. Австралиялық ерлер суға киетін киімдерді өндіретін Aussiebum компаниясы да өздерінің суға киетін киімдерімен "Waterboy" тобын демеушілік етті. Бұл Тайвань мақтанышы тарихындағы тұңғыш рет күшті коммерциялық демеушіге ие болды. Қытай поп-музыкасының патшайымы деп аталатын А Мей Тайвань мақтанышының алғашқы ресми өкілі атанды.

2008: Жаңбырлы жолмен жүгіріңіз

2008 жылғы Тайвань мақтанышы 27 қыркүйекте өтті және оған 18 000 қатысушы келді, бұл қазіміздегі ең көп қатысушылар саны.

2009: Сүйіспеншілік

Тайвань мақтанышы 2009 жылы 31 қазанда өтті. Оған 25 000 адам қатысты. Бұл шерудің басты назары ЛГБТ құқықтарына, әсіресе кемсітуге қарсы заңдарға және бір жынысты одақтарды мойындауға арналды. Шеру мақсаты – бір жынысты некелерді заңдастыру бойынша бұрынғы міндеттемелерін орындамаған үкіметке көңілі толмауын білдіру болды. Тайвань ЛГБТ қауымдастығы, Тайвань ЛГБТ шеруін ұйымдастырушы, биылдан бастап шеруді қазан айының соңғы сенбісінде тұрақты түрде өткізуге шешім қабылдады.

2011: ЛГБТ қарсы күресі, кемсітушілікке жол бермеңіз!

9-шы парад 2011 жылдың 29 қазанында өтті. Білім министрлігінің гендерлік теңдік негізінде білім беру сабақтарын ұсынуына, сондай-ақ осы жылы болған басқа да сексуалдық оқиғаларға және "Нағыз махаббат" лигасының кедергілеріне байланысты 9-шы парадтың тақырыбы "ЛГБТ қарсы тұрыңыз, кемсітушілік кетіңіз!" деп белгіленді. Шамамен 50 000 адам қатысты. Сондықтан маршруттар Шығыс және Батыс желілеріне бөлінді. Жаңа Батыс желісі Тайваньдағы ірі мәдени және білім беру орталығы – Чианг Кай-шек ескерткіш залы арқылы өтті. 2011 жылғы "Радуга елшілері" қатарында парадтан кейінгі кеште ән салған және сахнада әйел жанкүйерін сүйген Deserts Chang та бар.

2012: Мен! Мен? Некеге тең құқықтар, серіктестіктегі әртүрлілік

10-шы парад 2012 жылдың 27 қазанында өтті. Шамамен 65 мың адам қатысты.

2013: ЛГБТ 2.0 көрінісін, жыныстық қатынастан зардап шеккендердің дауысын көру

2013 жылдың 26 қазанында 11-ші шеру өтті.

2014: Квир аяқ киіммен жүру

12-ші парад 2014 жылдың 25 қазанында өтті.

2015 жыл: Жасыңды емес, өзіңді таныт

13-ші парад 2015 жылдың 31 қазанында өтті.

2016: Өздеріңізге ұнайтын әртүрлілікті құрметтеңіз

14-ші парад 2016 жылдың 29 қазанында өтті.

2017: Соғыс емес, махаббат жаса!

15-ші парад 2017 жылдың 28 қазанында өтті.

2018: Өздеріңіздің оқиғаларыңызды айтып беріңіздер, теңдік үшін дауыс беріңіздер

2018 жылдың 27 қазанында 16-шы салтанатты шеру өтті.

2019: Бірге Тайваньды жақсырақ етеміз

17-ші шеру 2019 жылдың 26 қазанында өтті; процессияға шамамен 200 000 адам қатысты.

2020: Тайваньдың әлемге мақтаныш науқаны

18-ші шеру COVID-19 пандемиясы салдарынан әлем бойынша мақтан шерулерінің тоқтатылуын мойындады. Ол 2020 жылдың 28 маусымында Стоунволл көтерілісінің 51 жылдығын белгілей отырып өтті. Салтанатты шеруге шамамен 1200 адам қатысты.

2021 жыл

19-шы шеру Тайваньдағы COVID-19 пандемиясы күшейгендіктен, виртуалды форматта өткізу жоспарланған. Іс-шараның жоспарланған күні, 2021 жылдың 30 қазаны жақындаған сайын пандемия басылғанына қарамастан, Тайвань азаматтық әрекет тобы бастамасымен іс-шара жоспарланған форматта өтуіне міндеттенілді, қандай да бір өзгерістер енгізілмеді.

2022 жыл: шексіз болашақ

Тайвань мақтанышы 2022 жылы 120 000-нан астам адам қатысқан тікелей іс-шара ретінде қайта өтті. Бұл шараның 20-ші жылдығы болды және тақырыбы "Шексіз болашақ" деп белгіленді.

2023: Түрлілікпен бірге тұрыңыз

2023 жылғы Тайвань Мақтанышының тақырыбы "Әртүрлілікпен бірге тұру" (與多元同行) болды. Ол 28 қазанда Тайбэй қаласында өтті.

Қаушиң мақтанышы

2025 жылы "WorldPride" шарасын өткізуге Қаушиун қаласы тағайындалған болатын. Бұл Шығыс Азия елінде осы шараның алғаш рет ұйымдастырылуы тиіс еді, алайда ұйымдастырушылар 2022 жылы одан бас тартты.

2010: Шығу

Тайваньның оңтүстігіндегі алғашқы Гаосюн ЛГБТ Мақтан шеруі 2010 жылы өтті. Гаосюн шеруін Тайвань Тонгжи Ыстық желісі қауымдастығының Оңтүстік кеңсесі ("968 Ыстық желісі" деп те белгілі) ұйымдастырды, оған 18 қыркүйекте Гаосюн қалалық әкімдігінің Азаматтық істер бюросы қолдау көрсетті. Шараға шамамен 2000 адам қатысты.

2011: Шығу және шығу

2011 жылғы 24 қыркүйекте «OUT & out» ұранымен 3000-нан астам қатысушының қатысуымен Каосиунгтің 2-ші ЛГБТ Мақтан шеруі өтті. Шеруді «Каосиунг ЛГБТ-қауымдастығы» деген жаңа ұйым ұйымдастырды.

2012: Мен гей және сіздің серігіңізмін

2012 жылғы 22 қыркүйекте Каосиунг қаласында үшінші жылдық ЛГБТ Мақтаныш шеруі "Мен геймін және сіздің досыңызмын" деген ұранымен өтті, оған 3000-нан астам адам қатысты.

2013: Бір кеңістікте үйлесімді өмір сүру

2013 жылдың 29 маусымында "Үйлесімділікпен ортақ кеңістікті бөлісу" тақырыбымен төртінші жылдық ЛГБТ Мақтаныш шеруі өтті, оған шамамен 4000 адам қатысты. Бұл Каосиунг Мақтаныш шеруінің ресми сайтынан алғаш рет ағылшын тілінде қызмет көрсетуді ұсынғаны еді. Сондай-ақ, Каосиунгтегі ЛГБТ Мақтаныш шеруінде бас ұйымдастырушы болып лесбиянка тағайындалған алғашқы рет болды. Әлемдік БАҚ-та ағылшын және қытай тілдерінде кеңінен жариялану Каосиунг үшін маңызды жетістік болды. Атап айтқанда, Тайбэй Таймс газетінің "Каосиунг гей болып кетті" деген тақырыппен жариялаған толық беттік мақаласы Тайваньның мақтаныш шерулері тарихында тұңғыш рет пайда болды. Шеруге кем дегенде екі шетелдік топ қатысты.

2020: Біз! Сенің айналаңда

Он бірінші Каосиунг Прайд шеруінің тақырыбы "Біз! Сенің қасыңда" болды. Шараға 60 мың адам қатысты, және "қызғылт доллар" сол жылғы туризм кампанияларында ерекше аталып өтті.

2022: Еніне ғана сүйіспеншілік

Он үшінші Каосиунг Прайд шеруі 2022 жылдың қараша айында өтті, оған шамамен 30 000 адам қатысты. Оның тақырыбы – "Денеден тыс махаббат".

Тайчжуң мақтанышы

Тайчуң қаласында 2011 жылдың 17 желтоқсанында «Сүйіспеншілік үшін тұру, толыққанды табиғи» тақырыбымен алғашқы Орталық Тайвань ЛГБТ Мақтаныш шеруі өтті. Шеру ұйымдастырушылары Тайчуң қалалық әкімдігінен гендерлік/сексуалдық құқықтарға мән беруді талап етті және соңғы жылдары үкіметтің гендерге бейімді ортаны азайтуы мен көптеген гендерге бейімді дүкендерді жабуына қарсылық білдірді. Ұйымдастырушы – «Орталық Тайваньдағы жыныстық және гендерлік топтар лигасы». Тайчуң шеруіне бір жарым ай қалғанда, Орталық Тайвань ЛГБТ денсаулық және мәдениет орталығы («Тайчуңнің Көктемгі жұмағы» деп те аталады) жер иесінің қысымына байланысты көшуге мәжбүр болды.

Сын

Консервативті топтар 2017 жылы «Махаббат жаса, соғыс емес – жыныстық білім беру дұрыс жол» деген тақырыпты сынға алды, бұл жыныстық азаттыққа бағытталған жасырын хабар деп санайды және егер бұзушылықтар анықталса полициядан тыйым салуды талап етеді.