Кіріспе

Еуропадағы жыл сайынғы ЛГБТК+ іс-шарасы

Кристофер Стрит күні (CSD) – Еуропаның түрлі қалаларында ЛГБТК+ адамдардың құқықтары үшін, кемсітушілік пен мүшекеулікке қарсы өткізілетін жыл сайынғы еуропалық ЛГБТК+ мерекесі және демонстрациясы. Бұл Германия мен Швейцариядағы Гей-парадқа немесе Мақтаныш шерулеріне балама болып табылады. Австрия өздерінің Мақтаныш шерулерін "Радуга шеруі" деп атайды. Ең ірі CSD шаралары – Берлин Прайды, Гамбург CSD, Кельн CSD (Германия) және Швейцариядағы Цюрих.

Тарих

CSD Стоунволл көтерілісінің, ЛГБТ+ адамдарының полиция шабуылдарына қарсы алғашқы ірі қарсылығының естелігінде өткізіледі. Бұл оқиға 1969 жылғы 28 маусымда Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Гринвич-Виллидждегі Кристофер көшесінде орналасқан Стоунволл барында болған. 1970 жылғы 27 маусымда, сенбі күні, Чикаго мен Сан-Францискода Стоунволлдың бірінші жылдығын белгілеу үшін шерулер өтті, ал 1970 жылғы 28 маусымда, жексенбі күні, Нью-Йоркте Кристофер Стрит Азаттық күні шеруі және Лос-Анджелесте Кристофер Стрит Вест қауымдастығының шеруі өтті; бұл төрт іс-шара АҚШ тарихындағы алғашқы Мақтаныш шерулері болды. Көптеген түрлі топтардың мүдделерін ескере отырып, Кристофер Стрит Азаттық күні комитеті шеруге дейінгі күндерді Гей-прайд аптасы деп атады. Американың алғашқы төрт қаласы әр маусымның соңғы демалыс күндері Мақтаныш мерекесін тойлауды жалғастыруда. Жазда ЛГБТ+ адамдарының құқықтары үшін демонстрация өткізу халықаралық дәстүрге айналды. Алғашқы неміс Кристофер Стрит күні 1979 жылы Берлинде өтті; оған дейін өткен басқа шерулердің аттары басқаша болған. Германияда құжатталған алғашқы ЛГБТ+ шеруі 1972 жылғы 29 сәуірде Мюнстерде өтті. Швейцариядағы алғашқы шеру 1978 жылғы 24 маусымда Цюрихте өтті және ол "Кристофер Стрит Азаттық күнін еске алу күні" деп аталды.

Қазіргі жағдай

CSD Берлин 1979 жылы басталған. Қазір Германияның дерлік барлық ірі қалалары CSD мерекесін тойлайды, ең ірілері Берлинде (Берлин Прайды), Гамбургта (Гамбург Прайды) және Кёльнде (Кёльн Прайды) өтеді. 2002 жылы Кёльн қаласы Europride-ды қабылдағанда, Кёльн карнавалымен бірге 1,2 миллион қатысушы мен көрерменді тартты. Ұйымдастырушылық себептерге байланысты, CSD 27 маусымдағы тарихи күні емес, маусым мен тамыз аралығындағы әртүрлі демалыс күндері өткізіледі. Бір жағынан, CSD саяси шерулер саналады, сондықтан оған белгілі саясаткерлердің сөздері, саяси ұрандар, олардың қатысуы мен демеулігі кіреді. Екінші жағынан, CSD көбінесе карнавалдық шерулермен немесе техно-парадтармен салыстырылады, онда мерекелеу мен көңіл көтеру басты орында тұрады. Барлық гей-парадтардың мақсаты осы: мерекелеу арқылы ЛГБТ қауымы өзінің және қауымның мақтан тұтуға лайық екенін көрсетеді. Кристофер көшесі күнінің әдеттегі шеруіне ЛГБТ ұйымдарының мүшелері ұйымдастырған және құраған топтар кіреді, бірақ ол саяси партиялар мен коммерциялық ұйымдардың жүк көліктерін пайдаланып, саяси науқандар мен коммерциялық жарнама үшін де жиі қолданылады. Көптеген трансвеститтерді немесе аздап киінген әйелдер мен еркектерді (көбінесе соңғыларын) көру де жиі кездеседі. BDSM жақтастары да көбінесе CSD-ге қатысады. Шеру әдетте өте қуанышты және көтеріңкі, қызықты атмосфераға ие. Парад пен соңғы митингтерден басқа, көптеген қалаларда бірнеше күнге немесе тіпті бірнеше аптаға созылатын көше фестивальдері мен мәдени шаралар, саяси іс-шаралар, лекциялар, оқулар, кештер және басқа да мерекелік іс-шаралар өтеді.

Берлинде

Еуропадағы ең ірі гейлік көшелік той 1993 жылдан бері жыл сайын Берлинде өткізіледі және Лесбиянкалар мен гейлер қалалық фестивалі (Lesbisch schwules Stadtfest Berlin) деп аталады. Бүгінде Берлин гей-шаралар бойынша Еуропадағы жетекші қала болып табылады, әр жылы төрт ірі гей-фестиваль өтеді: Лесбиянкалар мен гейлер қалалық фестивалі, Берлин мақтанышы, Фолсом Еуропа және Берлиндегі Пасха. Тіпті Кройцберг мақтанышы деп аталатын кішігірім Мақтаныш шеруі де жыл сайын Дайк шеруімен бірге өткізіледі. Көшпенділік акцияларының (CSD) өсуі мен коммерциялануы, сондай-ақ олардың саяси маңызын жою Берлинде Көшпенділік акцияларының балама түріне әкелді – Кройцберг мақтанышы (Kreuzberger CSD) немесе «Трансгениалды» («Transgenial» / «Транс-епті») Көшпенділік акциясы. Саяси партия мүшелері сөз сөйлеуге шақырылмайды, сондай-ақ партиялар мен компаниялар шеруге демеушілік ете алмайды. Шеруден кейін саяси спикерлер мен артистерге арналған сахнасы бар фестиваль өтеді. Топтар кедейлік және жұмыссыздық жәрдемақысы (Hartz IV), қаланың көркейілуі немесе «Еуропа бекінісі» сияқты мәселелер бойынша лесбиянкалардың, транссексуалдардың, трансгендерлердің, гейлердің немесе квир адамдардың көзқарастарын талқылайды. 2010 жылдың маусым айында американдық философ және теоретик Джудит Батлер Берлиндегі Кристофер көшесі күні шеруінің «Азаматтық батылдық» сыйлығын (Zivilcouragepreis) қабылдаудан бас тартты, ол шерудің тым коммерциялық болғанын және гомосексуалды немесе транссексуалды көшіп келушілерге екі есе қарау проблемаларын елемейтінін айтып, сөйлеген сөзінде өкініш білдірді. Батлердің пікірінше, тіпті ұйымдастырушылардың өзі расизмді қолдайды. Көшпенділік акциялары комитетінің бас директоры Роберт Кастл Батлердің айыптауларына қарсы шығып, ұйымдастырушылардың 2006 жылы екі есе қараумен күресетін лесбиянкаларға кеңес беру орталығын құрғанын атап өтті. Коммерциялану туралы айыптауларға жауап ретінде Кастл Көшпенділік акциялары ұйымдастырушылары шағын топтардан 50 еуродан басталып, 1500 еуроға дейін жететін қатысу ақысын талап етпейтінін түсіндірді. Ол сондай-ақ барлық расизм мен исламофобиядан бас тартты.

Берлин гей фестивалі айы
Тедди сыйлығы/Квир кинофестивалі – ақпан
Берлиндегі Пасха/Берлиннің былғары мақтанышы – наурыз/сәуір
Мырза Фетиш байкер – наурыз/сәуір
Неміс мырзасы былғары – наурыз/сәуір
Bearversions Берлин – сәуір
Лесбиянкалар мен гейлер қалалық фестивалі – маусым
Берлин Дайк шеруі – маусым
Гей түні зообақта – маусым
Кройцберг мақтанышы – маусым
Берлин мақтанышы/Кристофер көшесі күні – шілде
Лесбишвуль паркфестивалі Фридрихсхайн – тамыз
Фолсом Еуропа – қыркүйек
Лесби кинофестивалі Берлин – қазан
Гей резеңке демалысы – қазан
Hustlaball – қазан
Wigstöckel транссексуалдар шарасы – қазан
Гей скинхед демалысы – қараша
Роза Рождествосы – желтоқсан