Кіріспе

Норфолк ауылы, Англия

Happisburgh (/audio=En Happisburgh. ogg//'//h//eɪ//z//b//ʌr//ə//, // //b//ər//ə/) – Англияның Норфолк графтығындағы азаматтық приходқа кіретін ауыл. Ауыл жағалауда, B1159 батыстан Бактоннан Сталхэмге дейінгі солтүстік-оңтүстік жолының шығысында орналасқан. Бұл орталықтанған ауыл. Ең жақын ірі қала – Солтүстік Уолшем, батысқа қарай 6 миль (10 км) қашықтықта. "Happisburgh" деген жер атауы алғаш рет 1086 жылғы "Domesday Book"-та Hapesburc деп тіркелген. Атаудың мағынасы – "Хэптің бекінісі немесе қоршалған жері". 2010 жылы шамамен 800 000 жыл бұрынғы кремний құралдары табылғаннан кейін Happisburgh ұлттық археологиялық маңызы бар орынға айналды. Бұл Ұлыбританиядағы адамның қоныстанғандығының ең ерте дәлелі. 2013 жылдың мамыр айында осы жердегі жағажайда ертедегі адамның іс-әрекетін тікелей көрсететін бірнеше іздер табылды. 1968 жылы жағалау эрозиясын баяулату үшін жағалауды нығайту құрылыстары салынды. 2001 жылғы халық санағы бойынша, Уолкотт приходының солтүстік-батысқа бөлінуінен бұрын, приходта (Happisburgh Common және Whimpwell Green елді мекендерін қоса) 607 шаруашылықта 1372 адам тұрды. Жергілікті басқару үшін приход Солтүстік Норфолк ауданының құрамына кіреді.

Басқару

Happisburgh сайлау округіне Happisburgh, Lessingham, East Ruston, Ingham, Honing және Brunstead приходтары кіреді. 2019 жылғы сайлаулар үшін округ шекаралары өзгертілді. Бұрынғы округте 1085 үй шаруасында 2386 адам тұрды.

Қасиетті Мария шіркеуі

1086 жылы келген норманды аристократиясы қазіргі биік тас шіркеудің орнына қарапайым шіркеу салдырды. Ол 15 ғасырда бұзылып, қайта салынды. Сент-Мария шіркеуінің биік мұнарасы теңізшілер үшін маңызды бағдаршам болып табылады, себебі ол жақын жердегі қауіпті құм сілкіністері туралы ескертеді. 1997 жылы жақын маңдағы Эклс-он-Сиде өлтірілген Хапписбург мектебінің оқушысы Томас Маршаллдың естелігіне арнап 2001 жылы мұнараның үстіне жаңа баспалдақ салынды. Оның құрметіне мемориалдық тақта орнатылған; ол шіркеу қорымында жерленген. 1940 жылы неміс бомбалаушысы Германияға қайтып келе жатқанда бомба бөлімшесінен құлап түскен бомбасын босатты, және сол бомбадан шашыраған сынықтар шіркеудің дәліз бағаналарына кіріп кеткенін әлі де көруге болады. Шіркеудің 15 ғасырға жататын сегізбұрышты шомылу тағы арыстан мен сатирлердің суреттерімен өрнектелген.

Маяк

Қызыл және ақ жолақты маяк, шіркеуден оңтүстікке қарай 0,5 шақырым (1 км) қашықтықта орналасқан. Бұл Ұлыбританиядағы тәуелсіз жұмыс істейтін жалғыз маяк және 1790 жылы салынғандықтан Шығыс Англиядағы ең көне жұмыс істейтін маяк болып табылады. Ол жаз айларында кейбір жексенбі күндері жұртшылыққа ашылады.

Құтқару қайықтары станциясы

1866 жылы Корольдік ұлттық құтқару қайығы институты (RNLI) Олд Карт Гэптің үстіндегі жартасқа алғашқы құтқару қайығы үйін 189 фунт стерлингке салды. Оның салынуына қауіпті Хаисборо құмдарының жақын орналасуы себеп болды. 1926 жылы ол жабылып, құтқару қайығы алынып қойылды. 1965 жылы сол жерге ұқсас жерде D класты жағалаудағы құтқару қайығын орналастыру үшін шағын қайық үйі салынды, ол сол жылдың маусымында қызметке кірді. 1987 жылы қайық үйінің орнына экипажға арналған жақсы жабдықталған, жаңа, заманауи ғимарат салынды. 1998 жылы ол одан әрі кеңейтілді. 1994 жылдың 13 қыркүйегінде жаңа D класты құтқару қайығы – «Колин Мартин» қызметке қойылды. 2003 жылдың 22 қазанында жаңа D класты құтқару қайығы D 607 «Spirit of Berkhamsted» қызметке қойылды. Қайта жаңартылған негізгі ғимарат ІІ* санатқа жатады, бұл ортаңғы санат.

Жағалау эрозиясы

Мыңдаған жылдар бойы Хапписбургте жер теңізге беріліп келеді. Ауылдың жағалау бөлігі жиі эрозияға ұшырайды: 1998 жылы теңізден 6 метрден астам қашықтықта болған үйлер қазір жартастың шетінде тұр және теңізге құлап түсуі күтілуде. 1959 жылы эрозияны баяулату үшін теңіз қорғаныс құрылыстары салынды. Үкімет саясатындағы өзгерістер Хапписбургтегі жағалауды қорғауға орталық үкіметтен қаржы бөлмеуге мүмкіндік бермейді. Теңізге қарай созылатын жағажай жолы үнемі эрозияға ұшырап, теңізге ең жақын үйлер 2012 жылы жағалауды басқару жоспары аясында бұзылды. Қаланың климаттық өзгерістерге және теңіз деңгейінің көтерілуіне бейімделу жөніндегі бастамаларына қауіп төндіретін үйлердің иелері үшін үкімет қаржыландырған көшіру схемасы кірді. 2023 жылы жартастан құлау қаупі бар, осы мақсатта қайта пайдаланылатын материалдардан салынған автотұрақ ішкі жаққа көшірілуі жоспарланды.

Археология

2010 жылы Саймон Парфитт және Лондон университетінің колледжінің әріптестері Хапписбургке жақын жерде кремний құралдар тапты. Бұл табылғандар Пакефилдтен 100 мың жылға дейін бұрынғы кезеңге жатады. Кремний құралдарды, бәлкім, ежелгі Тамиза өзенінің жағалауындағы жазықтар мен батқылық жерлерде мекендеген Homo antecessor адам түрінің аңшы-жинаушылары қалдырған. Кейін құралдар өзенмен ағысып, Хапписбург орнында тоқтады. 2013 жылдың мамыр айында жағажайда 800 000 жылдан астам ғасырлық Африкадан тыс жерде табылған ең көне адам табан іздері – Хапписбург табан іздері табылды.

Фольклорлық

XVI ғасырдан бері Хэпписбургті өлтірілген контрабандистің әруағы қуып жүр деген жергілікті аңыз бар. Әруақтың аяқтары жоқ екені, ал басы жұқа ет жолағымен артына ілінгендігі айтылады. Аңызға сүйенсек, контрабандистің мүшесі қиылып, денесі құдықтан табылған.