Кіріспе
Американдық ақын, эссеші және драматург (1963 жылы туған) Клаудия Ранкин (/r/æ/ŋ/k/ɪ/n/; 1963 жылдың 4 қыркүйегінде туған) – «Поэзия» (награда тарихында поэзия және сын категорияларында бірдей ұсынылған тұңғыш кітап), 2015 жылғы үздік жинақ үшін «Forward» сыйлығы, 2015 жылғы поэзиядағы «Hurston/Wright Legacy» сыйлығы, 2015 жылғы поэзиядағы «NAACP Image» сыйлығы, 2015 жылғы «PEN Open Book» сыйлығы, 2015 жылғы «PEN American Center USA» әдеби сыйлығы, 2015 жылғы «PEN Oakland Josephine Miles» әдеби сыйлығы және 2015 жылғы «VIDA» әдеби сыйлығының иегері. «Citizen» кітабы 2014 жылғы «National Book Award» және 2015 жылғы «T. S. Eliot Prize» сыйлықтарының финалисі болды. Бұл – «New York Times» бестселлер тізіміне енген фантастика емес жанрдағы жалғыз поэзия кітабы. Ранкиннің көптеген сыйлықтары мен құрметтерінің ішінде 2014 жылғы Америка өнер және әдебиет академиясының «Morton Dauwen Zabel» сыйлығы, 2014 жылғы «Jackson Poetry» сыйлығы және 2014 жылғы «Lannan Foundation Literary Award» сыйлықтары бар. 2005 жылы ол Америка ақындары академиясының ерекше поэтикалық жетістіктері үшін академиялық стипендиясын алды. 2013 жылы ол Америка ақындары академиясының канцлері болып сайланды. 2016 жылы ол «United States Artist Zell Fellow» және «MacArthur Fellow» сыйлықтарына ие болды. 2020 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Ранкин бұрын «Pomona College»-те сабақ берген. Ол «Yale University»-де поэзия профессоры болды. 2021 жылы ол «New York University»-дің шығармашылық жазу бағдарламасына профессор ретінде қосылды.
Claudia Rankine ('/r//æ//ŋ//k//ɪ//n/; born September 4, 1963 in Poetry (the first book in the award's history to be nominated in both poetry and criticism), the 2015 Forward Prize for Best Collection, the 2015 Hurston/Wright Legacy Award in Poetry, the 2015 NAACP Image Award in poetry, the 2015 PEN Open Book Award, the 2015 PEN American Center USA Literary Award, the 2015 PEN Oakland Josephine Miles Literary Award, and the 2015 VIDA Literary Award. Citizen was also a finalist for the 2014 National Book Award and the 2015 T. S. Eliot Prize. It is the only poetry book to be a New York Times bestseller in the nonfiction category. Rankine's numerous awards and honors include the 2014 Morton Dauwen Zabel Award from the American Academy of Arts and Letters, the 2014 Jackson Poetry Prize, and the 2014 Lannan Foundation Literary Award. In 2005, she was awarded the Academy Fellowship for distinguished poetic achievement by the Academy of American Poets. In 2013, she was elected a Chancellor of the Academy of American Poets. She is a 2016 United States Artist Zell Fellow and a 2016 MacArthur Fellow. In 2020, she was elected a Fellow of the American Academy of Arts and Sciences
Rankine previously taught at Pomona College. She was the Frederick Iseman Professor of Poetry at Yale University. In 2021, she joined the New York University Creative Writing Program as a Professor.
Өмір және жұмыс
Клаудия Ранкин Ямайканың Кингстон қаласында дүниеге келген, кейін бала кезінде Америка Құрама Штаттарына көшіп келген. Нью-Йорк қаласында өскеннен кейін Уильямс колледжінде және Колумбия университетінде білім алды. 2003 жылы Ранкин Джорджия университетінде доцент болып жұмыс істей бастады. Ол 2006 жылдан 2015 жылға дейін Помона колледжінде ағылшын тілінен сабақ берді. Оның еңбектері көптеген журналдарда жарияланды, оның ішінде Harper's, GRANTA, Kenyon Review және Lana Turner журналында. Ол Маргарет Басби редакциялаған «Африканың жаңа қыздары» жинағына да үлес қосты. Ранкин (Жулиана Спармен бірге) «21-ғасырдағы американдық әйел ақындары: лирика мен тілдің кездесуі» атты антология сериясын редакциялайды. Американдық ақындар академиясының стипендиясын жеңіп алған Ранкиннің 2004 жылғы «Don't Let Me Be Lonely» атты тәжірибелік жобасы поэзия, эссе, лирика және телевизиялық бейнелердің ерекше үйлесімі үшін мақтауға ие болды. Ақын Роберт Крили осы том туралы былай деп жазды: «Клаудия Ранкин бұл еңбегінде біздің заманымыздың қайғылы екенін көрсететін ең шебер және әсерлі мысал келтірді. Бұл – әр жағынан шеберлік, және оның жеке туындысы». Ранкиннің «The Provenance of Beauty: A South Bronx Travelogue» пьесасы The Foundry Theatre тапсырысымен жазылып, 2011 жылы American Voices New Play Institute Arena Stage-та ерекше даму жобасы ретінде таңдалды. 2014 жылы Graywolf Press оның «Citizen: An American Lyric» атты поэзия кітабын жариялады. Камран Джавадизаде бұл романды, әсіресе Ранкиннің Роберт Лоуэллдің «Өмірді зерттеу» романына сілтеме жасауын талдайды. Ол «Citizen» романы жаңа көзқарас ұсынып, Ранкиннің қызығушылығын тудырған Лоуэллдің ақшылдығын мойындайды деп жазады. Ранкин күйеуі, фотограф және кинорежиссер Джон Лукаспен бірге мультимедиалық деректі фильмдер жасауда жұмыс істейді. Бұл видео эсселер «Situations» деп аталады. Оның шығармашылығы туралы ақын Марк Доти былай деп жазды: «Клаудия Ранкиннің формальды жаңашылдығымен жазылған өлеңдері көптеген шекараларды зерттейді: поэзия мен прозаның арасындағы, сөз бен визуалды бейне арасындағы, адам болу не екендігі және бізді сырттан тері түсі, экономика және жаһандық корпоративтік мәдениет арқылы қалай анықтайтындығы арасындағы. Бұл батыл ақын американдық поэзияны жаңа, құлпыратын бағыттарға жетелейді». The Guardian журналында 2023 жылы жарық көрген 2001 жылғы «Plot» жинағы туралы сыншы Кейт Келлауэй былай деп жазды: «Бұл – ойландыратын, мазасыз және күрделі оқу, өйткені ол табуға қатысты шектеулерді бұзады. Әйелдер жүктілікке қуанатыны жиі болжалады, бірақ бұл жұмыс күмәнді күрделі түрде зерттейді, жүктіліктің сезімдік және зиялық ауыртпалығын тексереді, «сюжетті» (бірнеше мағынаны қамтитын сөз) әдейі жоғалтады». Ранкин сонымен қатар «Racial Imaginary Institute» институтын құрды және басқарады, оны ол «басқа ұжымдармен, кеңістіктермен, суретшілермен және ұйымдармен бірлесіп жұмыс істеу, өнер көрмелерін, оқуларды, диалогтарды, дәрістерді, қойылымдарды және жарыстарды ұйымдастыру, нәсіл тақырыбын қозғауға бағытталған» деседі. 2017 жылы Ранкин хореограф және орындаушы Уилл Роулзбен бірге «What Remains» атты туындысын жасады. Ынтымақтасқандардың арасында Тара Айша Уиллис, Джессика Прети, Лесли Куйжет және Джереми Туссен Баптист болды. Бұл туындының премьерасы Бард колледжінде өтті және ұлттық ареналарда, соның ішінде Нью-Йорктегі Danspace, Уолкер өнер орталығы, Йель репертуар театры және Чикагодағы қазіргі заманғы өнер мұражайының қоймасында көрсетілді. Роулспен сұхбаттасқанда Ранкин спектакльде мәтін мен тілдің қалай манипуляцияланғанын былай деп сипаттады: «Жазушы ретінде сіз осы сөздердің бәрін сезімді немесе іс-әрекетті жеткізуге тырысып, көп уақытты жұмсайсыз, ал сөздерден бас тартып, сезімді сақтап қалу мен үшін таң қалдырды».
Растық қиял институты
Растық елестету институты (TRII) – 2017 жылы Ранкин өзінің 2016 жылғы MacArthur грантынан қаражат пайдаланып құрған пәнаралық ұжым. TRII – ақшылдықты зерттейтін және нәсілді құрылым ретінде қарастыратын суретшілер мен жазушылар үшін ой-сана орталығы. Оның миссиясы – «біздің заманымыз бен жеріміздің нәсілдік қиялдарын зерделейтін, оқып-түсіндіретін, қарсы тұратын, контекстке қоятын және мифтерден арылтуға ұмтылатын мәдени зертхананы» құру. Ранкин ұйымның Манхэттенде физикалық кеңістікті иеленетінін жоспарлап отыр; осы мүмкіндік тумайынша институт көшпенді болып қалуда. 2018 жылдың жазында TRII Нью-Йорктегі «The Kitchen» орталығында «Ақшылдық туралы» көрме, симпозиум, кітапхана, тұрақты жұмыс беру және қойылымдар ұсынды.