Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өнеркәсіптік пештің төменгі бөлігіндегі жанудың қатты қалдықтары. Төменгі күл – электр стансасының, қазандықтың, пештің немесе жағылғыш қондырғының жанбайтын қалдықтарының бір бөлігі. Өнеркәсіптік жағдайда, бұл көбінесе көмірдің жануымен байланысты және клинкерлердің құрамындағы жанар заттардың іздерін, сондай-ақ пештің жұмыс істеу кезінде оның ыстық қабырғаларына жабысқан қалдықтарды қамтиды. Шатыр немесе түтік арқылы шығатын күл ұшқыш күл деп аталады. Клинкерлер өздігінен көмір пешінің төменгі бөлігіне түсіп, салқындатылады. Осы күлдің бөлігі де төменгі күл деп аталады. АҚШ-тағы электр стансаларында пайда болатын төменгі күлдің көп бөлігі күлді сақтау тоғандарында жиналады, олардың құрылымдық зақымдануы қоршаған ортаға ауыр зиян келтіруі мүмкін.
Solid residue of combustion in the lower part of an industrial oven
Bottom ash is part of the non combustible residue of combustion in a power plant, boiler, furnace, or incinerator. In an industrial context, it has traditionally referred to coal combustion and comprises traces of combustibles embedded in forming clinkers and sticking to hot side walls of a coal burning furnace during its operation. The portion of the ash that escapes up the chimney or stack is referred to as fly ash. The clinkers fall by themselves into the bottom hopper of a coal burning furnace and are cooled. The above portion of the ash is also referred to as bottom ash. Most bottom ash generated at U. S. power plants is stored in ash ponds, which can cause serious environmental damage if they experience structural failures.
Күлді өңдеу процестері
Әдеттегі сумен жиналған (WIH) жүйеде клинкер кесектері су астына орнатылған клинкер ұнтақтағыштармен ұсатылады және суға түсіп, онда су эжекторлары оларды сорғыға жібереді. Сорғыда олар тиісті роторлық сорғылармен сығырылады. Басқа бір құрылымда, үздіксіз тізбекті жекпе-жек су астынан клинкерлерді алып, оларды төменгі күл жинағышынан тыс клинкер ұнтақтағыштарына жеткізеді. Қазіргі заманғы қалалық қалдықтарды өртеу қондырғылары диоксин шығаруды 850-950 градус Цельсийде кемінде екі секунд бойы өртеу арқылы азайтады, нәтижесінде өртеу қондырғысының түбіндегі күл қосалқы өнім ретінде пайда болады.
In a conventional water impounded hopper (WIH) system, the clinker lumps get crushed to small sizes by clinker grinders mounted under water and fall down into a trough, where a water ejector takes them out to a sump. From there, it is pumped out by suitable rotary pumps. In another arrangement, a continuous link chain scrapes out the clinkers from under water and feeds them to clinker grinders outside the bottom ash hopper. Modern municipal waste incinerators reduce the production of dioxins by incinerating at 850 to 950 degrees Celsius for at least two seconds, forming incinerator bottom ash as byproduct.
Қалдықтарды өңдеу
АҚШ-тағы объектілерде күл қалдықтары әдетте күлдік тоғандарға сорылады, бұл ең көп таралған жою тәсілі. Кейбір электр станциялары полигондармен құрғақ жою жүйесін пайдаланады.
In United States facilities, the ash waste is typically pumped to ash ponds, the most common disposal method. Some power plants operate a dry disposal system with landfills.
Қоршаған ортаға әсері
АҚШ-та көмір күлі елдің өнеркәсіптік қалдықтарының маңызды бөлігін құрайды. 2017 жылы ұшқыш күл және түпкі күл пайда болды. Көмірде аз мөлшерде мырыш, барий, бериллий, бор, кадмий, хром, талий, селен, молибден және сынап бар, олардың көпшілігі адамдар мен басқа тірі организмдер үшін өте улы. Көмір күлі – жану процесінің нәтижесінде пайда болатын өнім, ол осы элементтерді шоғырландырады және күл тоғандарынан ағып кеткен жағдайда жер асты және жер үсті суларын ластауы мүмкін. АҚШ-тың көптеген электр станциялары геомембраналарды, сусымалы суды жинау жүйелерін немесе әдетте қоқыс полигондарында кездесетін басқа да ағынды бақылау құралдарын қолданбайды. 2008 жылы Теннесси аймағындағы Кингстон фоссил зауытындағы көмір ұшқыш күлінің шламасы төгілгеннен кейін, АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) АҚШ-тағы барлық күл тоғандарына қатысты ережелерді әзірлеуді бастады. EPA 28 тамызда 2020 жылы Көмірді жағу қалдықтары (CCR) үшін «А бөлімі» соңғы ережесін жариялады, ол барлық қапталмаған күл тоғандарын қаптау материалдарымен жабдықтауға немесе 2021 жылдың 11 сәуіріне дейін жабуға міндеттейді. Кейбір мекемелер күл қалдықтарын басқарудың балама жолдарын табу үшін 2028 жылға дейін қосымша уақыт сұрауы мүмкін, одан кейін жер үсті жинағыштарын жабады. EPA 2020 жылдың 12 қарашасында «CCR B бөлімі» ережесін жариялады, ол кейбір мекемелерге адам денсаулығы мен қоршаған ортаға зиян келтірмейтінін дәлелдеген жағдайда балама қаптау материалдарын пайдалануға рұқсат береді. 2021 жылға қарай CCR ережесі бойынша сот процестері жалғасуда.
In the United States, coal ash is a major component of the nation's industrial waste stream. In 2017, of fly ash, and of bottom ash, were generated. Coal contains trace levels of arsenic, barium, beryllium, boron, cadmium, chromium, thallium, selenium, molybdenum, and mercury, many of which are highly toxic to humans and other life. Coal ash, a product of combustion, concentrates these elements and can contaminate groundwater or surface waters if there are leaks from an ash pond. Most U. S. power plants do not use geomembranes, leachate collection systems, or other flow controls often found in municipal solid waste landfills. Following a 2008 failure that caused the Tennessee Valley Authority's Kingston Fossil Plant coal fly ash slurry spill, the U. S. Environmental Protection Agency (EPA) began developing regulations that would apply to all ash ponds in the U. S. The EPA published its "Part A" final rule for Coal Combustion Residuals (CCR) on August 28, 2020, requiring all unlined ash ponds to retrofit with liners or close by April 11, 2021. Some facilities may apply to obtain additional time—up to 2028—to find alternatives for managing ash wastes before closing their surface impoundments. EPA published its "CCR Part B" rule on November 12, 2020, which allows certain facilities to use an alternative liner, based on a demonstration that human health and the environment will not be affected. Further litigation on the CCR regulation is pending as of 2021.
Қалдықтарды қайта өңдеу
Төменгі күлді құрғақ күлді тасымалдау технологиясын қолдану арқылы алуға, салқындатуға және тасымалдауға болады. Құрғақ күйде қалған күлден бетон, кірпіш және басқа да пайдалы материалдар жасауға болады. Бұған қоса, экологиялық артықшылықтары да бар. Төменгі күлді жол құрылысында, цемент пештерінде (клинкер өндірісінде) және басқа да жер мен құмның орнына шикізат ретінде қолдануға болады. Тағы бір маңызды қолданылуы – бау-бақша шаруашылығында өсімдіктерді өсіру үшін қолданылатын орта ретінде (әдетте електеуден өткеннен кейін). Ұлыбританияда оны, күлді өртеуден қалған жанбайтын элементтерден (IBA) ажырату үшін пеш түбі күлі (FBA) деп атайды. Төменгі күлді алғаш рет 1960 жылдары Лондондағы көп қабатты үйлерді салу үшін қолданылған бетон блоктарын жасауға пайдаланған.
Bottom ash can be extracted, cooled, and conveyed using dry ash handling technology. When left dry, the ash can be used to make concrete, bricks, and other useful materials. There are also several environmental benefits. Bottom ash may be used as raw alternative material, replacing earth or sand or aggregates, for example in road construction and in cement kilns (clinker production). A noticeable other use is as growing medium in horticulture (usually after sieving). In the United Kingdom it is known as furnace bottom ash (FBA), to distinguish it from incinerator bottom ash (IBA), the non combustible elements remaining after incineration. A pioneer use of bottom ash was in the production of concrete blocks used to construct many high rise flats in London in the 1960s.