Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бокситті алюминий оксидіне дейін тазартудың өнеркәсіптік тәсілдері. Баер процесі – бокситті алюминий оксидіне (алюминий тотығы) тазартудың басты өнеркәсіптік тәсілі және оны Карл Йозеф Баер әзірлеген. Алюминийдің ең маңызды рудасы – боксит, оның құрамында 30–60% алюминий оксиді (Al2O3) ғана бар, ал қалғаны – кремний, түрлі темір оксидтері және титан диоксидінің қоспасы. Алюминий оксидін алюминийге дейін тазарту қажет. Баер процесі галлийдің қосымша өнім ретіндегі басты көзі болып табылады, бірақ алу көрсеткіші төмен.
Industrial means of refining bauxite to produce alumina
The Bayer process is the principal industrial means of refining bauxite to produce alumina (aluminium oxide) and was developed by Carl Josef Bayer. Bauxite, the most important ore of aluminium, contains only 30–60% aluminium oxide (Al2O3), the rest being a mixture of silica, various iron oxides, and titanium dioxide. The aluminium oxide must be further purified before it can be refined into aluminium. The Bayer process is also the main source of gallium as a byproduct despite low extraction yields.
Қалдықтар
Қызыл балшық – бокситтің натрий гидроксидімен өңделуінен түзілетін қалдық өнім. Ол күрделі химиялық құрамымен, жоғары кальций және натрий гидроксидінің мөлшерімен сипатталады, сондықтан өте жегіш және ластанудың ықтимал көзі болып табылады. Қызыл балшықтың мөлшері өте көп болғандықтан, ғалымдар мен өңдеушілер оны пайдалану жолдарын іздестіруде. Ол ванадийдің мүмкін болатын көзі ретінде назар аударды. Төмен экстракция нәтижесінен көптеген галлий алюминий оксидінің қоспасы ретінде және қызыл балшықта қалады. Қызыл балшық керамика өндірісінде қолданылады. Қызыл балшық кепкен кезде темір, алюминий, кальций және натрий қосқанда ұсақ ұнтаққа айналады. Кейбір кәсіпорындар осы қалдықтарды алюминий оксидтерін өндіру үшін пайдаланғанда, денсаулыққа қауіп тудырады. АҚШ-та бұл қалдықтар үлкен су жинағыштарға, яғни бөгеттермен жасалған резервуарларға орналастырылады. Су жинағыштардың ішкі қабырғалары көбінесе саз немесе синтетикалық материалдармен қапталады. АҚШ қоршаған ортаға келтіретін қауіптілігіне байланысты осы қалдықтарды пайдалануға тыйым салады. EPA кейбір қызыл балшық үлгілерінде мырыш және хромның жоғары деңгейін анықтады.
Red mud is the waste product that is produced in the digestion of bauxite with sodium hydroxide. It has high calcium and sodium hydroxide content with a complex chemical composition, and accordingly is very caustic and a potential source of pollution. The amount of red mud produced is considerable, and this has led scientists and refiners to seek uses for it. It has received attention as a possible source of vanadium. Due to the low extraction yield much of the gallium ends up in the aluminium oxide as an impurity and in the red mud. One use of red mud is in ceramic production. Red mud dries into a fine powder that contains iron, aluminium, calcium and sodium. It becomes a health risk when some plants use the waste to produce aluminium oxides. In the United States, the waste is disposed in large impoundments, a sort of reservoir created by a dam. The impoundments are typically lined with clay or synthetic liners. The US does not approve of the use of the waste due to the danger it poses to the environment. The EPA identified high levels of arsenic and chromium in some red mud samples.
Ажы алюминий зауытының апаты
2010 жылдың 4 қазанында Венгриядағы Ажда алюмина зауытында қызыл балшық сақтағышының батыс жағы құлап, апатқа ұшырады. Сақтағышта 700 000 м3 қызыл балшық пен судың қоспасы болды, оның pH деңгейі 12-ге тең еді. Қоспа Торна өзенінің аңғарына таралып, Девецер қаласының бір бөлігін, сондай-ақ Колонтар және Сомловашархели ауылдарын су басты. Апат салдарынан 10 адам қаза тауып, жүзден астам адам жарақат алды, көлдер мен өзендер ластанды.
On October 4, 2010, the Ajka alumina plant in Hungary had an incident where the western dam of its red mud reservoir collapsed. The reservoir was filled with 700,000 m3 of a mixture of red mud and water with a pH of 12. The mixture was released into the valley of Torna river and flooded parts of the city of Devecser and the villages of Kolontár and Somlóvásárhely. The incident resulted in 10 deaths, more than a hundred injuries, and contamination in lakes and rivers.
Тарих
1859 жылы Францияда Анри Этьен Сент-Клер Девилл 1200 °C температурада натрий карбонаты, Na2CO3, қосып бокситті қыздыру арқылы алюминий алуминийін өндіру әдісін жасады. Содан кейін пайда болған натрий алюминаты сумен шайылып, көмірқышқыл газы, CO2, арқылы алюминий гидроксиді тұндырылды, одан кейін сүзгіленіп, кептірілді. Бұл процесс Девилл процесі деп аталады. 1886 жылы Hall-Héroult электролиттік алюминий процесі, ал 1887 жылы цианидтеу процесі ойлап табылды. 1888 жылы Карл Йозеф Байер Байер процесін ойлап тапты. Бүгінде бұл процесс алюминий өндірісіндегі аралық кезең ретінде әлемдегі алюминийдің дерлік барлық көлемін қамтамасыз етеді.
In 1859, Henri Étienne Sainte Claire Deville in France developed a method for making alumina by heating bauxite in sodium carbonate, Na2CO3, at 1200 °C, leaching the sodium aluminate formed with water, then precipitating aluminium hydroxide by carbon dioxide, CO2, which was then filtered and dried. This process is known as the Deville process. In 1886, the Hall–Héroult electrolytic aluminium process was invented, and the cyanidation process was invented in 1887. The Bayer process was invented in 1888 by Carl Josef Bayer. Today, the process produces nearly all the world's alumina supply as an intermediate step in aluminium production.