Станимир Стоилов: Футбол өмірі мен жаттықтыру карьерасы

Кіріспе

Болгариялық футболшы және жаттықтырушы

Станимир Колев Стоилов (; 1967 жылдың 13 ақпанында туған) – болгариялық бұрынғы футболшы және қазіргі Түркия TFF Бірінші лигасының "Гёзтепе" клубының жаттықтырушысы. Ол бұрын "Левски София", Болгария Ұлттық құрамасы, "Астана" футбол клубы және Қазақстан Ұлттық құрамасын жаттықтырған.

Ойыншы

Стойлов мансабын жергілікті "Хасково" клубында бастады, онда 1990 жылға дейін ойнады. "Левски София" клубындағы алғашқы кезеңі 1990 жылдың шілдесінен 1992 жылдың маусымына дейін 2 жылға созылды, содан кейін ол түрік клубы "Фенербахчеге" ауысты, ал кейін "Левски" клубының қарсыласы "ЦСКА София" клубында қысқа ғана уақыт ойнады. 1994 жылдың шілдесінен 1995 жылдың маусымына дейін ол тағы бір жылға "Левски Софияға" оралды. Содан кейін ол Португалияда, одан кейін "ПФК Славия София" клубында ойнады, ал 1998 жылдың шілдесінен бастап үшінші рет "Левски Софияға" оралды, 2000 жылдың шілдесінен бастап капитан және менеджердің көмекшісі қызметін атқарып келді.

Көлік жүргізушісі

2004 жылы ол «Левски» клубының бас жаттықтырушысы болды, ең бастысы команданы 2005-06 жылғы УЕФА кубогының ширек финалына жеткізіп, 2006-07 маусымда УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне қатысқан алғашқы болгар клубы болды. Сондай-ақ ол команданы 2005 және 2007 жылдары ұлттық кубок, 2005 және 2007 жылдары Болгария Суперкубогы және 2005/2006 және 2006/2007 жылдарғы ұлттық чемпионатты жеңіп алуға жеткізді. Стойлов қысқа мерзімге Болгарияның 19 жасқа дейінгі құрамасын жаттықтырды (2003-2004). 2007 жылдың сәуір айында Станимир Стоилов 2008 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеу кезеңіндегі Беларусь командасына қарсы матчтарға Болгария ұлттық құрамасының уақытша бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Оның командасы 2007 жылдың 2 маусымында Минскіде Беларусьті 2:0 есебімен жеңіп, ал 6 маусымда Софияда 2:1 есебімен жеңіске жетті. 2008 жылдың 7 мамырында Стоилов «Левски Софиядан» досы және әріптесі Наско Сираковпен бірге қызметтен босатылды. 2008-09 маусымы алдында ол «Литекс Ловеч» клубына басшылық етті. Ол 2009 жылы Болгария кубогын жеңіп алды, бірақ клуб Еуропа лигасының топтық кезеңіне өте алмағаннан кейін лауазымынан кетті. 2009 жылдың басында Станимир Болгария құрамасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Стоилов басқарған Болгария құрамасы әлем чемпионатына қатыса алмады. Плей-оффқа таласқан Ирландиямен екі ойында тең ойнап, Кипрге 2:0 есебімен жеңіске жеткеннен кейін Болгарияның жағдайы одан да қиын болды. 2009 жылдың жазы мен күзінде Болгария Латвияға қарсы жолдастық матчта 1:0 есебімен, Черногорияға 4:1 есебімен жеңіске жетті, бірақ содан кейін Стоилов ұлттық құрамамен Италияға 2:0 есебімен алғашқы жеңілісін көріп қалды. Осы сәттен бастап Стоиловтың жоспарлары орындалмады және ол Кипрден 4:1 есебімен ойсырап қалды. Болгария Грузияға 6:2 есебімен жеңіске жетті. УЕФА Еуро-2012 іріктеу турнирінің жеребесінде Болгария Англия, Швейцария, Уэльс және Черногориямен бірге топқа түсті. 2010 жыл Стоилов пен Болгария үшін өте қиын болды. Ол оңтүстік африкалықтармен 6 ойында 5 жеңіліс және 1 теңдікке қана қол жеткізді. 2010 жылдың 7 қыркүйегінде Болгария Софияда 5 жылдан кейін алғаш рет УЕФА Еуро-2012 іріктеу матчында Черногориядан 0:1 есебімен жеңілді. Бұл матчтан кейін Стоилов ұлттық құраманың бас жаттықтырушысы лауазымынан кетіп қалғанын мәлімдеді. 2011 жылы ол «Анортосис Фамагуста» клубын жаттықтырды, онда ол екі ойыншыны, Марк Фотернгем мен Яннис Скопелитисті клубтың жаттығу алаңында жаттығудан шеттетуге мәжбүр болды. 2012 жылдың қысында Стоилов «Ботев Пловдив» клубының жаңа бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Оның ресми дебюті 2013 жылдың 1 наурызында «Славия Софияға» қарсы өткен матчта 2:2 есебімен тең аяқталды. 2013-14 жылғы УЕФА Еуропа лигасының іріктеу кезеңінде «Ботев» екі команданы жеңіп, «Штутгарттан» саяхатта гол айырмасымен жеңіліске ұшырады. Ұлттық деңгейде «Ботев» 2014 жылы тек кубок финалисі болды. 2014 жылдың 22 маусымында Стоилов Қазақстан Премьер-лигасының «Астана» клубымен келісімшартқа отырды. 2014-15 жылғы УЕФА Еуропа лигасының іріктеу кезеңінде «Астана» үш команданы жеңіп, плей-оффқа өтті, онда «Вильярреалға» есе жіберді. Клуб Стоилов бас жаттықтырушы болған кезде үшінші орында тұрса да, 2014 жылғы маусымда тұңғыш рет титул жеңіп алды. «Астана» 2015-16 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының екінші іріктеу кезеңінде ойнауға құқылы болды, онда Стоиловтың командасы «НК Мариборды» жеңіп алды. «Астана» үшінші іріктеу кезеңінде «ХЖК Хельсинкиді», ал плей-офф кезеңінде «АПОЭЛ Никосияны» жеңді. Осылайша Станимир Стоилов Чемпиондар лигасының топтық кезеңінде екі команданы жаттықтырған алғашқы болгар атанды. 2015 жылдың 9 желтоқсанында Стоилов «Астанамен» келісімшартын тағы екі жылға ұзартты. 2018 жылдың 8 қаңтарында «Астана» клубы Стоиловпен жаңа келісімшартқа қол қойылғанын хабарлады. 2021 жылдың 1 қыркүйегінде Стоилов мансабында екінші рет «Левски София» командасын қабылдады. Ол клуб тарихындағы ең қиын сәттердің бірінде бас жаттықтырушы болып тағайындалды, алғашқы 6 ойында 4 жеңіліс пен 2 жеңіске жетіп, нашар қаржылық жағдайда лигалық есепте 10-орынды иеленді. Тағайындалғаннан кейін бірнеше күн өткен соң ол үш ойыншыны босатты – Симеон Славчев, Валерий Божинов және Христофор Хубчев, ал «Этардан» Хосе Кордоба мен «Септември Софиядан» Димитар Костадиновты қабылдады. Оның басшылығымен команда тез арада жақсарып, жарты маусымның соңында 5 жеңіс, 5 теңдік және 3 жеңіліспен 20 ұпай жинап, «Марек Дупница» мен «Септември Симитлиді» жеңіп, Болгария кубогының ширек финалына өтті. Команданың жақсы нәтижелері Стоиловтың команданың ойын стилін жақсартуымен толықтай ақталады, «Левски» көптеген матчтарда басымдық танытты. Осылайша, қысқы үзіліс кезінде команда лигалық есепте 6-орынға көтерілді. Келесі трансферлік терезеде Стоилов 6 ойыншыны босатты – Гьоко Зайков, Христос Шелис, Ивайло Найденов, Борислав Цонев, Георги Александров және Мартин Петков, сондай-ақ дәл сондай көп ойыншыны қабылдады – қорғаушы Келлиан ван дер Каап пен Ноа Сонко Сундберг, болгарлар Илиан Стефанов «Бероедан» және Филип Крастев (Бельгияның «Ломмель» клубынан жалға алынған), екеуі де шабуылдағы жартылай қорғаушылар. Басқа жаңа қосымшалар – бразилиялық Вендерсон Цунами (сол қанат қорғаушысы) және Уэлтон (шабуылшы). Барлық жаңа ойыншылар Стоиловтың құрамының маңызды бөлігіне айналды және олардың барлығы дерлік жас болды (Уэлтонды есептемегенде, барлығы тегін агент ретінде келді). Маусымның екінші жартысында команда үлкен жетістіктерге жетіп, лигада 11 матчты жеңіп, 2 матчты тең аяқтап, 2 матчта жеңіліске ұшырады және соңғы турнир кестесінде 4-орынды иеленді. Сонымен қатар, Стоиловтың «Левскисі» кубокты жеңіп алды, командаға 2009 жылдан бері алғаш рет трофейді жеңіп алып, еуропалық турнирлерге қатысуға мүмкіндік берді. Ширек финалда команда «Септември Софияны» 2:0 есебімен жеңіп, содан кейін жартылай финалда «Лудогорецке» қарсы шығып, жалпы есеп бойынша 4:2 есебімен жеңіске жетті. Кубок финалы «Левскидің» ең ірі қарсыласы – «ЦСКА Софияға» қарсы өтті. Стоиловтың командасы 1:0 есебімен жеңіске жетті, жалғыз голды Илиан Стефанов алыс қашықтықтан соқты. Барлық турнир бойында Стоилов «Левскидің» екінші қақпашысына мүмкіндік берді – 2004 жылы туған – Пламен Андреев, ол алты матчтың барлығында қақпаны қорғады және тек 2 гол жіберді (екеуі де «Лудогорецке» қарсы өткен алғашқы матчта).

In 2004, he became the manager of Levski, most notably leading the team to the UEFA Cup 2005 06 quarter final stage and then becoming the first Bulgarian club to ever reach the group stage of the UEFA Champions League during the 2006–07 season. He has also led the team to winning the national cup in 2005 and 2007, Bulgarian Supercup in 2005 and 2007 and the 2005/2006 and 2006/2007 national championship. Stoilov briefly coached the Bulgaria national under 19 side (2003–2004). In April 2007, Stanimir Stoilov was assigned as caretaker manager of the Bulgaria national team for the matches against Belarus in June from the Euro 2008 qualification campaign. His side won the first match against Belarus in Minsk 2–0 on 2 June 2007 and the second in Sofia 2–1 on 6 June 2007. On 7 May 2008, Stoilov was sacked from Levski Sofia together with his friend and colleague Nasko Sirakov. Before the 2008–09 season he took over at Litex Lovech. He led them to winning the Bulgarian cup in 2009, but quit after the club failed to reach the group stage of the Europa League. In the beginning of 2009, Stanimir was announced as the manager of Bulgaria. Bulgaria under Stoilov did not qualify for the World Cup. After two draws with the main rival for the play offs Ireland and a 2–0 victory against Cyprus Bulgaria's job became even harder. During the summer and autumn of 2009 Bulgaria won against Latvia 1–0 in a friendly and against Montenegro with 4–1, but then Stoilov suffered his first loss with the national team against Italy with 2–0. From that moment on everything for Stoilov stopped going according to plan and he recorded a disappointing loss from Cyprus with 4–1. Bulgaria finished the campaign with a 6–2 win against Georgia. The draw for the UEFA Euro 2012 resulted in Bulgaria finding itself in a qualifying group with England, Switzerland, Wales and Montenegro. 2010 was a very disappointing year for Stoilov and Bulgaria. He recorded a series of weak results, including 5 losses and only 1 draw with South Africa in 6 games. On 7 September 2010, Bulgaria lost for the first time in 5 years in Sofia from Montenegro in a UEFA Euro 2012 qualifier with a score of 0–1. After this match Stoilov announced his resignation from his position as coach of the national team. In 2011 he was coaching Anorthosis Famagusta, where he banned two players, Mark Fotheringham and Giannis Skopelitis, to train at the club's training ground. In the winter of 2012 Stoilov was appointed as the new manager of Botev Plovdiv. His official debut was on 1 March 2013 against Slavia Sofia in a 2:2 draw. In the 2013–14 UEFA Europa League, Botev eliminated 2 teams, before losing to Stuttgart on away goals. On a domestic level, Botev became only 2014 cup runner up. On 22 June 2014, Stoilov signed with FC Astana of the Kazakhstan Premier League. In the 2014–15 UEFA Europa League, Astana eliminated three teams to reach the play offs, where they lost to Villarreal. The club won its maiden title in the 2014 season, despite being in third place when Stoilov had become its manager. Astana was entitled to play in the second qualifying round of the 2015–16 UEFA Champions League, where Stoilov's team eliminated NK Maribor. Astana beat HJK Helsinki in the third qualifying round and APOEL Nicosia in the play off round. Thus, Stanimir Stoilov became the first Bulgarian to coach two teams in the group stage of the Champions League. On 9 December 2015, Stoilov extended his Astana contract for another two years. On 8 January 2018, Astana announced they had agreed a new contract with Stoilov. On 1 September 2021, Stoilov took over the team of Levski Sofia for the second time in his career. He was appointed as a manager in one of the worst moments in the club's history, ranking 10th in the league standings after the first 6 games with 4 losses and just 2 wins and in a very bad financial state. A few days after his appointment he released three players – Simeon Slavchev, Valeri Bojinov and Hristofor Hubchev and signed two younger – José Córdoba from Etar and Dimitar Kostadinov from Septemvri Sofia. Under his management, the team managed to improve promptly, earning 20 points by the end of the half season with 5 wins, 5 draws, and 3 losses and qualifying for the Bulgarian Cup quarter finals, eliminating Marek Dupnitsa and Septemvri Simitli. The better results of the team were completely justified as Stoilov managed to dramatically improve the team's style of play, with Levski dominating in most of the games. Thus, at the time of the winter break, the team had climbed to 6th place in the league standings. In the upcoming transfer window, Stoilov released 6 players – Gjoko Zajkov, Christos Shelis, Ivaylo Naydenov, Borislav Tsonev, Georgi Aleksandrov and Martin Petkov, and signed just as many – defenders Kellian van der Kaap and Noah Sonko Sundberg, Bulgarians Iliyan Stefanov from Beroe and Filip Krastev (on loan from Belgian Lommel), both attacking midfielders. The other new additions were Brazilians Wenderson Tsunami (a left back) and Welton (a forward). All of the newcomers became a key part of Stoilov's squad and were relatively young (all of them signed as free agents except Welton). In the second half of the season the team showed tremendous improvement winning 11 league games, drawing 2 and losing 2 finishing 4th in the final standings. In addition, Stoilov's Levski won the Cup, securing the first trophy for the team since 2009 and participation in European tournaments. In the quarter finals, the team eliminated Septemvri Sofia with a 2–0 home win, and then faced Ludogorets in the semis, knocking them out with 4–2 aggregate score. The Cup final was against Levski's biggest rival – CSKA Sofia. Stoilov's team won 1–0, with the only goal scored by Iliyan Stefanov from long range. Throughout the whole tournament, Stoilov gave chance to the reserve goalkeeper of Levski – born in 2004 – Plamen Andreev, who started in each of the six matches, conceding only 2 goals (both in the first leg game against Ludogorets).

Коучингтің философиясы

Стоиловтың командалары көбінесе допты ұстауға және жақсы допты басқаруға баса назар аударады. Ол жас ойыншыларды жастар командасынан негізгі құрамға көтеруге дайындығы үшін жоғары бағаланған. Сонымен қатар, ол Христо Йововтың мансабын қайта жандандыруға көмектесті, ол кейіннен 2000-шы жылдардың ортасында "Левски София" клубының маңызды ойыншыларының бірі болды.

Клуб

Клубтық өнімдерЛигаҰлттық кубокКонтиненталдықЖалпыКлубЛигаМаусымОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарХасково В тобы1987–883211??–32111988–893323??–33231989–903627??–3627Жалпы10161? ?–10161Левски София А тобы1990–91301182–38131991–9226797103614Жалпы5618179107427Фенербахче1. Лига1992–93830030113ЦСКА София А тобы1993–941240000124Левски СофияА тобы1994–95271321213115Кампомайоренсе Премьер-дивизия1995–96317? ?–317Сегунда Лига1996–972112??–2112Жалпы5219? ?–5219Славия София А тобы1997–982912? ?–2912Левски СофияА тобы1998–9925131303121999–200025350503532000–0115222101842001–0230070804502002–031605080290Жалпы11162232501589Мансаптық жалпы саны3961364113311468150