Оңтүстік Үндістанның шығыс Чалукья династиясы (7-12 ғ.) – Vengi аймағын билеген тәуелсіз мемлекет. Бадами Чалукьяларынан бастау алып, Чолалардың ықпалында болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Үндістан династиясы
South Indian dynasty
Шығыс Чалукиялар, сондай-ақ Венги Чалукиялары деп те аталатын, 7-12 ғасырлар аралығында Оңтүстік Үндістанның бір бөлігін билеген династия. Олар Бадами Чалукияларының Декан аймағындағы әкімдері ретінде бастады. Кейіннен тәуелсіз күшке ие болып, қазіргі Андхра-Прадеш штатының Венги аймағын шамамен 1001 жылға дейін басқарды. 1189 жылға дейін Орта ғасырлық Чолалардың қарауындағы феодалдар ретінде аймақты билеуді жалғастырды. Шығыс Чалукиялардың бастапқы астанасы Пиштапура (қазіргі Питапурам) қаласында орналасқан. Кейіннен ол Венгиге (қазіргі Педавеги, Элуру қаласына жақын) және содан кейін Раджамахендраварамға (қазіргі Раджамундри) көшірілді. Тарихы бойында Шығыс Чалукиялар стратегиялық маңызды Венги аймағын бақылау үшін күшті Чолалар мен Батыс Чалукиялар арасында көптеген соғыстардың себебі болды. Шығыс Чалукиялардың Венгиде билеген бес ғасыры осы аймақтың біртұтас болуына ғана емес, сонымен қатар Телугу мәдениетінің, әдебиетінің, поэзиясының және өнерінің гүлденуіне әкелді. Олар Чолалармен туыстық қарым-қатынас жасады.
Eastern Chalukyas, also known as the Chalukyas of Vengi, were a dynasty that ruled parts of South India between the 7th and 12th centuries. They started out as governors of the Chalukyas of Badami in the Deccan region. Subsequently, they became a sovereign power, and ruled the Vengi region of present day Andhra Pradesh until c. 1001 CE. They continued ruling the region as feudatories of the Medieval Cholas until 1189 CE. Originally, the capital of the Eastern Chalukyas was located at Pishtapura (modern day Pitapuram). It was subsequently moved to Vengi (present day Pedavegi, near Eluru) and then to Rajamahendravaram (now Rajahmundry). Throughout their history, the Eastern Chalukyas were the cause of many wars between the more powerful Cholas and Western Chalukyas over the control of the strategically important Vengi country. The five centuries of the Eastern Chalukya rule of Vengi saw not only the consolidation of this region into a unified whole, but also saw the efflorescence of Telugu culture, literature, poetry and art during the later half of their rule. They had marital relationship with Cholas.
Шығу тегі
Венги шалукийлері Бадами шалукийлерінен бөлінді. Бадами билеушісі Пулакешин II (610–642 жж.) Вишнукундина әулетінің қалдықтарын жеңгеннен кейін шығыс Декандағы Венги аймағын бағындырды. Ол 624 жылы ағасы Кубжа Вишнувардананы осы жаңадан алынған аймақтың губернаторы етіп тағайындады. Вишнувардананың билеушілік етуі кейіннен тәуелсіз мемлекетке айналды, мүмкін Пулакешин Ватапи шайқасында Паллавалармен шайқасып қаза тапқаннан кейін. Осылайша, шалукиялар бастапқыда каннада тайпасынан шыққан. Шығыс шалукиялардың түп атасы Кубжа Вишнувардананың Тиммапурам тақталарында көрсетілгендей, олар Манавия готрасына жататын және Кадамбалар мен Батыс шалукиялар сияқты Харити ұлдары (Харитпутралар) болған. 11 ғасырдан бастап әулет аңыз бойынша Ай әулетінен тарағандығын мәлімдеді. Бұл аңыз бойынша, әулет Будха, Пурурава, Пандавалар, Сатаника және Удаяна арқылы Айдан тараған. Удаянаның Айодхьяда 59 аты аталмаған ұрпағы билік еткен. Олардың ұрпағы Виджаядитья Дакшинапатхада (Декан) жорық кезінде Трилочана Паллавамен шайқаста қаза тапты. Оның жүкті әйелі Мудивемудегі (қазіргі Жамалламадугу) Вишнубхатта Сомаяжидан пана тапты. Ол ұлына меценатының құрметіне Вишнувардана деп ат қойды. Бала өскенде, Нанда Бхагавати қадірлісінің арқасында Дакшинапатханың билеушісі болды.
The Chalukyas of Vengi branched off from the Chalukyas of Badami. The Badami ruler Pulakeshin II (610–642 CE) conquered the Vengi region in eastern Deccan, after defeating the remnants of the Vishnukundina dynasty. He appointed his brother Kubja Vishnuvardhana the governor of this newly acquired territory in 624 A. D. Vishnuvardhana's viceroyalty subsequently developed into an independent kingdom, possibly after Pulakeshin died fighting the Pallavas in the Battle of Vatapi. Thus the Chalukyas were originally of Kannada stock. As per the Timmapuram plates of Kubja Vishnuvardhana, the progenitor of the Eastern Chalukyas, they belonged to the Manavya Gotra and were Haritputras (sons of Hariti) just like the Kadambas and Western Chalukyas. From the 11th century onward, the dynasty started claiming legendary lunar dynasty origins. According to this legend, the dynasty descended from the Moon, via Budha, Pururava, the Pandavas, Satanika and Udayana. 59 unnamed descendants of Udayana ruled at Ayodhya. Their descendant Vijayaditya was killed in a battle with Trilochana Pallava, during an expedition in Dakshinapatha (Deccan). His pregnant widow was given shelter by Vishnubhatta Somayaji of Mudivemu (modern Jammalamadugu). She named her son Vishnuvardhana after her benefactor. When the boy grew up, he became the ruler of Dakshinapatha by the grace of the goddess Nanda Bhagavati.
Тарих
641 жылдан 705 жылға дейін I Жаясимха мен Манги Юваражадан басқа бірнеше патшалар өте қысқа мерзімге билік етті. Содан кейін отбасылық жанжалдар мен әлсіз билеушілерге толы алағай-көтеріліс кезеңі басталды. Осы уақытта Малхедтің Раштракуттары Бадамидің Батыс Чалукияларын жеңіп алды. Венгидің әлсіз билеушілері Раштракуттардың бірнеше рет шапқынына тойтарыс беруге мәжбүр болды. 848 жылы Гунага Виджаядитя III билікке келгенше, оларды тоқтатуға күші жеткен Шығыс Чалукия билеушісі болған жоқ. Сол кездегі Раштракута билеушісі Амогаварша оны өзінің одақтасы деп санады, ал Амогаваршаның қайтысынан кейін Виджаядитя тәуелсіздік жариялады.
Between 641 AD and 705 AD some kings, except Jayasimha I and Mangi Yuvaraja, ruled for very short durations. Then followed a period of unrest characterised by family feuds and weak rulers. Meanwhile, the Rashtrakutas of Malkhed ousted Western Chalukyas of Badami. The weak rulers of Vengi had to meet the challenge of the Rashtrakutas, who overran their kingdom more than once. There was no Eastern Chalukya ruler who could check them until Gunaga Vijayaditya III came to power in 848 AD. The then Rashtrakuta ruler Amoghavarsha treated him as his ally and after Amoghavarsha's death, Vijayaditya proclaimed independence.
Әкімшілік
Шығыс Чалукияның алғашқы кезеңінде, оның сарайы Бадами республикасының бір бөлігі болды. Ұрпақтар алмасып, жергілікті жағдайлар күшейе келе Венги монархиясы өзінің ерекше белгілерін қалыптастырды. Шығыс Чалукиялар Паллавалар, Раштракуттар, Чолалар және Кальяни Чалукияларымен ұзақ және тығыз байланыста болғандықтан, достық немесе жаулық болсын, сыртқы ықпалдар да әрі қарай сезіліп тұрды.
In its early life, the Eastern Chalukya court was essentially a republic of Badami, and as generations passed, local factors gained in strength and the Vengi monarchy developed features of its own. External influences still continued to be present as the Eastern Chalukyas had long and intimate contact, either friendly or hostile, with the Pallavas, the Rashtrakutas, the Cholas and the Chalukyas of Kalyani.
Қоғам
Венги елінің халқы әртүрлі сипатқа ие болды. Шығыс Чалкуя патшалығы құрылғаннан кейін Андхра елін аралаған Сюаньцзян халықтың зорлыққа бейім, қара терілі және өнерді жақсы көретінін атап өтті. Қоғам мұрагерлік касталық жүйеге негізделген. Тіпті бастапқыда кастаға қарамаған буддистер мен джайнистер де оны қабылдады. Төрт негізгі кастадан басқа, Боялар мен Саваралар (тайпалық топтар) сияқты кіші топтар да болды. Брахмандар қоғамда жоғары құрметке ие болды. Олар Веда мен Шастраларды жақсы біліп, жер мен ақша сыйлықтарын алды. Кеңесшілер, министрлер және мемлекеттік қызметкерлер сияқты жоғары табысты лауазымдарды атқарды, тіпті әскерге де қатысып, кейбіреулері жоғары басшылық лауазымдарына жетті. Кшатриялар билеуші класс болды. Олардың қастандықтар мен соғысқа құштарлығы екі ғасыр бойы азамат соғысына себеп болды. Коматилер (вайшьялар) өркендеген сауда қауымы болды. Олардың Пеногондада (Батыс Годавари) штаб-пәтері мен тағы он жеті орталықта филиалдары бар күшті гильдияға (Накарам) бірігуі осы кезеңде басталды. Үкіметте діни істер министрі (Самая Мантри) болған деген болжам бар. Шудралар халықтың көп бөлігін құрады және олардың арасында көптеген кіші касталар болды. Көптеген шудралар әскерде мансапқа ие болды, ал кейбіреулері Саманта Раджу және Мандалика мәртебесіне ие болды.
The population in the Vengi country was heterogeneous in character. Xuanzang, who travelled in the Andhra country after the establishment of the Eastern Chalukya kingdom, noted that the people were of a violent character, were of a dark complexion and were fond of arts. The society was based on hereditary caste system. Even the Buddhists and Jains who originally disregarded caste, adopted it. Besides the four traditional castes, minor communities like Boyas and Savaras (Tribal groups) also existed. The Brahmins were held in high esteem in the society. They were proficient in Vedas and Shastras and were given gifts of land and money. They held lucrative posts such as councillors, ministers and members of civil service. They even entered the army and some of them rose to positions of high command. The Kshatriyas were the ruling class. Their love of intrigue and fighting was responsible for civil war for two centuries. The Komatis (Vaishyas) were a flourishing trading community. Their organisation into a powerful guild (Nakaram) which had its headquarters in Penugonda (West Godavari) and branches in seventeen other centres had its beginnings in this period. It seems there used to be a minister for communal affairs (Samaya Mantri) in the government. The Shudras constituted the bulk of the population and there were several sub castes among them. The army furnished a career for most of them and some of them acquired the status of Samanta Raju and Mandalika.
Дін
Индуизм Шығыс Чалкуя патшалығының басты діні болды, онда Шайвизм Вайшнавизмнен гөрі көбірек танымал еді. Чебролудағы Махасена ғибадатханасы жыл сайынғы Жатрасымен әйгілі болды, ол Шебролудан Виджаявадаға және кері қарай қасиетті мүсіннің шеруін қамтыды. Кейбір билеушілер өздерін Парама Махешваралар (Императорлар) деп жариялады. Буддизмнің діни орталықтары ақырында Шива қасиетті орындары ретінде үлкен даңққа ие болды. Шығыс Чалкуя билеушілері, мысалы Виджаядитья II, Юддхамалла I, Виджаядитья III және Бхима I көптеген ғибадатханалар салуға белсенді түрде қатысты. Дәуірде ғибадатханаларда бишілер мен музыканттардың болуы, сол кезде ғибадатханалардың діни құлшылық орталығы ғана емес, сонымен қатар көркем өнердің дамуына ықпал ететін орын болғанын көрсетеді. Сатаваханалар кезінде үстемдік құрған буддизм төмендеп барады. Оның монастырлары көбінесе тастап кетілген. Ступалардағы қасиетті реликвияларды құрметтеуіне байланысты, Сюаньцзян шамамен жиырма немесе одан да көп буддалық монастырларды байқады, онда үш мыңнан астам монахтар тұрды. Буддизмнен өзгеше, джайнизм халықтан қолдау ала берді. Бұл Андхраның қираған ауылдарындағы көптеген тастап кетілген бейнелерден көрінеді. Жазуларда джайнистік ғибадатханалардың салынуы және монархтар мен халықтан оларға берілген жерлер туралы да жазылған. Кубжа Вишнувардана, Вишнувардана III және Амма II сияқты билеушілер джайнизмді қолдады. Вималадития тіпті Махавираның ілімін ұстанатын адам болды. Виджаявада, Женупаду, Пеногонда (Батыс Годавари) және Мунугоду сол кезеңнің танымал джайнистік орталықтары болды.
Hinduism was the prominent religion of the Eastern Chalukya kingdom, with Shaivism being more popular than Vaishnavism. The Mahasena temple at Chebrolu became famous for its annual Jatra, which involved a procession of the deity's idol from Chebrolu to Vijayawada and back. Some of the rulers, declared themselves as Parama Maheswaras (Emperors). The Buddhist religious centres eventually attained great celebrity as Siva pilgrim centres. Eastern Chalukya rulers like Vijayaditya II, Yuddhamalla I, Vijayaditya III and Bhima I took active interest in the construction of many temples. The temple establishments like dancers and musicians show that during this period, temples were not only a centre of religious worship but a fostering ground for fine arts. Buddhism, which was dominant during the Satavahanas was in decline. Its monasteries were practically deserted. Due to their love of sacred relics in stupas, a few might have lingered on, Xuanzang noticed some twenty or more Buddhist monasteries in which more than three thousand monks lived. Jainism, unlike Buddhism, continued to enjoy some support from the people. This is evident from the several deserted images in ruined villages all over Andhra. The inscriptions also record the construction of Jain temples and grants of land for their support from the monarchs and the people. The rulers like Kubja Vishnuvardhana, Vishnuvardhana III and Amma II patronised Jainism. Vimaladitya even became a declared follower of the doctrine of Mahavira. Vijayawada, Jenupadu, Penugonda (West Godavari) and Munugodu were the famous Jain centres of the period.
Сәулет
Патшалықта Шиваға табыну кеңінен таралғандықтан, Шығыс Чалкуя патшалары ірі көлемде храмдар салуға кірісті. Виджаядития II 108 храм салғаны айтылады. Юддхамалла I Виджаявадада Картикеяға арналған храм тұрғызды. Бхима I мәшһүр Дракшарама және Чалукия Бхимаварам (Самалкот) храмдарын салдырды. Раджараджа Нарендра Батыс Годаваридегі Қалидиндиде үш ескерткіш құрылысын қадағалады. Шығыс Чалкуялар Паллава және Чалкуя дәстүрлерін жалғастыра отырып, өздерінің ерекше сәулет стилін дамытты, ол Панчарама храмдарында (әсіресе Дракшарама храмында) және Биккаволу храмдарында көрініс береді. Биккаволудағы Голингесвара храмы Ардханарисуара, Шива, Вишну, Агни, Чамунди және Сурья сияқты қасиетті тұлғалардың өте әсем ойылған мүсіндерін қамтиды. Амбапурам үңгір храмы – 7 ғасырда Шығыс Чалкуялар салған джайнистік үңгір храмы. 7-8 ғасырларда Амбапурам және Адавинеккалам төбелерінде барлығы бес джайнистік үңгір салынды.
Due to the widely spread Shiva devotional practice in the kingdom, the Eastern Chalukyan kings undertook the construction of temples on a large scale. Vijayaditya II is credited with the construction of 108 temples. Yuddhamalla I erected a temple to Kartikeya at Vijayawada. Bhima I constructed the famous Draksharama and Chalukya Bhimavaram (Samalkot) temples. Rajaraja Narendra erected three memorial shrines at Kalidindi (West Godavari). The Eastern Chalukyas, following the Pallava and Chalukya traditions, developed their own independent style of architecture, which is visible in the Pancharama shrines (especially the Draksharama temple) and Biccavolu temples. The Golingesvara temple at Biccavolu contains some richly carved out sculptures of deities like Ardhanarisvara, Shiva, Vishnu, Agni, Chamundi and Surya. Ambapuram cave temple is Jain cave temple constructed by Eastern Chalukyas in the 7th century. During the 7th—8th century CE, a total of five Jain caves were constructed in Ambapuram and Adavinekkalam hills.