Кіріспе
CPA (Cooperativa de Producción Agropecuaria) немесе Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру кооперативі – Кубада кездесетін ауыл шаруашылығы кооперативтерінің бір түрі.
ҚБШ-ның тарихы
Кубаның ауыл шаруашылығы мемлекеттік және жеке шаруашылықтардан тұрады, екеуі де мал шаруашылығы мен әртүрлі дақылдарды басқаратын Ауыл шаруашылығы министрлігі немесе қант министрлігі тарапынан басқарылады. (Дерри) Бұл санаттарда көптеген өзгерістер бар, осылайша ауыл шаруашылығы секторы кооперативтерді қамту арқылы кеңейтіледі: UBPC, CPA, CCS, жеке және мемлекеттік. (Харнекер) 1750-1800 жылдар аралығында Кубаның ауыл шаруашылығы плантациялық жүйемен басым болды, ол экономиканы қант, темекі және кофе экспортына толыққанды байланысты етті. Бұл тауарлар Куба экономикасын 150 жылдан астам уақыт бойы, 1959 жылғы қаңтардағы Коммунистік революцияға дейін басқарды. (Бурчардт) 1959 жылы елдің 73,3 пайызы жердің 9,4 пайызына ғана тиесілі болды, бұл ауыл шаруашылығы өндірісінен туындаған байлықтың теңсіздігін көрсетті. (Харнекер) Кооперативтік ауыл шаруашылығының негізі 1959 жылғы революциядан кейін Аграрлық реформа заңымен қаланды, ол кең көлемді отарлық шаруашылықтардан (Бурхарт) 70% егістік жерді мемлекетке (Харнекер) берді. Мемлекеттік шаруашылықтар химиялық заттарды, ірі өндірістік бірліктерді және мамандандырылған бөлімшелерді (Бурчардт) пайдалану арқылы дереу жаппай өндіріс фордистік моделімен құрылды. 1960 жылы фермерлерге несие берген банк жабылып, Несие және қызмет көрсету кооперативтері (Cooperativas de Créditos y Servicios, CCS) құрылды, бұл темекі фермерлеріне қажетті несиелерді алуға мүмкіндік берді. CCS фермерлері өздерінің жерлерінің жеке меншік иелері болып қала берді және кез келген уақытта кооперативтен шығып, жерлері мен өнімдеріне ие болу құқығын сақтап қалды. (Харнекер) CCS фермерлердің несие алуға, жаңа технологияға қол жеткізуге (жеке алу өте қымбат болғандықтан), маркетингтік мүмкіндіктерге және тағы басқаларға қол жеткізу үшін ерікті түрде бірігуінен тұрды. 1961 жылы Жеке және кооперативтік мүшелерді өкілдік ету үшін Ұлттық шағын фермерлер қауымдастығы (Asociación Nacional de Pequeños Agricultores, ANAP) құрылды. (Харнекер) 1975 жылы өндірістің озық түрлеріне көшу туралы шешім қабылданды, нәтижесінде Ауыл шаруашылығы өндіріс кооперативтері (Cooperativas de Producción Agropecuaria, CPAs) құрылды. CPA-лар өздерінің жерлерін кооперативке ерікті түрде берген жеке фермерлерден тұрды. CPA-лар CSS-тен сондай-ақ фермерлер кооперативке ресурстарын сатқаннан кейін төлем алғандықтан және ұжымдық жұмысшылар мен меншік иелеріне айналғандықтан ерекшеленді. Ауыл шаруашылығы кооперативтері, CPA-ларға ұқсас, Куба революциясынан кейінгі алғашқы жылдары тәжірибеден өтті. 1977-1983 жылдар аралығында фермерлер түрлі себептермен CPA-ларға бірігуге көшті. Басты себептердің бірі мемлекет CPA-ға қосылғысы келетін фермерлерге түрлі жеңілдіктер ұсынды. Мысалы, жерін мемлекетке сатқан фермерлер 20 жыл бойы төлем алатын болды және CPA-ның табысын бөлісіп алатын. Сонымен қатар, CPA-ға қосылу бұрын елге шашырап кеткен адамдарға электр қуаты, медициналық көмек, тұрғын үй және мектептерге қолжетімділігі жоғары орталықтандырылған қалаға көшуге мүмкіндік берді. Қазіргі уақытта Кубаның ауыл шаруашылығы дербес жүйеге, "Автотүтінуге" (Autoconsumo) көшті: өз жұмысшыларын қамтамасыз ету үшін жерді бөліп қоятын шаруашылықтар. Тағы бір өзгеріс – азық-түлік тауарлары енді ерікті кооперативтерден орталық маркетингтік агенттікке емес, тікелей таратылады, бұл капиталистік экономиканың үлгісін ұстанады. Осы тұрғыдан алғанда, мемлекеттік бақылау шаруашылықтың дербестігіне жол берді.
The layout for cooperative agriculture was created after the 1959 Revolution with the Agrarian Reform Act which transferred 70% of farmland from vast colonial farms (Burchardt) to the state (Harnecker). The state farms were created with a Fordist model of immediate mass production via use of chemicals, massive productive units, and specialized units (Burchardt). In 1960, the bank which provided loans to farmers shut down, and so the Credit and Service Cooperatives (Cooperativas de Créditos y Servicios, CCS) were created as a way for tobacco farmers to still receive necessary loans. CSS farmers still were individual owners of their land, and retained the liberty to exit the cooperative at any time and still own their land and their production. (Harnecker). CSS consisted of farmers voluntarily joining each other to gain access to loans, new technology that would otherwise be too expensive to individually obtain, marketing benefits, among others. In 1961, National Association of Small Farmers (Asociación Nacional de Pequeños Agricultores, ANAP) was created to represent both individual and cooperative members. (Harnecker)
In 1975 a decision was made to switch to more advanced types of production, which created the Agricultural Production Cooperatives (Cooperativas de Producción Agropecuaria, CPAs). CPAs were private farmers who voluntarily donated their land to the cooperative. CPAs were different from CSS because the farmers received payment for selling their resources to the cooperative, after which becoming collective workers and owners. Agricultural cooperatives, similar to CPAs, were experimented with in the first few years following the Cuban Revolution. Between 1977 and 1983, farmers began to collectivize into CPAs for a variety of reasons. One of the major motives was that the state offered various incentives to farmers willing to join a CPA. For example, farmers selling their land to the state, would receive payments for a period of 20 years while also sharing in the fruits of the CPA. Also, joining a CPA allowed individuals who were previously dispersed throughout the countryside to move to a centralized, urban location with increased access to electricity, medical care, housing, and schools. Currently Cuban farming has moved to a more autonomous system, "Autoconsumo": farms that set aside land for provisioning their own workers. Another change was that food goods are no longer delivered to the central marketing agency from the voluntary cooperatives, but are directly distributed, modeling capitalist economies. In this sense state control has yielded to autonomy for the farm.