Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испанияның геральдикасы дәстүрі мен өнері
Tradition and art of heraldry of Spain
Геральдика дәстүрі мен өнері алғаш рет Испанияда шамамен XI ғасырдың басында пайда болды және оның пайда болуы басқа еуропалық елдердегідей болды: шайқас алаңында, жарыстарда және турнирлерде рыцарьлар мен ақсүйектердің бір-бірінен ажыратылу қажеттілігінен туындады. Рыцарьлар бастан аяққа дейін қару-жарақ киіп, көбінесе жетекшілік қызметтерде болғандықтан, оларды шайқаста анықтау өте маңызды болды.
The tradition and art of heraldry first appeared in Spain at about the beginning of the eleventh century AD and its origin was similar to other European countries: the need for knights and nobles to distinguish themselves from one another on the battlefield, in jousts and in tournaments. Knights wore armor from head to toe and were often in leadership positions, so it was essential to be able to identify them on the battlefield.
Шығуы мен тарихы
Испания ақсүйектері, еуропалық басқа елдердегіден өзгеше, негізінен әскери қызметке құрылған. Көрнекті отбасылардың азасы заң, сауда немесе шіркеуден шыққандары сирек болды. Испания мен Португалияның ірі әулеттері өз мәртебесіне жол ашты, соның арқасында адал және табысты әскери қызмет арқылы қара халықтан да ақсүйектер қатарына қосылуға мүмкіндік туды. Әскери табыстарының нәтижесінде көптеген кедей отбасылар жылдамдап даңққа және байлыққа ие болды. Испан геральдикасында қару – тектің және отбасының символы. Испан қару-жарағы, кез келген мүлік сияқты, мұраға беріледі.
The Spanish nobility, unlike their other European counterparts, was based almost entirely on military service. Few families of eminence came from the law, commerce or the church. The great families of Spain and Portugal fought their way to their rank, which allowed commoners to join the ranks of the nobility through loyal and successful military service. Many poor families came to prominence and wealth quickly as a result of their successful military exploits. In Spanish heraldry, arms are a symbol of lineage and a symbol of the family as well. Spanish arms are inheritable like any other form of property.
Испан қаруларының шығу тегі
Испаниядағы қару-жарақ пен атақтар мұрагерлікке өту ерекшелігімен Еуропаның көп бөлігінен өзгешеленеді, олар әйелдер арқылы да берілуі мүмкін. Сонымен қатар, заңды емес туу қару-жарақ пен атақтардың мұрагерлікке өтуіне кедергі жасамады. Испан ақсүйектері отбасылық тектің заңды емес некеден туған балаларға қарағанда, тегі жараспаған неке арқылы бүлінуіне көбірек мән берді. Шындығында, көптеген испандық отбасылардың ақсүйектік құжатында заңды мұрагерлер табылмайтын жағдайда, заңды емес тармақтарға мұра қалдыру туралы шарттар болған. Испанияда заңды емес туу үш санатқа бөлінді: Заңды балалар – жалғыз немесе жесір ата-анадан туған, ата-анасының некелесуі немесе әкесінің оларды мұрагер деп жариялауы арқылы заңды деп танылуы мүмкін балалар. Заңсыз балалар – ата-анасы некеге тұруға шамасы келмейтін балалар. Мұндай балаларды патшалық бекіту туралы өтініш беру арқылы заңды ету қажет болды. Қарындас-ініліктік қатынаста туған балалар – некеге тұруға тым жақын туысқандардан немесе діни уәде берген ата-аналардан туған балалар. Мұндай балалар ата-анасының қару-жарағын немесе мүлкін мұраға алу үшін Папаның рұқсатын алуы керек еді. Папаның мұндай рұқсаттары жиі берілетін болғандықтан, Испаниядағы әрбір дін аймағында тиісті есімді толтыруға дайын бос нысандар болды.
The descent of Spanish arms and titles differs from much of Europe in that they can be inherited through females. Also, illegitimacy did not prevent the descent of arms and titles. The great Spanish families believed that a family pedigree could be more damaged by misalliance than by illegitimacy. Indeed, the patents of nobility of many Spanish families contained bequeathals to illegitimate branches in case no legitimate heirs were found. Illegitimacy in Spain was divided into three categories. Natural children: Those born of single or widowed parents who could be legitimized by the marriage of their parents or by a declaration by their father that they were his heirs. Spurious children: Those whose parents were not in a position to marry. These children had to be legitimized by a petition of royal ratification. Incestuous children: Those born of parents too closely related to marry or who were under a religious vow. These hijos required a papal dispensation in order to inherit their parent's arms or property. These papal dispensations were granted so often that every diocese in Spain had signed blanks ready to affix the appropriate name.
Стиль және практика
Испания геральдикасының стилі мен тәжірибесі латын геральдикалық дәстүрінің Иберия тармағын, соның ішінде португал геральдикасын қамтиды, олармен көптеген ортақ белгілері бар. Испанияда ең көп қолданылатын геральдикалық қалқанның пішіні – Иберия стилі (кейде «Жағажай», «Испан» немесе «Португал» деп те аталады), ол жоғары бөлігі төртбұрышты, ал төменгі бөлігі дөңгелек қарапайым пішінге ие. Испан гербтерінде бейнеленген элементтер тарихи оқиғаларды немесе соғыс ерліктерін көрсете алады. Олар қалқанның шетіне орнатылған кең таралған шеңберлер мен жиектермен де сипатталады. Жиектерден басқа, Испания мен Португалия гербтерін дәстүрлі түрде бөліктерге бөліп көрсетеді. Иберия геральдикасы сонымен қатар қалқанның өзінде сөздер мен әріптерді пайдалануға мүмкіндік береді, бұл практика Солтүстік Еуропада қате саналады. Португалияда тимсалдар жиі кездессе, Испанияда олар сирек, испан гербтерінің қалқандары көбінесе қауырсынмен безендіріледі.
Spanish heraldry style and practice follows the Iberian branch of the Latin heraldry tradition, that also includes the Portuguese heraldry, with which it shares many features. The most common shape of heraldic shield used in Spain is the Iberian style (also referred as "Peninsular", "Spanish" or "Portuguese") which has a simple shape, square on top and round at the bottom. The charges shown on Spanish armorial bearings can depict historical events or deeds of war. They are also characterized by a widespread use of orles and borders around the edge of the shield. In addition to borders, Spain and Portugal marshal arms more conventionally by quartering. The Iberian heraldry also allows words and letters on the shield itself, a practice which is considered incorrect in northern Europe. While crests are common in Portugal, they are more rare in Spain, with the helmets of Spanish coats of arms being instead usually topped by feathers.