Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гретна Грин – Шотландияның Дамфрис және Галлоуэй кеңесінің оңтүстік аймағындағы, Шотландия мен Англия арасындағы шекараның шотланд жағында орналасқан қаңтар. Оның орны жақын маңдағы Солвей-Фертке құятын шағын Сарк өзенімен белгіленеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл Лондоннан Эдинбургке дейінгі ескі пошта жолымен келе жатқан саяхатшы Шотландияға кіргендегі алғашқы ауыл болды. Гретна Грин теміржол станциясы Гретна Грин мен Гретна қалаларына қызмет көрсетеді. 1915 жылы Гретна Гриннің жанында болған Квинтинсхилл теміржол апаты – Ұлыбритания тарихындағы ең ірі теміржол апаты, оның салдарынан 220-дан астам адам қаза тапты. Гретна Грин Гретнаның бас қаласына жақын орналасқан. Шотландия заңдары «заңсыз некелерге» рұқсат берді, яғни егер екі куәгердің алдында мәлімдеме жасалса, кез келген адам неке рәсімін өткізуге құқылы болды. Гретнадағы теміршілер «еркек діни қызметкерлер» ретінде танымал болды, олардың ең танымал өкілі Ричард Реннисон болды, ол 5147 рәсімді өткізді. Жергілікті темірші мен оның еркек төбешігі Гретна Гриндегі үйлену тойларының мәңгілік символына айналды. Викториялық жазбагер Роберт Смит Суртис 1848 жылы «New Monthly Magazine» журналында жарияланған «Англиядағы ең бай қарапайым адам» атты мақаласында Гретна Гринды кеңінен сипаттады: Біздің оқырмандарымыздың көпшілігі – әсіресе біздің әйелдеріміз – өмірінің белгілі бір кезеңінде Гретна Гриннің бейнесін көзге елестететін шығар. Көптеген адамдар өздерін «әр түрлі топырақпен дағы бар» шағын атқа мінгендерін, асығыс пошташылардың шапшаңдығын, Карлайлдан шекараға дейін соңғы сапарға асығысқан көбікті аттарын көзге көріп тұрған шығар. Бұл жердің өзі жарқын болашақтың символы. Ақын жадтың шөліндегі ең жасыл жер туралы ән салады, және ол, әрине, осы жерді ойлап отырған. Гретна Грин! Көңіл көзге әдемі, шашыраңқы, жартылай шотланд, жартылай ағылшын ауылын, кең жасыл алаңда таза ақ қоршауларды, муффин бас киімдерін киген, биік жақ сүйектері бар шаттанған шаруаларды көреді, олар бақытты жұбайларды құттықтауға асығады. Содан кейін махаббат байланысын жасаған темірші туралы аңыз, осы жерге қызығушылық қосып, оны рухани сипатқа ие етті. Гретна Гриндегі неке, Coldstream немесе Lamberton төлеу орнындағы некеден гөрі қаншалықты жақсы, жарқын және үміт беретін естіледі! Дегенмен, олардың тиімділігі бірдей. Гретна Грин, шын мәнінде, атымен қатар, шындығында да жоғары. Ол Махаббат Құдайының астанасы сияқты көрінеді, ал қалғандары – өмірдің асығыс, сауда-саттық, ақша табумен айналысатын күнделікті істері. Гретна Гриннің көптеген адамдар ойлағаннан мүлдем өзгеше екеніне сенсек те, көңілі қалғандардың болмағанына күмән келтіреміз. Бұл бұрынғы пошта және коуч жүрген замандағыдай көрінетін әдемі оңтүстік елге ұқсайтын ауыл. Қонақ үйге айналдырылған сарай және оның асыраушылары көрші коттедждерде орналасқан. Гретна залы ауылдан сәл бөлек, ағылшынның «жұмсақ төбешік» деп атап кеткеніне, ал шотландтың «тегіс жазық» деп атап кеткеніне көтеріліп тұр, және ол әсем ағаштардың аллеясымен жақындасады, ал басқалары да көптеп орналасқан, олардың бірі шығыс жағында үйдің атын, мейманды және бас діни қызметкерді – «Мырза Линтонды» көрсететін тақтасы бар. Оның тыныш, сабырлы атмосферасы оны қасиетті және қонақжай мақсатына толыққанды лайықты етеді. 1929 жылдан бері Шотландияда екі тараптың жасы кем дегенде 16 болуы керек, бірақ олар ата-анасының келісімінсіз де үйленуге құқылы. 2022 жылдың сәуір айынан бастап Англия мен Уэльсте некеге тұрудың ең төменгі жасы 18-ге дейін көтерілді, ата-анасының келісіміне қарамастан. Шотландия заңнамасы бойынша болған үш түрлі заңсыз неке түрінің ішінде, 1939 жылғы Неке (Шотландия) заңымен бірге тұрудан басқа барлығы жойылды. Гретнаның екі темірші дүкені мен көптеген қонақ үйлері мен шағын шаруашылықтары ондаған мыңдаған үйлену тойларына фон болды. Бүгінде Гретна Гриннің ішінде және айналасында бұрынғы шіркеулерден арнайы салынған шапкіштарға дейін бірнеше үйлену салтанаты өткізіледі. Барлық орындардағы рәсімдер әрқашан әйгілі темірші төбешігімен өткізіледі.
Gretna Green is a parish in the southern council area of Dumfries and Galloway, Scotland, on the Scottish side of the border between Scotland and England, defined by the small river Sark, which flows into the nearby Solway Firth. It was historically the first village a traveller would come to in Scotland when following the old coaching route from London to Edinburgh. Gretna Green railway station serves both Gretna Green and Gretna. The Quintinshill rail disaster, the worst rail crash in British history, in which over 220 died, occurred near Gretna Green in 1915. Gretna Green sits alongside the main town of Gretna. Scottish law allowed for "irregular marriages", meaning that if a declaration was made before two witnesses, almost anybody had the authority to conduct the marriage ceremony. The blacksmiths in Gretna became known as "anvil priests", culminating with Richard Rennison, who performed 5,147 ceremonies. The local blacksmith and his anvil became lasting symbols of Gretna Green weddings. Victorian chronicler Robert Smith Surtees described Gretna Green at length in his 1848 New Monthly Magazine serial, The Richest Commoner in England: Few of our readers—none we should think of our fair ones—but at some period or other of their lives, have figured to themselves the features of Gretna Green. Few we should think but have pictured to themselves the chaise stained "with the variations of each soil", the galloping bustle of the hurrying postboys, urging their foaming steeds for the last stage that bears them from Carlisle to the border. It is a place whose very name is typical of brightening prospects. The poet sings of the greenest spot on memory's waste, and surely Gretna Green was the particular spot he had under consideration. Gretna Green! The mind pictures a pretty straggling, half Scotch, half English village, with clean white rails, upon a spacious green, and happy rustics in muffin caps, and high cheek bones, looking out for happier couples to congratulate. Then the legend of the blacksmith who forged the links of love, added interest to the place, and invested the whole with fairy feature. How much better, brighter, more promising, in short, a Gretna Green marriage sounds than a Coldstream or Lamberton toll bar one! and yet they are equally efficacious. Gretna Green indeed, is as superior in reality as it is in name. It looks as if it were the capital of the God of Love, while the others exhibit the bustling, trading, money making pursuits of matter of fact life. Though we dare say Gretna Green is as unlike what most people fancy, still we question that any have gone away disappointed. It is a pretty south country looking village, much such as used to exist in the old days of posting and coaching. A hall house converted into an hotel, and the dependents located in the neighbouring cottages. Gretna Hall stands a little apart from the village on the rise of what an Englishman would call a gentle eminence, and a Scotchman a dead flat, and is approached by an avenue of stately trees, while others are plentifully dotted about, one on the east side, bearing a board with the name of the house, the host and high priest, "Mr. Linton". There is an air of quiet retirement about it that eminently qualifies it for its holy and hospitable purpose. Since 1929, both parties in Scotland have had to be at least 16 years old, but they still may marry without parental consent. Since April 2022 in England and Wales, the minimum age for marriage is now 18 irrespective of parental consent. Of the three forms of irregular marriage that had existed under Scottish law, all except cohabitation by habit and repute were abolished by the Marriage (Scotland) Act 1939. Gretna's two blacksmiths' shops and countless inns and smallholding became the backdrops for tens of thousands of weddings. Today there are several wedding venues in and around Gretna Green, from former churches to purpose built chapels. The services at all the venues are always performed over an iconic blacksmith's anvil.
Басқа жерлер
Жалпы құқық бойынша "Гретна Грин некесі" дегені, некеге тұрған тараптардың тұрғылықты жері емес, басқа жерде жасалған неке, осылайша тараптардың өз елдеріндегі шектеулер мен рәсімдерден жалтарған. Белгілі бір "Гретна" некесі – 1826 жылы Эдвард Гиббон Уэйкфилдтің жас мұрагер Элен Тернерге жасаған екінші некесі, бұл оқиға "Шригли ұрлауы" деп аталды (оның бірінші некесі де мұрагер әйелмен болған, бірақ ата-аналары қоғамдық даудан қашынғысы келді). Басқа да қалалар болды, онда жылдам, көбінесе құпия некелер жасауға болады, олар "Гретна Грин" деп аталды. АҚШ-та мұндай қалалардың қатарында Элктон (Мэриленд штаты), Рино және кейін Лас-Вегас бар. 1856 жылы Александр Колкхун Стирлинг Мюррей Данлоптың парламентте қабылдаған заңына сәйкес, некеге тұру үшін 21 күн тұру талабы енгізілді, ал 1940 жылы тағы бір заң өзгертілді. 1977 жылы тұру талабы жойылды. Шотландияның басқа шекаралық ауылдары да мұндай некелер үшін қолданылды: Колдстрим Бридж, Ламбертон, Мордингтон, Пакстон Толл және Ирландиядан келгендер үшін Портпатрик.
In common law, a "Gretna Green marriage" came to mean, in general, a marriage transacted in a jurisdiction that was not the residence of the parties being married, to avoid restrictions or procedures imposed by the parties' home jurisdiction. A notable "Gretna" marriage was the second marriage in 1826 of Edward Gibbon Wakefield to the young heiress Ellen Turner, called the Shrigley abduction (his first marriage was also to an heiress, but the parents wanted to avoid a public scandal). Other towns in which quick, often surreptitious marriages could be obtained came to be known as "Gretna Greens". In the United States, these have included Elkton, Maryland, Reno and, later, Las Vegas. In 1856 Scottish law was changed due to a measure passed in Parliament by Alexander Colquhoun Stirling Murray Dunlop to require 21 days' residence for marriage, and a further law change was made in 1940. The residential requirement was lifted in 1977. Other Scottish border villages used for such marriages were Coldstream Bridge, Lamberton, Mordington and Paxton Toll, and Portpatrick for people coming from Ireland.
Танымал мәдениетте
Джейн Остиннің "Гордость и предубеждение" романында Лидия Беннет Джордж Уикхаммен қашып кеткенде, олардың Гретна Гринге бара жатқанын көрсететін хат қалдырады, бірақ кейін олар Лондоннан бірге тұрып, Шотландияға бармағандары белгілі болады. BBC "You Rang, M'Lord?" сериалының 3-ші маусымының 5-ші эпизодында екі кейіпкер Гретна Гринге қашып кетеді, бұл одан әрі екі кейіпкерді де осылай істеуге итермелейді. Алайда, олар Шотландияға жетпей тоқтатылады. BBC "Ватерлоо жолы" сериалының 6-шы маусымының 20-шы эпизодында студент Джона Кирби үйлену үшін испан тілінің мұғалімі және меңгерушісі Франческа "Сеска" Монтойямен Гретна Гринге қашып кетеді. ITV "Downton Abbey" сериалының 2-ші маусымының 7-ші эпизодында Леди Сибил Кроули шофері Том Брэнсонмен Гретна Гринге қашып кетуге тырысады. ITV "Доктор Торн" сериалының 3-ші эпизодында, Энтони Троллоптың сол аттас романынан бейімделген, Фрэнк кейіпкері өзі мен Мэридің Гретна Гринге үйлену үшін қашып кетуі туралы әзіл айтады. BBC "Poldark" сериалының 5-ші маусымының 6-шы эпизодында Джеффри Чарльз және Сесили Хансон Гретна Гринге қашып кетуге тырысады. Netflix "Bridgerton" сериалының 1-ші маусымында Колин Бриджертон мен Марина Томпсон шапшаң үйлену үшін Гретна Гринге қашуды жоспарлайды, бірақ жоспарлары орындалмайды. "Half A Sixpence" фильміндегі екі басты кейіпкер (Артур Киппс пен Энн) Гретна Гринде үйленеді. "My Dad Wrote a Porno" подкастының 6-шы маусымының 1-ші эпизодында Джеймс Спунер кейіпкерінің туған қаласы Гретна Грин екені белгілі болады.
In Pride and Prejudice by Jane Austen, when Lydia Bennet elopes with George Wickham she leaves behind a note stating that their intended destination is Gretna Green, though later they are found cohabitating in London, having not in fact travelled to Scotland. In Season 3, Episode 5 of the BBC series You Rang, M'Lord?, two of the characters elope to Gretna Green. This then prompts two other characters to elope in a similar manner. However, they are stopped before they reach Scotland. In Season 6, Episode 20 of the BBC series Waterloo Road, student Jonah Kirby elopes with teacher and Head of Spanish, Francesca 'Cesca' Montoya, to Gretna Green in order to get married. In Season 2, Episode 7 of the ITV series Downton Abbey, Lady Sybil Crawley tries to elope to Gretna Green with chauffeur Tom Branson. In Episode 3 of the ITV series Doctor Thorne, adapted from the Anthony Trollope novel of the same name, the character Frank makes a joke about him and Mary running off to marry in Gretna Green. In Season 5, Episode 6 of the BBC series Poldark, Geoffrey Charles and Cecily Hanson try to flee to Gretna Green. In Season 1 of the Netflix series Bridgerton, Colin Bridgerton and Marina Thompson plan to run away to Gretna Green for a quick wedding, though the scheme ultimately falls through. In Half A Sixpence the two main characters (Arthur Kipps and Ann) marry at Gretna Green. Gretna Green is revealed to be the hometown of the character James Spooner in Season 6 Episode 1 of the podcast My Dad Wrote a Porno.