Кіріспе
Керала, Үндістандағы Православ шіркеуі
қазіргі заманғы конфессия
Маланкара Православ Сириялық шіркеуі (МПСШ), сондай-ақ Үнді Православ шіркеуі (ҮПШ) немесе жай ғана Маланкара шіркеуі деп белгілі, автокефальды шіркеу. Ол Маланкара дәстүрін қолданады, ол Батыс Сириялық литургиялық дәстүрінің үнділік түрі. МПСШ Маланкара шіркеуінен шыққан және Сирия Православ шіркеуімен байланысты. Алайда, 1909 және 1912 жылдар аралығында Антиохиялық Сирия Православ Патриархының билігіне байланысты туған шиқұмарлық біріккен Маланкара шіркеуінің тарауына және МПСШ мен Якобит Сириялық Христиан шіркеуінің (ЖСХШ) қақтығысты және үстірт байланысты құрылуына әкелді. 1912 жылдан бері МПСШ католикатты сақтап келеді, ол Шығыс Католикасы және Маланкара Митрополиті – қазіргі Баселиос Мартома Матевс III – шіркеудің басшысы. МПСШ 1934 жылы Сирия Православ шіркеуімен және патриархпен қарым-қатынасын анықтау үшін конституцияны жазып, ресми қабылдады. Онда ол өзін Сирия Православ шіркеуінің бөлігі деп жариялады, оның жоғарғы рухани жетекшісі Антиохия Патриархы. Алайда, конституцияда Маланкара шіркеуіндегі патриархтың барлық рухани міндеттері Шығыс Католикасына жүктелгені және оның басқаруы Маланкара Митрополитінің құзырында екені қайталанды. Конституцияда сондай-ақ Шығыс Католикасы мен Маланкара Митрополиті лауазымдарын одан әрі бір адам атқаратыны, ол осыдан кейін шіркеудің рухани және әкімшілік басшысы болады деп жарияланды. Маланкара Православ Сириялық шіркеуі басқа Шығыс Православ шіркеулерімен қарым-қатынаста екенін мәлімдейді. Алайда, МПСШ мен ЖСХШ арасындағы тұрақты заңдық және кейде физикалық қақтығыстар шіркеулерді татуластыруға жасалған көптеген әрекеттерге қарамастан жалғасуда. Маланкара Православ Сириялық шіркеуі миафизизмді қабылдайды, ол Иса Мәсіхтің бір тұлғасында құдайлық пен адамдық бір (μία, mia) табиғатта (φύσις – "физис") бөлінбестен, араласпастан, өзгеріске ұшырамастан және араласпастан біріккенін, Мәсіх Құдай Әкемен бір мәнді екенін білдіреді. Александрия, Антиохия және Иерусалим Патриархаттарының 500-ге жуық епискобы 451 жылы өткен төртінші Экуменикалық кеңесте бекітілген диофизизм (екі табиғат) доктринасын қабылдаудан бас тартты, бұл Христиан шіркеуінің негізгі бөлігінде екінші ірі жарылысқа (несториандық шиқұмарлықтан кейін) әкелді. Шығыс Православ шіркеулері Халкидондық анықтаманы қабылдамаса, кейін Католик шіркеуі мен Шығыс Православ шіркеуі болып біріккен шіркеулер бұл кеңесті қабылдады. Өзін-өзі есептегенде шамамен 2,5 миллион мүшесі (сыртқы бағалаулар бойынша шамамен 1 миллион) бар, бүкіл әлемдегі 30 дінге бөлінген. Маланкара Православ Сириялық шіркеуінің көптеген жатақтары Оңтүстік Үндістанның Керала штатында, сондай-ақ Солтүстік Америка, Еуропа, Таяу Шығыс, Малайзия, Сингапур, Австралия және Жаңа Зеландиядағы диаспора қауымдастықтарында тұрады.
Ерте тарих
Дәстүр бойынша, христиан діні алғаш рет елші Тома арқылы біздің заманымыздың 1-ші ғасырында Үндістанға келді және бірнеше ғасыр бойы Сент-Томас христиандығына айналды. Оқшауланған және әдетте әкімшілік тұрғысынан тәуелсіз болғанымен, үнді христиандары Антиохия, Персия және мүмкін, Александрия христиандық иерархияларымен байланыс сақтап тұрды. Сент-Томас христиандары кем дегенде 6-шы ғасырдан бастап Шығыс парсы шіркеуімен қарым-қатынас жасады. Үндістер литургиялық қолдану үшін оның шығыс сирия диалектін мұра етті және біртіндеп сирия христиандарына айналды, ритуалдары мен доктриналарында. Олар персиялық епископтардан діни қолдау алды, олар дәмдеу жолындағы сауда кемелерімен Кералаға сапар шекті. Осы кезеңнің көп бөлігінде Сент-Томас христиандары архидиаконның (грек тілінен алынған архдиаконос, уақытша билігі бар туған жергілікті шіркеу басшысы) басшылығында болды. 16-шы ғасырда португалдық Падроадо – католик шіркеуінің бір бөлігі – Сент-Томас христиандарын латын шіркеуінің басқаруына көшіру және Маланкара рәсімін латыншалау әрекеттері қоғамдағы алғашқы жарылыстарға әкелді. Бұл бөліністер 1599 жылғы Диампер Синодынан кейін күшейді. Португалдық Падроадо миссионерлеріне қарсы болған Сент-Томас христиандары 1653 жылдың 3 қаңтарында Кунан крестіне ант берді. Голландтық Шығыс Үндістан компаниясы португалдарды Малабардың көп бөлігінен қуғаннан кейін, кейбір Сент-Томас христиандары мен католик шіркеуінің татуласуына мүмкіндік туды, бұл топ ақырында Сиро-Малабар католик шіркеуіне айналды, ол Шалдея католик шіркеуінің шығыс сириялық ритуалын және диофизит христологиясын қабылдаған шығыс католик шіркеуі.
Маланқара шіркеуі
Көптеген Сент-Томас христиандары католик шіркеуінен тәуелсіз болуды таңдады. Иерусалимнің сириялық-православ архиепискобы патриарх Грегориос Абдал Джалель 1665 жылы Томасты епископ Томас I ретінде дінге бекіту рәсіміне куә болды, ол Антиохия сириялық-православ шіркеуімен және Сент-Томас христиандарымен жаңа қарым-қатынас орнатты, бұл келесі екі ғасыр бойы Батыс сириялық литургиясы мен дәстүрлерін қабылдауға негіз салды. Маланкараның туған жер шіркеуінің басшысы Томас I-ді қолдаған және Батыс сириялық литургиясы мен дәстүрлерін, сондай-ақ миафизит дінін қабылдағандар Маланкара шіркеуіне айналды.
19 ғасыр
Архат Падийола Маланкара шіркеуінің басқаруы тәуелсіз екенін және Рим, Антиохия және Вавилон епископтарының Маланкара шіркеуінің иерархиясында ешқандай рөлі жоқ екенін жариялады, сонымен қатар қалған тәуелсіз Томас христиандарын осы патриархаттарға біріктіруге жасалған күш-жігер жалғасты. 1807 жылы Қаямқұлам Филиппоз Рамбан сирия тіліндегі Киелі кітаптың төрт евангелиесін малаялам тіліне аударды. 1815 жылы Пуликотил Иттп Рамбанның (Мар Дионисий II) басшылығымен Коттаямда Маланкара православие теологиялық семинариясы құрылды. Чеппад Мар Дионисий басқарған Мавеликара Синоды (Падийола) англикандық миссионерлер мен реформаторлар тобы ұсынған ұсыныстарды қабылдамады және Маланкара шіркеуінің сенімдері мен теологиясы Антиохия сириялық православие шіркеуінің сенімдерімен бірдей екенін жариялады.
20 ғасыр
1908 жылы Ваттассирилдік Дионисий Геварггезе Маланкара митрополиті болғаннан кейін, ол 1912 жылы Үндістанда Шығыс католикосын қайта орнатуда Маланкараның басқа рухани және мирян көшбасшыларымен бірге маңызды рөл атқарды. 1909 жылы Сирия Православ шіркеуімен қарым-қатынас нашарлады, себебі Үндістанға келген Патриарх Игнатий Абдел Алох II шіркеуге уақытша билік беретін тіркелген құжаттарды талап ете бастады. Дионисий бұл талапты қабылдамады, осылайша шіркеуде екі топ пайда болды. Патриархты қолдаған топ "Бава Какши" (Патриарх фракциясы) деп, ал Маланкара митрополитін қолдаған топ "Метран Какши" (Митрополиттік фракциясы) деп аталды. Маланкара Православ Сирия шіркеуі өзінің автокефалиясын сақтап қалуды қалап, Антиохиялық Сирия Православ Патриархы Игнатий Абдул Масих II-ге жүгінді. Ол 15 қыркүйекте Ниранамадағы Әулие Мария шіркеуінде Муриматтиль Паулосе Иваниосты Әулие Томас апостолдық тағына Базелиос Паулосе I, Шығыс Католикосы ретінде отырғызды. 1934 жылы Маланкара шіркеуі шіркеудің, приходтардың және мекемелердің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін конституцияны қабылдады. 1947 жылы Парумалалық Әулие Григорий шіркеудің қасиеттісі деп жарияланды. 1952 жылы Маланкара митрополитінің ресми резиденциясы және Маланкара шіркеуінің бас штабы Пажая семинариясынан Девалокамға көшірілді. 1958 жылы Жоғарғы Сот Католикос Базелиос Геварггезе II-ні Маланкараның заңды митрополиті деп жариялады. Маланкара Православ шіркеуінің екі фракциясы қайта бірікті. 1964 жылы Антиохиялық Сирия Православ Патриархы Католикос және Маланкара митрополиті Базелиос Ауген I-нің таққа отырғызу рәсіміне қатысты. 1995 жылы Үндістанның Жоғарғы Соты 1934 жылы қабылданған МОСК конституциясының жарамды екенін жариялады.
21 ғасыр
2002 жылы Маланкара қауымдастығында Жоғарғы Соттың бақылауымен жаңа сайлаулар өтті. Жоғарғы Сот Католикос Баселиос Мартома Матвейс ІІ-ні Маланкараның ресми және заңды митрополиті деп жариялады, сондай-ақ бұл шешімді ешқандай апелляциялық инстанцияда даулауға болмайтынын мәлімдеді. 2003 жылы Ватташерил Дионисий VI қасиетті деп жарияланды. 2012 жылы шіркеу мен Католикаттың құрылғанына 100 жыл толуы тарихи лекциялар мен шіркеу жариялымдары арқылы тойланды. 2017 жылдың 3 шілдесінде Үндістанның Жоғарғы Соты МОСК-ті МОСК мен Якобит Сирия Христиан Шіркеуі арасындағы даулы жерлерге қатысты барлық приходтарға заңды түрде қолдануға болатыны туралы маңызды шешім шығарды.
Иерархия, қатысу және ілім
Діннің рухани басшысы – Шығыс Католикосы, ал әкімшілік басшысы – Маланкара митрополиті. 1934 жылдан бері екі лауазым да бір адамда біріктірілген; шіркеу басшысының ресми атауы – «Қасиетті Томастың Апостольдық тағының Католикосы және Маланкара митрополиті». Базелиос Мартома Матвейс III Маланкара митрополиті және Шығыс Католикосы болып тағайындалды. Ол Маланқарадағы сегізінші Католикос және Маланкараның 21-ші митрополиті. Маланкара православие сириялық шіркеуі сияқты, Шығыс православие шіркеулері де тек алғашқы үш экуменикалық кеңесті мойындайды: Никеяның бірінші кеңесі, Константинопольдің бірінші кеңесі және Ефес кеңесі. Шіркеу, басқа Шығыс православие шіркеулері сияқты, филиоке қосымшасы жоқ бастапқы Никеялық Символды қолданады. Сирия православие шіркеуі сияқты, ол негізінен Малаялам, Конкани, Каннада, Хинди, ағылшын және басқа да үнді тілдеріндегі Әйет Джеймс литургиясын пайдаланады.
Литургия және каноникалық сағат
Чиркөө 17-ғасырдан бері Антиохиялық обрядтың бір бөлігі болып табылатын Маланкара обрядын қолданады. Якобиттік шіркеу мен Марониттік шіркеу де бір литургиялық отбасына жатады. V ғасырдың бірінші жартысында Антиохия шіркеуі Әулие Яковтың литургиясын қабылдады. IV және V ғасырларда Иерусалим мен Антиохияның литургиялық тілі грек тілі болды, ал бастапқы литургия грек тілінде жазылған. 451 жылы Халкидон кеңесінен кейін Шығыс шіркеуі екіге бөлінді; бір топ кеңеске келісті, ал екіншісі қарсы болды. Екі топ та грек тіліндегі Әулие Яков литургиясын қолдануды жалғастырды. Византия императоры Юстин (518–527) қарсыластарын Антиохиядан қуды, олар римдік-парсы шекарасындағы сирия тілінде сөйлейтін Месопотамияға (қазіргі Шығыс Сирия, Ирак және оңтүстік-шығыс Түркия) қашқан. Антиохиялық литургиялық рәсімдер біртіндеп сириялық тіліне аударылып, сириялық ән-жырлар енгізілді. Грегориос Абдал Джалель 1665 жылы Иерусалимнен Маланкараға келіп, Сириялық православиелік литургиялық рәсімдерді енгізді. Антиохиялық литургияның ең ерекше ерекшелігі – анафоралардың (Евхаристияның тойлануы) көптігі. Шамамен 80-і белгілі, ал шамамен 12-сі Үндістанда қолданылады. Олардың барлығы Әулие Яковтың литургиясына сәйкес жазылған. Маланкара православиелік сириялық шіркеуінің христиандары күніне жеті рет белгіленген уақытта Шехимоның каноникалық сағаттарын дұға етеді. Мор Аддай литургиясы әлі де анафора түрінде, Марониттік Шарарға ұқсас қолданылады. Әулие Иоанн Златоуст анафорасы кейде қолданылады.
Маланқара қаласы
Шіркеудің уақытша, діни және рухани басқаруы 1934 жылы қабылданған шіркеу конституциясына сәйкес Маланкара митрополитіне жүктеледі. Маланкара митрополиті Маланкара сириялық христиан қауымдастығының (Маланкара қауымдастығы) президенті және оның басқару комитеті, сондай-ақ қауымдастық мүліктерінің қамқоршысы болып табылады. Ол Паджая семинариясының және Маланкара сириялық қауымының басқа да ортақ мүліктерінің сақтаушысы. Сондай-ақ, ол VII Мартома Траванкор үкіметінде сақтаған ватипанам пайызының сақтаушысы. Ол Маланкара қауымдастығы тарапынан сайланады.
Католицизм
"Католикос" дегені "жалпы басшы" дегенді білдіреді және оны "әмбебап епископ" деп санауға болады. Ерте шіркеуде діни лауазымдардың үш деңгейі болды: епископ (епископ), священник және дьякон. Үшінші ғасырдың соңына қарай Рим империясының маңызды қалаларының епископтары митрополиттер деп аталды. Төртінші ғасырдың экуменикалық соборлары митрополиттің билігін мойындады. Бесінші ғасырда Рим, Константинополь, Александрия және Антиохия епископтары айналасындағы қалалардағы шіркеулерді бақылауға алды. Олар бірте-бірте аймақтық шіркеулердің басшыларына айналды және патриархтар (ортақ әке) деп белгілі болды. Рим империясының шегінен тыс жерлерде патриархтар католикос деп аталды. Бесінші ғасырға дейін төрт католиконат болды: Шығыс католиконаты, Армения католиконаты, Грузия католиконаты және Албания католиконаты. Архиепископтар төртінші ғасырдан он алтыншы ғасырға дейін билік етті; 1653 жылы архиепископ қауым тарапынан Mar Thoma I ретінде епископқа көтерілді. Шығыс католиконаты 1912 жылы Үндістанға көшірілді, ал Базелиос Паулос I Антиохия патриархы Абдул Масих тарапынан Шығыс католикосы ретінде Сент-Томас апостолдық тағына отырғызылды. Маланкара православиелік сирия шіркеуінің және Шығыс католиконатының бас кеңсесі – Девалокамдағы Католикос сарайы, Коттайам, Керала, ол 1951 жылдың 31 желтоқсанында киеленді. 1961 жылы салынған жаңа сарайды Армения Католикосы Вазген I салтанатты түрде ашты. Киелі Синод және Басқару комитеті Базелиос Мартома Паулос II-нің орнын басу үшін Маланкараның жаңа митрополиті және Маланкара шіркеуінің Католикосы ретінде Х.Г. доктор Маттьюс Мор Севериосты тағайындады. Ол 2021 жылдың 14 қазанында Парумаладағы Әулие Петр және Әулие Павел шіркеуінде өткен Маланкара қауымы кезінде 22-ші Маланкара митрополиті болып тағайындалды және 2021 жылдың 15 қазанында Маланкара шіркеуінің 9-шы Католикосы болып тағайындалды. [8][9][10] Әулие Томастың қасиетті қалдықтары католиконат шіркеуінде сақталады, ал Гиваргезе II, Ауген I, Матвейс I және Паулоза II осы жерге жерленген.
1934 жылғы шіркеу конституциясы
Дионисий VI көздегендей, шіркеудің жалпы және күнделікті басқаруы 1934 жылғы конституциясында кодификацияланды. Конституция 1934 жылғы 26 желтоқсанда М.Д. семинариясында өткен Маланкара христиан қауымының отырысында ұсынылып, қабылданды және күшіне енді. Ол үш рет түзетілді. Антиохия патриархының наразы жақтастары конституцияны сотқа шағымдағанмен, 1958, 1995, 2017 және 2018 жылдарғы Жоғарғы Сот шешімдері оның заңдылығын растады. Конституцияның бірінші бабы Сирия православие шіркеуі мен Маланкара шіркеуі арасындағы қарым-қатынасты бекітеді. Екінші бап Маланкара шіркеуінің Әулие Томаспен құрылуын және Католикосқа басымдық беруді қарастырады. Үшінші бап шіркеудің атына қатысты. Төртінші бапта дін және оның дәстүрлері сипатталған. Бесінші бап шіркеу басқаруының канондық құқығын зерттейді.
Маланқара қауымдастығы
Мәлікқара қауымдастығы – шіркеудің діни және әлеуметтік мәселелерін басқаратын, қауым мүшелерінен құралған ұйым. Бұрынғысы – Маланкара Палли Йогам (മലങ്കര പള്ളി യോഗം; Маланкара шіркеуінің жиналысы), оның қазіргі түрі 1873 жылы Парумаладағы шіркеу өкілдерінің жиналысы – Мулантхурутхи Синоды ретінде құрылған деп саналады. 1876 жылы Маланқара қауымдастығы құрылды. Шіркеудің конституциясы қауымдастықтың өкілеттіктерін және міндеттерін көрсетеді. Шығыс Католикосы және Маланкара митрополиті – президент, ал діни округ митрополиттері – вице-президенттер. Барлық лауазымдар сайлау арқылы тағайындалады. Әрбір шіркеу қауымдастықта сайланған дін қызметкері және мирян өкілдерімен ұсытылады, бұл өкілдер саны шіркеу мүшелерінің санына пропорционалды болады.
Семинарлар
Теология бойынша бакалавр және магистр дәрежелерін ұсынатын екі семинария – Коттаямдағы Православтық теологиялық семинариясы және Нагпурдағы Әйгілі Томас Православтық теологиялық семинариясы. Коттаямдағы Маланкара Православтық семинариясы 1815 жылы құрылған Азиядағы алғашқы Православтық семинариясы болып табылады.
Экуменикалық қатынастар
Шіркеу Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің (ДСК) құрылтайшы мүшесі болды. Католикос Геваргезе II және басқа да митрополиттер 1937 жылы Эдинбургте өткен Иман және тәртіп жөніндегі конференцияға қатысты; шіркеу делегациясы 1948 жылы Амстердамда өткен ДСК отырысына қатысты, ал шіркеу 1961 жылы Нью-Делиде өткен ДСК конференциясында белсенді рөл атқарды. Митрополит Паулос Грегориос 1983-1991 жылдары ДСК президенті болды. Шіркеу 1965 жылы Аддис-Абебада Шығыс православие шіркеулерінің конференциясына қатысты. Ол Иман және тәртіп комиссиясының, Азия христиан конференциясының және Дүниежүзілік христиан форумының мүшесі. Бірнеше бауырлас шіркеулердің басшылары сапармен келді, соның ішінде Румыния патриархы Юстиниан 1957 жылғы ақпанда және 1969 жылғы қаңтарда; Бүкіл армяндардың католикосы Вазген I 1963 жылғы желтоқсанда; Иерусалимнің армян патриархы Дердериан 1972 жылғы желтоқсанда; Мәскеудің патриархы Пимен I 1977 жылғы қаңтарда; Бүкіл Грузияның католикосы Илия II 1982 жылғы қыркүйекте; Кентербери архиепискобы Роберт Рунси 1986 жылы, Румыния патриархы Теоктист Арапшау 1989 жылы; Константинопольдің экуменикалық патриархы Варфоломей I 2000 жылғы қарашада; Ресей православие шіркеуінің митрополиті (кейін патриарх) Кирилл 2006 жылғы желтоқсанда; Бүкіл армяндардың католикосы Карекин II 2008 жылғы қарашада, Эфиопия патриархы Абуне Паулос 2008 жылғы желтоқсанда; Киликияның армян католикосы Арам I Кешишян 2010 жылғы ақпанда және Эфиопия патриархы Абуне Матиас 2016 жылғы қарашада келді.
and the Global Christian Forum. A number of primates of sister churches have visited, including Patriarch Justinian of Romania in February 1957 and in January 1969; Catholicos of All Armenians Vazgen I in December 1963; Armenian Patriarch Derderian of Jerusalem in December 1972; Patriarch Pimen I of Moscow in January 1977; Catholicos Patriarch of All Georgia Ilia II in September 1982; Archbishop of Canterbury Robert Runcie in 1986, Patriarch Teoctist Arăpașu of Romania in 1989; Ecumenical Patriarch of Constantinople Bartholomew I in November 2000; Metropolitan (later Patriarch) Kirill of the Russian Orthodox Church in December 2006; Catholicos of All Armenians Karekin II in November 2008, Patriarch of Ethiopia Abune Paulos in December 2008; the Armenian Catholicos of Cilicia Aram I Keshishian in February 2010, and Patriarch of Ethiopia Abune Mathias in November 2016.
Сент-Томас ордені
Сент-Томас ордені – шіркеудің ең жоғары наградасы, ол мемлекет басшылары мен шіркеу басшыларына Шығыс Католикосы және Маланкара митрополиті табыс етеді. Оның иегерлері Константинополь патриархы және барлық армян католикосы Бартоломей I, барлық армян патриархы және католикосы Карекин II, Эфиопия патриархы Абуне Паулос, Киликия армян католикосы Арам I және Эфиопия патриархы Абуне Матиас.