Кіріспе

Нигериялық-американдық жазушы Узодинма Ивеала (5 қарашада туған) – нигериялық-американдық автор және дәрігер. Оның тұңғыш романы «Ұлтқа жат жандар» Гарвардтағы шығармашылық жұмысының нәтижесі болып табылады. Онда аты аталмаған африкалық елдегі бала әскердің өмірі бейнеленген. 2005 жылы жарық көрген бұл кітап 2015 жылы марапатқа ие болған фильмге бейімделді және Time Magazine, The New York Times, Entertainment Weekly, The Times және Rolling Stone басылымдарында жарияланды. 2012 жылы ол Нигериядағы ВИЧ/ЖҚТБ эпидемиясы туралы «Біздің адамдарымыз» атты ғылыми-танымдық кітабын шығарды. Кейін 2018 жылы «Ештеңе айтпа» атты романын жариялады, онда Ниру есімді гомосексуал нигериялық-американдық ұлдың өмірі суреттеледі. Қазіргі уақытта Ивеала Нью-Йорктегі Гарлемде орналасқан «Африка орталығының» бас директоры болып жұмыс істейді.

Отбасы және білім

АҚШ-та туып өскен және американдық азаматтығы бар Ивеала доктор Нгози Оконжо Ивеаланың ұлы. Ол Вашингтон қаласындағы Сент-Олбанс мектебінде оқыды, содан кейін Гарвард колледжін аяқтады, 2004 жылы Ағылшын және американ әдебиеті мен тілі бойынша B.A., magna cum laude дәрежесін алды. Гарвардтағы бөлмедесі болашақ Индиана штатының Саут-Бенд қаласының мэрі және АҚШ көлік министрі Пит Бутиджиг болды. Гарвардта оқыған кезінде Ивеала 2004 жылы үздік бакалавр диссертациясы үшін Хоупс сыйлығы мен Дороти Хикс Ли сыйлығын, 2003 жылы үздік бакалавр қысқа әңгімесі үшін Жедел сыйлығын және 2003 жылы шығармашылық жазудағы үздіктік үшін Хорман сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ ол Гарвард университетінің Рэдклифф жоғары оқу орнының стипендияты болды.

Жаман сөйлеме (2018)

Екінші романында Ивеала нәсіл, әлеуметтік топ, жыныс, сексуалдық бағдар, ұлттық ерекшелік және диаспораның өзара байланысын Нирудың тарихы арқылы зерттейді. Ниру – Вашингтон қаласының орта тапты ауданында тұратын, нигериялық-американдық мектеп бітіруші, ол ақ, гетеросексуалдық досы Мередитке өзінің гей екенін айтады. Кітаптың бірінші екі бөлігін Ниру, ал соңғы бөлігін Мередит баяндайды. Ниру Америкадағы қара нәсілді адам болу, нигериялық иммигранттардың баласы болу, орта таптан шығу және гей болу сияқты көптеген өзінің қырларын қалай үйлестіруді үйренуі керек. Ниру өзінің жеңілдіктерін де, құқығынан айырылған жағдайларын да мойндауға мәжбүр болады. Ивеала сонымен қатар дін, мәдени ортадан қол үзгендік, психикалық денсаулық, полицияның зорлық-зомбылығы және тағы басқа мәселелерді өріп ұрып көрсетеді, бұл Нирудың өмірін және өзінің кім екенін анықтауын одан әрі күрделендіреді.

Әдеби сыйлықтар

2006 жылы Ивеала Нью-Йорк қалалық кітапханасының «Жас арыстандар» көркем әдебиеті сыйлығына ие болды. 2007 жылы ол «Granta» журналының 20 ең жас және талантты американдық жазушысының бірі деп аталды.