Бучи Эмечета: Нигериялық жазушының өмірі мен шығармалары
Buchi Emecheta
Бүкіл Нигериялық жазушы Бучи Эмечета (1944-2017) өмірі мен шығармалары. «Екінші сынып азамат», «Келін қымыры» сияқты кітаптары туралы ақпарат. Нигерия әдебиеті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нигериялық жазушы (1944–2017)
Nigerian writer (1944–2017)
Флоренс Онебучи "Бучи" Емечета (21 шілде 1944 – 25 қаңтар 2017) – Нигерияда туған, 1962 жылдан бастап Ұлыбританияда тұратын, романдармен қатар пьесалар мен өмірбаян, сондай-ақ балаларға арналған шығармалар жазған жазушы. Ол 20-дан астам кітаптың авторы, оның ішінде «Екінші сыныпты азамат» (1974), «Қалыңдық құны» (1976), «Құл қыз» (1977) және «Ана болудың қуанышы» (1979) кітаптары бар. Оның алғашқы романдарының көпшілігі Эллисон мен Бусби баспасында жарық көрді, онда оның редакторы Маргарет Бусби болды. Ол «1948 жылдан кейін Ұлыбританияда өмір сүрген алғашқы табысты қара нәсілді әйел романист» деп танылған.
Florence Onyebuchi "Buchi" Emecheta (21 July 1944 – 25 January 2017) was a Nigerian born novelist, based in the UK from 1962, who also wrote plays and an autobiography, as well as works for children. She was the author of more than 20 books, including Second Class Citizen (1974), The Bride Price (1976), The Slave Girl (1977) and The Joys of Motherhood (1979). Most of her early novels were published by Allison and Busby, where her editor was Margaret Busby. She has been characterized as "the first successful black woman novelist living in Britain after 1948".
Ерте өмір және білім
Бучи Эмечета 1944 жылғы 21 шілдеде Нигерияның оңтүстік-батыс аймағындағы Лагос штатында Игбо ұлтынан шыққан Алиса (Оквуэквуэ) Эмечета мен Джереми Нвабудинке отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы Нигерияның оңтүстік-оңтүстік аймағындағы Дельта штатының Ибуса қаласындағы Umuezeokolo Odeanta ауылынан еді. Әкесі теміржол жұмысшысы және формашы болған. Бұрын құл болған қызды оның ағасы, өзінің ересек болу биіне жібек бас киімдері сатып алу үшін туысына құл ретінде сатқан. Огбанже Эмечетаның қожайыны қайтыс болғаннан кейін, ол азаттыққа оралды. Сол кездегі әйелдерге қатысты көзқарасқа байланысты, жас Эмечета бастапқыда үйде ұсталды, ал оның кіші інісі мектепке жіберілді; бірақ ата-анасын оның білімінен пайда болатын мүмкіндіктерге көндіргеннен кейін, ол балалық шағын толыққанды қыздар миссионерлік мектебінде өткізді. Ол тоғыз жасқа келгенде, әкесі "Бирманың батпақтарында алған жарақатынан туындаған салдардан" қайтыс болды, ол жерде Лорд Луи Маунтбеттен мен Британ империясының қалдықтары үшін соғысуға шақырылған еді. Бір жыл өткен соң, Эмечета Лагостағы Яба қаласындағы методист қыздар мектебінде толық стипендия алды және 16 жасқа дейін онда оқыды. Осы уақыт ішінде оның анасы қайтыс болды, соның салдарынан Эмечета жетім қалды. 1960 жылы ол Сильвестр Онвордиге тұрмысқа шықты. Сол жылы ол қызды дүниеге әкелді, ал 1961 жылы кіші ұлы дүниеге келді. Эмечета ақыл-есін сақтап қалу үшін бос уақытында жазды. Алайда, күйеуі оның жазуына күдікпен қарады және ақырында оның алғашқы қолжазбасын өртеп жіберді, бұл факті 1976 жылы жарық көрген "Күйеу бағасы" кітабында ашылды. Бұл оның алғашқы кітабы болған, бірақ бұрынғы нұсқасы жойылғаннан кейін оны қайта жазуға тура келді. Кейін ол: «Екі нұсқаның арасында бес жыл болды» деді. 22 жасында, бесінші баласын күтіп жүрген Эмечета күйеуін тастап кетті. Балаларын жалғыз өзі асырап, жұмыс істеп, 1972 жылы Лондон университетінің социология факультетін бітірді. 1984 жылы жазған "Су үстіндегі бас" атты автобиографиясында ол былай деп жазды: «Жиырмадан астам жыл бойы Англияда, жиырмадан сәл ғана асқанда, төрт суық және тамшылаған баламен жүргенім және бесіншісіне жүкті болғаным – бұл керемет». 1991 жылы ол университетте докторлық диссертациясын қорғады.
Buchi Emecheta was born on 21 July 1944, in Lagos State, southwestern region of Nigeria, to Igbo parents, Alice (Okwuekwuhe) Emecheta and Jeremy Nwabudinke. Her parents were from Umuezeokolo Odeanta village in Ibusa, Delta State, south south region of Nigeria. Her father was a railway worker and moulder. a former slave girl, was sold into slavery by her brother to a relative to buy silk head ties for his coming of age dance. When her mistress died, Ogbanje Emecheta returned home to freedom. Due to the gender bias of the time, the young Emecheta was initially kept at home while her younger brother was sent to school; but after persuading her parents to consider the benefits of her education, she spent her early childhood at an all girls' missionary school. When she was nine years old, her father died "of complications brought on by a wound contracted in the swamps of Burma, where he had been conscripted to fight for Lord Louis Mountbatten and the remnants of the British Empire". A year later, Emecheta received a full scholarship to Methodist Girls' School in Yaba, Lagos, where she remained until the age of 16. During this time, her mother died, leaving Emecheta an orphan. In 1960, she married Sylvester Onwordi, Later that year, she gave birth to a daughter, and in 1961 their younger son was born. To keep her sanity, Emecheta wrote in her spare time. However, her husband was deeply suspicious of her writing, and he ultimately burned her first manuscript, as revealed in The Bride Price, which was eventually published in 1976. It had been her first book, but she had to rewrite it after the earlier version had been destroyed. As she later said, "There were five years between the two versions." At the age of 22, pregnant with her fifth child, Emecheta left her husband. While working to support her children alone, she earned a B. Sc. (Hons) degree in Sociology in 1972 from the University of London. In her 1984 autobiography, Head above Water, she wrote: "As for my survival for the past twenty years in England, from when I was a little over twenty, dragging four cold and dripping babies with me and pregnant with a fifth one—that is a miracle." She went on to gain her PhD from the university in 1991.
Марапаттар мен мойындау
Әдеби мансабында алған наградаларының арасында Емечета 1978 жылы "Құл қыз" романы үшін Жок Кэмпбелл сыйлығын жеңіп алды. 1979 жылы ол Ұлыбританияның ішкі істер министрінің нәсілдік қатынастар жөніндегі кеңесшілер кеңесінің мүшесі болды. 2005 жылы әдебиетке қосқан үлесі үшін OBE орденімен марапатталды.
Among honours received during her literary career, Emecheta won the 1978 Jock Campbell Prize for her novel The Slave Girl, She was a member of the British Home Secretary's Advisory Council on Race in 1979. In 2005, she was made an OBE for services to literature.
Мұра
2017 жылы Емехетаның ұлы Сильвестр Онворди Ұлыбритания мен Африкада әдеби және білім беру жобаларын қолдау мақсатындағы қайырымдылық ұйымы – Бучи Емехета қорының құрылғанын жариялады. Ол 2018 жылдың 3 ақпанында Лондонның Бруней галереясында, SOAS-та, Онвордидің Omenala Press баспасы арқылы жарық көрген бірнеше кітабының жаңа басылымдарымен бірге таныстырылды. "Бүкіл әлемнен, оның ішінде Лондон мен Ұлыбританияның басқа да аймақтарынан, Франциядан, Германиядан, АҚШ-тан, Канададан, Нигериядан, Ганадан, Кениядан, Оңтүстік Африкадан және Кариб аймағынан келген жазушылар, сыншылар, суретшілер, баспагерлер, әдебиетті жақсы көретіндер мен мәдени қайраткерлердің қатысуымен өткен "Бүкіл Емехетаны тойлау" шарасына" Диана Эбботт, Лейла Абулела, Кароль Бойс Дэвис, Маргарет Бусби, Джеймс Керри, Луиза Учум Эбуньике, Эрнест Эменёну, Акачи Езегбо, Кадиджа Джордж, Мпаливе Мсиска, Грейс Николс, Алястаир Нивен, Ирен Окожие, Вероника Таджо, Мари Линтон Умех, Вангуи ва Горо және Биби Бакаре Юсуф қатысты. Емехета 2018 жылдың тамызында BBC History Magazine журналы таратқан "әлемді өзгерткен 100 әйел" тізімінде 98-орынды иеленді. 2019 жылдың наурызында Камден Таун сыра зауыты өздерінің туған жері Камденге әсер еткен ең шабыттандырған әйел бейнелерін бейнелеген суреттерді пайдаланып футбол формасын ұсынды. 2019 жылдың 21 шілдесінде, Емехетаның 75 жылдығында Google оның өмірін Doodle арқылы еске алды. 2019 жылдың қазан айында Лондон университетінің Голдсмитс колледжі кітапханасында студенттерге арналған жаңа көрме алаңы Бучи Емехетаға арналды, оған Голдсмитс колледжінің басшысы Фрэнсис Корнер мен Кітапханалық қызметтер жетекшісі Лео Эпплтонның сөздері және Маргарет Бусбидің сөз сөйлеуіне арналған қабылдау өтті. 2021 жылдың қазан айында Емехетаның екінші романы "Екінші сыныптық азамат" Penguin Modern Classics сериясынан қайта басылды, ал "Құдық ішінде" романы 2023 жылы жарық көрді.
In 2017, Emecheta's son Sylvester Onwordi announced the formation of the Buchi Emecheta Foundation – a charitable organisation promoting literary and educational projects in the UK and in Africa – which was launched in London on 3 February 2018 at the Brunei Gallery, SOAS, together with new editions of several of her books published by Onwordi through his Omenala Press. Among participants in the "Celebrating Buchi Emecheta" day long event – "a gathering of writers, critics, artists, publishers, literature enthusiasts and cultural activists from all over the world, including London and other parts of the U. K., France, Germany, U. S., Canada, Nigeria, Ghana, Kenya, South Africa, and the Caribbean" – were Diane Abbott, Leila Aboulela, Carole Boyce Davies, Margaret Busby, James Currey, Louisa Uchum Egbunike, Ernest Emenyonu, Akachi Ezeigbo, Kadija George, Mpalive Msiska, Grace Nichols, Alastair Niven, Irenosen Okojie, Veronique Tadjo, Marie Linton Umeh, Wangui wa Goro, and Bibi Bakare Yusuf. Emecheta features at number 98 on a list of 100 women recognised in August 2018 by BBC History Magazine as having changed the world. In March 2019, Camden Town Brewery launched a football kit using artwork featuring "some of the most inspiring female icons to have influenced the brewery's home borough of Camden". On 21 July 2019, which would have been Emecheta's 75th birthday, Google commemorated her life with a Doodle. In October 2019, a new exhibition space in the library for students at Goldsmiths, University of London, was dedicated to Buchi Emecheta, marked by a reception with short talks by Goldsmiths warden Frances Corner and the Head of Library Services, Leo Appleton, preceding an address by Margaret Busby. In October 2021, Emecheta's second novel, Second Class Citizen, was reissued as a Penguin Modern Classic, as was In the Ditch in 2023.
Таңдалған құрметті хаттар мен некрологтар
Деннис Абрамс, "Нигериялық көрнекті романшы Бучи Емехетаның шығармаларына қатысты пікірлер", Publishing Perspectives, 30 қаңтар 2017. Адекейе Адебажо, "Батыл африкалық әйелге құрмет", The Guardian (Нигерия), 31 қаңтар 2017. Адекунле, "Әдеби арыстанына арналған құрмет", Vanguard (Нигерия), 17 ақпан 2017. Джейн Брайс, "Бір түрлі мансап: Бучи Емехетаны еске алу", Wasafiri, 10 ақпан 2017. Маргарет Бусби, "Бучи Емехетаның некрологы", The Guardian, 3 ақпан 2017. Еашани Чавда, "Британдық қара жазушылығы: Бучи Емехетаға тағзым", gal dem, 18 мамыр 2017. Вимбай Чинембири, "Бучи Емехета: ол өзінің жазу арқылы әйелдер үшін дауыс қалай жасады", Her (Зимбабве), 28 қаңтар 2017. Африка жазулары үшін Кейн сыйлығының кеңесі, "Бучи Емехетаға құрмет (1944–2017)", Caine Prize блогы, 1 ақпан 2017. Уильям Граймс, "Нигериялық романдар жазушы Бучи Емехета 72 жасында дүние салды", The New York Times, 10 ақпан 2017. Фред Обера, "Нигерия: Нигерияның әдебиет иконасы Бучи Емехетаны еске алу", AllAfrica, 26 қаңтар 2017. Маргарет Олеле, "Бучи Емехета және әйелдер туралы", The Guardian (Нигерия), 14 наурыз 2017. Сильвестр Онворди, "Анасы Бучи Емехетаны еске алу, 1944–2017", New Statesman, 31 қаңтар 2017. Сондай-ақ "Бучи Емехетаны еске алу, нигериялық романы, феминист, анам", African Arguments (Royal African Society), 1 ақпан 2017. Нии Осундаре, "Кездейсоқ феминист: Бучи Емехета үшін, 1944–2017", Sahara Reporters, 29 қаңтар 2017.
Dennis Abrams, "Comments On the Work of the Late Nigerian Novelist Buchi Emecheta", Publishing Perspectives, 30 January 2017. Adekeye Adebajo, "Tribute to an African woman of courage", The Guardian (Nigeria), 31 January 2017. Adekunle, "Tribute to a literary lioness", Vanguard (Nigeria), 17 February 2017. Jane Bryce, "A Sort of Career: Remembering Buchi Emecheta", Wasafiri, 10 February 2017. Margaret Busby, "Buchi Emecheta obituary", The Guardian, 3 February 2017. Eashani Chavda, "Black British Writing: A Tribute To Buchi Emecheta", gal dem, 18 May 2017. Vimbai Chinembiri, "Buchi Emecheta: How she made her writing a voice for women" , Her (Zimbabwe), 28 January 2017. The Council of the Caine Prize for African Writing, "Tribute to Buchi Emecheta (1944–2017)", Caine Prize blog, 1 February 2017. William Grimes, "Buchi Emecheta, Nigerian Novelist, Dies at 72", The New York Times, 10 February 2017. Fred Obera, "Nigeria: Remembering Nigerian Literary Icon Buchi Emecheta", AllAfrica, 26 January 2017. Margaret Olele, "Of Buchi Emecheta and womankind", The Guardian (Nigeria), 14 March 2017. Sylvester Onwordi, "Remembering my mother Buchi Emecheta, 1944–2017", New Statesman, 31 January 2017. Also as "Remembering Buchi Emecheta, Nigerian novelist, feminist, my mother", African Arguments (Royal African Society), 1 February 2017. Niyi Osundare, "The Unintended Feminist: For Buchi Emecheta, 1944–2017", Sahara Reporters, 29 January 2017.