Манчестер автобус операторының тарихы және қазіргі жағдайы

Кіріспе

Үлкен Манчестер автобус операторы

Бірінші Үлкен Манчестер – Үлкен Манчестерде автобус тасымалын жүзеге асыратын оператор. Ол FirstGroup компаниясының еншілес кәсіпорны болып табылады және Транспорттық Үлкен Манчестермен шарт бойынша Bee Network автобустық қызметтерін франшиза негізінде ұсынады. Бұл оператор бұрын графтықтың солтүстік аймақтарында үстемдік құрған, ал графтықтың оңтүстік аймақтарындағы Stagecoach Manchester операторымен бәсекелесіп келген. Алайда, соңғы жылдары қызмет көлемін азайтты, қазір негізінен Манчестердің солтүстік-шығыс шет елді мекендеріне, сондай-ақ Олдхэм және Рочдейл қалалық округтеріне қызмет көрсетеді.

Тарих

Мұнда 1993 жылға дейінгі Манчестердегі қоғамдық көліктің даму кезеңдері көрсетілген. 1986 жылы жекешелендіруге дейін Үлкен Манчестер аймағындағы автобустар мемлекеттік қаржыландырылып, «Үлкен Манчестер көлігі» деген атпен белгілі болды. 1986 жылы «Үлкен Манчестер көлігі» GM Buses болып қайта аталды, ол Үлкен Манчестердің қалалық және аудандық кеңестеріне тиесілі болды, бірақ жергілікті билік органдарынан тәуелсіздікке ие болды. 1993 жылдың желтоқсанында GM Buses екіге бөлінді – GM Buses North және GM Buses South. Екі компанияның да бәсекелестікке түсуі жоспарланған, бірақ іс жүзінде олар Манчестердің солтүстік және оңтүстік бөліктерінде жұмыс істеді, бұл олардың аттарында көрсетілген. 1994 жылдың наурыз айында GM Buses North басқару құқығын сатып алу арқылы жекешелендірілді. Жекешелендіруден кейін көптеген жеке компаниялар GM Buses маршруттарында жұмыс істеді. 1996 жылдың наурыз айында GM Buses North FirstBus компаниясына 47 миллион фунт стерлингке сатылып, First Manchester деп аталды. Көлемдік бояуды сынақтан өткізгеннен кейін, көк жолағы бар терең қызғылт түсті схема қабылданды. First Manchester жақын арада First Potteries және First Pennine еншілес компанияларын басқаруды қолға алды. Тіпті GM Standard Leyland Atlanteans автобустары да осы екі паркеге жеткізілді. Ақырында First Pennine және First Manchester еншілес компаниялары біріктірілді, соның нәтижесінде First Manchester Tameside аймағындағы бірнеше бағыттарды қосты. Жаңа басқару тобы құрылды және First Manchester Potteries еншілес компаниясы үшін жауапкершіліктен босатылды. Соңғы 12 жылда Атертон (1998), Болтон Крук-стрит (2004) (Уэстон-стриттегі жаңа паркемен ауыстырылды), Ноусли (2008), Рочдейл (2004) және Траффорд Парк сияқты бірнеше парке жабылды. Лоутон, Болтон және Манчестер Пикадиллидегі учаскелер 1998 жылы сатып алынған автобустарды орналастыру үшін (Лоутон/Болтон) немесе 2002 жылы өткен Достастық ойындары үшін (Манчестер Пикадилли) уақытша пайдаланылды. 2010 жылдың қыркүйегінен бастап First Manchester First Potteries компаниясының Чешир және Мерсисайд парктерін басқаруды өз міндетіне алды, ал Стаффордшир парктері жаңа First Midlands бөлімшесінің басқаруына берілді. Чешир және Мерсисайд парктері First Manchester лицензиясына көшті. 2012 жылдың ақпанында компания Солтүстік-Батыс аймағындағы көлік комиссарынан сынға ұшырады, себебі жүргізілген сараптама көрсеткендей, First Manchester қызметтерінің 26 пайызы уақытында орындалмайды. 2012 жылдың наурыз айында компанияның нашар сенімділігі үшін 285 000 фунт стерлинг айыппұл салынды. 2012 жылдың көктемінде First Manchester First Greater Manchester болып қайта аталды. 2012 жылдың маусым айында FirstGroup компаниясы First Manchester-дің Уиган паркін қоса алғанда, өзінің бірқатар активтерін сатуды қарастырып жатқаны туралы хабарлады. 2012 жылдың 2 желтоқсанында Stagecoach Manchester Уиган операцияларын сатып алды. Сатуға 300 қызметкер, 120 көлік құралы (олардың 20-сы Ұлы Манчестер көлігіне тиесілі болған) және Уиган паркі кірді, бұл бұрынғы A Mayne & Son компаниясының құрамына өтті. 2013 жылдың 1 тамызында FirstGroup компаниясы Office of Fair Trading органдарының келісімімен Оңтүстік Манчестерде орналасқан Finglands Coachways компаниясының автобус операцияларын сатып алуға келіскенін мәлімдеді. Сатуға Finglands компаниясының Рушольмдегі паркін жалға алу, Оңтүстік Манчестер бағыттары және шамамен 100 қызметкер кірді, бірақ автобустар кірмеді. Келісім 2014 жылдың 27 қаңтарында бекітілді, ал First компаниясы 2014 жылдың 9 ақпанында Finglands компаниясының қызметтерін қабылдады. FirstGroup 2017 жылы бүкіл топ бойынша қаржылық шығындарды азайту мақсатында Үлкен Манчестердегі операцияларын қысқарта бастады, Бьюри және Темсайд парктерін жауып, автобустар мен операцияларды Болтон, Куинс Роуд және Рушольмдегі қалған үш паркіне көшірді, соңғысы 2019 жылдың қаңтарында жабылды. 2019 жылдың ақпанында Читам-Хиллдегі Куинс Роуд паркін Go Ahead Group компаниясы сатып алып, Go North West құрғаны хабарланды, ол 2019 жылдың 2 маусымында 25 автобус бағытын және First компаниясынан 160-тан астам автобус паркін сатып алып жұмысын бастады. First компаниясының Болтон паркін 2019 жылдың 11 тамызында Rotala компаниясы сатып алды, бұл Diamond North West операцияларын 18 бағытты сатып алу арқылы кеңейтті, соның нәтижесінде First Greater Manchester компаниясы тек Олдхэм паркіне дейін қысқартылды. 24 наурыз 2024 жылы First тарихи Олдхэм паркін Bee Network операциясы үшін Stagecoach Manchester компаниясына жоғалтты. Алайда, First бірнеше ай бұрын Рочдейлдегі Кооперация жолындағы Россоның Рочдейл паркін сатып алған болатын, бұл Bee Network операциялары үшін ғана емес, компания үшін де жаңа дәуірдің басталуын білдірді.

A timeline overview of public transport in Manchester, prior to 1993, is given here. Before deregulation in 1986, buses in the Greater Manchester area were publicly funded and went under the name of Greater Manchester Transport. In 1986 Greater Manchester Transport became known as GM Buses, which was owned by the metropolitan borough and city councils of Greater Manchester, but were at arms' length from the local town halls. In December 1993 GM Buses was split in two, GM Buses North It was planned that the two companies would compete against one another, but in reality they stuck to the sides of Manchester as indicated by their names. In March 1994 GM Buses North was sold to a management buyout. By this stage many competitors were operating GM Buses routes following deregulation. In March 1996 GM Buses North was sold to FirstBus for £47 million and rebranded First Manchester. After a period of experimentation with the livery, a deep orange livery featuring a blue stripe was adopted. First Manchester soon ended up managing two other FirstBus subsidiaries, First Potteries and First Pennine. That even included many GM Standard Leyland Atlanteans making their way to those two fleets. Eventually the First Pennine and Manchester subsidiaries were merged, adding a number of routes in the Tameside area to First Manchester. A new management team was put in place and First Manchester was relieved of its responsibility for the Potteries subsidiary. Various depots have been closed over the past 12 years including Atherton (1998), Bolton Crook Street (2004) (replaced by a new depot at Weston Street), Knowsley (2008), Rochdale (2004) and Trafford Park (2005) sites at Lowton, Bolton and Manchester Piccadilly have also been used temporarily for either acquired fleet (Lowton/Bolton) in 1998 or for the Commonwealth Games in 2002 (Manchester Piccadilly). As of September 2010 First Manchester has taken over the management of the Cheshire and Merseyside depots of First Potteries with the Staffordshire depots transferring to the management of the new First Midlands division. The Cheshire and Merseyside depots fell to a First Manchester licence. In February 2012, the company came under fire from Department for Transport North West's traffic commissioner after a performance survey found an average of 26% of First Manchester services were not running on time. The company were fined £285,000 in March 2012 for their poor reliability. In Spring 2012 First Manchester was rebranded as First Greater Manchester. In June 2012, it was announced that FirstGroup were looking at selling off some of its operations, which included First Manchester's Wigan depot. On 2 December 2012, Stagecoach Manchester purchased the Wigan operation. The transaction saw 300 employees, 120 vehicles (although 20 were owned by Transport for Greater Manchester) and the Wigan depot purchased by the former A Mayne & Son legal entity. On 1 August 2013, FirstGroup announced that subject to regulatory approval by the Office of Fair Trading, it had agreed to purchase the bus operations of south Manchester based company Finglands Coachways. The purchase included the lease of Finglands's depot in Rusholme, South Manchester routes and approximately 100 members of staff, but no buses. The deal was approved on 27 January 2014 with First taking over Finglands services on 9 February 2014. The FirstGroup began scaling back its operations in Greater Manchester in an attempt to stem financial losses across the group in 2017, closing its Bury and Tameside depots, with buses and operations transferring to its remaining three depots in Bolton, Queens Road and Rusholme, the latter of which would also close in January 2019. In February 2019, it was announced that the Queens Road depot in Cheetham Hill had been purchased by the Go Ahead Group to form Go North West, which commenced operations on 2 June 2019, having acquired 25 bus routes and a fleet of over 160 buses from First. First's Bolton depot was then purchased by Rotala on 11 August 2019, expanding the operation of Diamond North West with the acquisition 18 routes, reducing First Greater Manchester to only its Oldham depot. On 24/3/24, First lost its historic Oldham depot to Stagecoach Manchester for Bee Network operation. However, First had also acquired Rosso’s Rochdale Depot on Cooperation Road in Rochdale a few months earlier, which marked the beginning of a new era not just for Bee Network operations, but for the company as a whole.

Қызметтер

First Manchester негізінен Олдхэм және Рочдейл қалаларында, сондай-ақ олардың төңірегіндегі аймақтарда Bee Network келісімшарттары бойынша жұмыс істейді. First Виган аймағында да қызмет көрсетеді, бірақ 2012 жылдың желтоқсанында Виган депосын Stagecoach Manchester-ге сатқаннан кейін, First енді тек Astley, Atherton, Leigh және Tyldesley қалаларына V1 және V2 бағыттары арқылы қызмет көрсетеді, бұл бағыттар Leigh Guided Busway және A580 тас жолын пайдаланады; бұл қызметтер Vantage деп таныстырылады. 2023 жылдың қыркүйегінен бастап бұл қызметтерді Go North West Bee Network аясында жүзеге асырады.

Метрошаттл

First Greater Manchester бұрын Манчестер қаласының орталығындағы үш Metroshuttle маршрутын басқарды. Бұл маршруттар жолаушылар үшін тегін болды. 2019 жылдың маусым айында Куинс Роуд депосы сатылғаннан кейін маршруттар Go North West компаниясына ауыстырылды. Содан кейін, 2024 жылдың басында олар Bee Network желісінде жұмыс істеу үшін Stagecoach Manchester компаниясына берілді.

Түнгі автобус

First Greater Manchester компаниясы жұма және сенбі күндері Greater Manchester аймағында бірнеше түнгі автобус бағыттарын іске қосты. Бұл бағыттар көбінесе күндізгі бағыттармен бірдей маршруттарды орындады, бірақ кейбір ерекшеліктер болды, мысалы, 67-ші бағыт түнгі уақытта Шудехиллге тоқтамайтын, ал әдетте Шудехиллге тоқтамайтын 135-ші бағыт оның орнына бағытталды. Түнгі автобус қызметтері негізінен Пикадилли Гарденс автобекетінен басталып, түн ортасынан таңғы 3:30-ға дейін әр 30 минут сайын немесе әр сағат сайын жүріп, бірыңғай бағамен билет алу жүйесін ұсынды. 2012 жылдың желтоқсанына дейін First Greater Manchester Уиган қаласының орталығындағы түнгі автобус желісін де басқарды, Уиганның әртүрлі аудандарына түнгі рейстерді, сондай-ақ Лиге дейін 598-ші бағытты ұсынды, бұл Манчестерге және одан 39-шы бағытпен байланысуға мүмкіндік берді. 2012 жылдың 2 желтоқсанынан бастап Уиганның түнгі автобус желісі First Greater Manchester компаниясының Уиган операцияларын Stagecoach Manchester компаниясына сатуымен Stagecoach Manchester-ге өтті. 2015 жылдың қаңтар айында First Greater Manchester Рочдейл, Бьюри және Экклс қалаларына қызмет көрсететін, соның ішінде 135-ші бағытты қамтитын алты түнгі автобус рейсін тоқтатты, бұл автобус желісіне жасалған кең ауқымды қысқартулардың бір бөлігі болды.

Артықшылығы

2016 жылдың 3 сәуірінде First Greater Manchester Лей мен Элленбрук арасындағы 4,5 мильдік Солтүстік-Батыс басқарылатын автобус жолында Vantage брендімен қызмет көрсетуді бастады.

Флот

2020 жылдың сәуір айына қарай First Greater Manchester автопаркі 195 автобустан тұрды. 2019 жылы Болтон және Куинс Роуд деполарын сатуға дейін First Greater Manchester 583 автобустан тұратын автопаркке ие болды, олардың көп бөлігі Wrightbus корпусты Volvo және Alexander Dennis Enviro400 автобустарынан құралды. Куинс Роудтағы 160 автобус Go North West компаниясына сатылды, ал Болтондағы 125 автобус Diamond North West компаниясына жалға берілгеннен кейін FirstGroup ішінде таратылды. First Greater Manchester компаниясы қалған Олдхэм автопаркін электрлендіруді жоспарлап отыр және 2023 жылдың наурыз айында Mellor Sigma 10 үлгісін сынақтан өткізді.

Маршруттың брендтілігі

Бірінші Үлкен Манчестер бастапқыда жиі қызмет көрсететін бағыттарын «Жерүсті» деп атады. Лондон метро желісінде әр жиі жүретін бағытқа ерекше түс берілгендей, әр «Жерүсті» бағытына да өз түстік желісі тағайындалды. Бұл тұжырым желі карталарында және сол бағыттар бойынша жиі жүретін автобустарға жабылатын түсті винилдерде жақсы көрінді. Бірақ бұл бренд көбінесе қолданылмайды. Әдетте түстер кездейсоқ тағайындалады. Дегенмен, 180/184 бағытына 2004 жылы «Жерүсті» бағыты статусы берілгенде «Көктемгі» желісі бөлінді, ал 184 бағыты 365 бағытын алмастыра отырып, Хаддерсфилдке дейін ұзартылды. Бұл ұзарту 184 бағытын 348, 350 және 352 бағыттарымен бірге (кейіннен 181, 182, 183 және 184 бағыттарымен ауыстырылды) Хаддерсфилд «Жерүсті» желісіне қосты, олар бұрыннан «Көктемгі» желісі ретінде таңбаланған (сондай-ақ 365 бағыты да). Әуепаркті жаңғырту жұмыстарының жалғасуына байланысты, көптеген «Жерүсті» бағыттары қазір таңбаланбаған, тек 180/184 және 409 бағыттарында ғана маңызды таңбалау бар. Бұрынғы 100 бағыты бұрын «көзден жазылмайтын» деп аталды, X34 бағыты «Қарлы Женни», ал X35 бағыты «Ұшқыш шаттл» деп аталды, түстік желісіз.

Мұралық киімдер

2013 жылы First Greater Manchester сегіз автобусты бұрынғы көлік компанияларының түс схемаларына (ливеріне) қайта бояды. Бұл олардың қызмет көрсететін аймақтарында тарихи автопарк құру мақсатында жасалды, бұл арқылы аталған компаниялардың алдыңғыларын, соңынан First Greater Manchester құрамына кіргендерін еске салады. Үш Volvo B7RLE Болтон қалалық көлігі, Олдхэм қалалық көлігі және Рамсботтм қалалық округінің түс схемаларымен боялды, ал бес Volvo B9TL Бьюри қалалық көлігі, Манчестер қалалық көлігі, Рочдейл қалалық көлігі, Салфорд қалалық көлігі және Ланкашир біріккен көлігінің түс схемаларымен боялды.