Кіріспе

1812 жылғы соғыстың шайқасы

Каулк өрісі шайқасы 1812 жылғы соғыс кезінде Мэриленд штатының Кент округінде капитан сэр Питер Паркер басқаратын британдық әскердің шағын күші мен подполковник Филип Рид басқаратын американдық милиция күштері арасында болды. Паркер, британдықтардың Балтиморға қарсы науқанының бір бөлігі ретінде Чесапик шығанағы аймағында әрекет ете жүріп, Ридтің милициялық лагеріне қарсы шабуыл жасау үшін Чесапик шығанағының шығыс жағалауына түсті. Британдық шабуылдаушы күш американдық разведчиктерге кездесті, олар артқа шегініп, британдықтарды негізгі американдық желіге қарай тартып әкелді. Паркер шайқаста қаза тапты, ал Паркер құлағаннан кейін британдық күштер шегінді. Кейін Норт-Пойнт шайқасы мен Форт-МакГенри шайқасында британдықтардың жеңіліске ұшырауы Балтиморға қарсы науқанынан бас тартуға мәжбүр етті. 2012 жылы шайқас болған жерде археологиялық зерттеу жүргізілді.

Өмірбаян

1814 жылы 1812 жылғы соғыс барысында британдық армияның генерал-майоры Роберт Росс күшін Чесапик шығанағына енгізді. Росс бағынындағы Корольдік теңіз күштерінің вице-адмиралдары сэр Александр Кокран және сэр Джордж Кокберн Чесапик шығанағындағы теңіз операцияларын басқарды. Тамыз айының соңында фрегат капитаны сэр Питер Паркер Балтимор, Мэрилендке, американдық әскерлерді Вашингтоннан аудармақ ниетпен, назарды аудару мақсатында жіберілді. Паркердің бұйрықтарына шығанақ жағалауындағы ауылдарға шабуыл жасау да кірді. 24 тамызда британдық әскерлер Бладенсбург шайқасында американдық күшті жеңіп, Вашингтонға жол ашты. Британдықтар содан кейін американ астанасын өртеп жіберді. Вашингтонды қиратудан кейін британдықтар Балтиморға шабуылға көшті. Паркер, әлі де Чесапик шығанағының солтүстік бөлігінде болғанда, американдық милицияның Чесапик шығанағының шығыс жағалауындағы Джорджтаунға жақын жерде орналасқанын білді.

Шайқас

Паркердің әскерінің күші туралы бағалаулар әртүрлі. Элтинг 124 адам десе, Хикки 250 дейді, Шарп шамамен 150 адамды атап көрсетеді, ал Мэриленд штатының Кент округінің сайты 140 адамды көрсетеді. Мэриленд милициясының 21-ші полкінің жасақшыларына Американ революциясында шайқасқан подполковник Филип Рид басшылық етті. Ішке қарай жылжу кезінде, теріске шығарылғандардың құрбандары болуы мүмкін, нұсқаушылар британ колоннасын жаңылыстырып, 200-ге жуық американдықтардың британдық шабуылға жақсы дайындалуына жағдай жасады. Паркердің әскері американдық шабуылшылармен кездесті, олар тез арада американдық негізгі қатарға шегінді. Шекінген шабуылшылар британдықтарды бірнеше зеңбіректерді қамтитын американдық қатарға бастап кетті. Шабуыл түнгі уақытта болды, толық айдың жарығы британдық сарбаздарды алға жылжу кезінде ашық көрсетті, бұл американдықтарға бірнеше жарақат келтіруге мүмкіндік берді. Америкалықтар биік жерді басып алып, қорғаушыларға үстемдік берді. Британдық лейтенант Генри Крис британдық шабуылдаушы күштердің бір бөлігінің американдықтардың биік жердегі негізгі позициясына қысқа уақытқа табан тірегенін, тіпті бір сәтте американдық зеңбіректердің бірін басып алғандарын хабарлады. Бірақ американдықтардың қысымы британдықтарды бұл позициядан бас тартуға мәжбүр етті. Американдықтардың оқ-дәрісі таусыла бастады, бірақ Паркер жамбасына жараланып, қан кетуден көз жұмды. Паркердің қазасына дейін британдықтар шегінді. Американдықтардың үш жаралысы болды. Британдықтардың жоғалғандары 41 адамды құрады.

Салдары

Шабуылдың нәтижесі американдықтардың рухын көтеріп, британдықтардың Балтиморға шабуылдауын тоқтатпады. 12 қыркүйекте Росс басқарған жаяу әскер Солтүстік Пойнт шайқасында американдық күштерге қарсы тактикалық жеңіске жетті. Росс шайқас кезінде қаза тапты, британдықтардың шабуылы баяулады. 13 және 14 қыркүйекте Форт МакГенриді теңізден бомбалау арқылы британдықтардың Балтиморға шабуылының теңіз күштері айтарлықтай нәтижеге қол жеткізе алмады. Полковник Артур Брук басқаратын британдық жаяу әскері 14-і күні таңертең шегінді, ал Форт МакГенриді бомбалау және амфибиялық шабуылдың сәтсіз аяқталуынан кейін теңіз күштері де шегінді, Балтиморға жасалған шабуыл осымен аяқталды. 1902 жылы шайқас болған жерге орнатылған тарихи ескерткіш осы оқиғаны еске салады.

Археологиялық зерттеу

2012 жылдың наурыз айында Мэриленд штатының автокөлік жолдары басқармасы мен Мэриленд университетінің археологиялық тобы Мэрилендтегі 1812 жылғы соғыстың ең жақсы сақталған орындарының бірі саналатын шайқас алаңының археологиялық зерттеуін бастады. Зерттеу кезінде металл іздегіштер қолданылып, шайқас алаңы аумағынан 721 зат табылды. Дегенмен, көптеген заттар шайқастан кейін қалған екені анықталды. Шайқасқа қатысты табылған заттардың ішінде мылтық оқтары, зеңбірек оқ-дәрілері және атыс қаруының бөліктері болды. Екі тарап қолданған стандартты ұсақ қарулардың калибрі әртүрлі болғандықтан, мылтық оқтары британдықтардың немесе американдықтардың атқан оқтары екенін анықтау мүмкін болды. Табылған заттар шайқас туралы тарихи мәліметтердің кейбір аспектілерін растайтындығын көрсетті: артефакттардың орналасуы американдықтардың қорғаныс шебін биік жерге орналастырғанын және американдық тыңшылардың негізгі американдық шепке қарай шегінісін жүргізгені туралы мәліметтермен сәйкес келді. Американдық артиллерия орналасқан деген болжаммен белгіленген жерге жақын атылмаған британдық мылтық оғы табылды, бұл Кристің американдық зеңбіректерді уақытша басып алғаны туралы айғағын қолдайды. Сонымен қатар, археологиялық жағдайлар шайқастың бұрынғы есептерден де кең аумақта болғанын көрсетеді.