Германия империясының социалистік заңдары: Бисмарк саясаты, Социал-демократиялық партияға (СДП) қатысты шектеулер, күшін жойған себептері. Тарих, саясат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Германия империясының заңдары
Laws of the German Empire
Социалистікке қарсы заңдар немесе Социалистік заңдар (Sozialistengesetze; ресми түрде Gesetz gegen die gemeingefährlichen Bestrebungen der Sozialdemokratie, шамамен "Социал-демократиялық ұмтылыстардың қоғамға қаупіне қарсы заң") – Германия империясы парламентінің қабылдаған заңдар сериясы. Оның біріншісі 1878 жылдың 19 қазанында Рейхстагта қабылданды, 1881 жылдың 31 наурызына дейін күшінде болды және төрт рет ұзартылды (1880 жылдың мамыры, 1884 жылдың мамыры, 1886 жылдың сәуірі және 1888 жылдың ақпаны). Бұл заңнама Германия кайзері Вильгельм I-ге радикалдар Макс Ходель мен Карл Нобилинг жасаған сәтсіз қастандықтардан кейін қолдау тапты. Заңдарды канцлер Отто фон Бисмарк, қастандық жасаушыларды ынталандырды деп айыпталған Социал-демократиялық партияның (СДП, сол кезде SAP деп аталған) өсіп келе жатқан күшін кері қайтару мақсатымен әзірледі. Алайда, бұл заңдар кейде социалистік қозғалыстың нығаюына әкеп соқты. Осының нәтижесінде Бисмарк заңдарды жойып, коалициясын өзгертті және ақырында социализмге қарсы болған Католик Орталық партиясымен одақтас болды, бұл партия Католик жұмысшыларына үндеді.
The Anti Socialist Laws or Socialist Laws (Sozialistengesetze; officially Gesetz gegen die gemeingefährlichen Bestrebungen der Sozialdemokratie, approximately "Law against the public danger of Social Democratic endeavours") were a series of acts of the parliament of the German Empire, the first of which was passed on 19 October 1878 by the Reichstag lasting until 31 March 1881 and extended four times (May 1880, May 1884, April 1886 and February 1888). The legislation gained support after two failed attempts to assassinate Kaiser Wilhelm I of Germany by the radicals Max Hödel and Karl Nobiling. The laws were designed by Chancellor Otto von Bismarck with the goal of reversing the growing strength of the Social Democratic Party (SPD, named SAP at the time) which was blamed for inspiring the assassins. However, the laws caused the socialist movement to strengthen at times. This resulted in Bismarck dropping the laws and changing his coalition, eventually becoming an ally of his former enemies the Catholic Centre Party which appealed to Catholic workers who opposed socialism.
Өмірбаян
Германияның Социалистік жұмысшылар партиясы (САПД), кейін Германияның Социал-демократиялық партиясы (СДП) деп аталды, 1863 жылы Лейпцигте Фердинанд Лассаль бастамасымен құрылған Германияның жалпы жұмысшылар бірлестігі және 1869 жылы Эйзенахте Вильгельм Либкнехт пен Август Бебель құрған Германияның Социал-демократиялық жұмысшылар партиясының бірігуімен құрылды. Сол кезде "социализм" және "социал-демократия" терминдері бір-біріне синоним ретінде түсінілді. Олар сол уақытта Лондонда эмиграцияда тұрған Карл Маркс пен Фридрих Энгельстің философиялық, саяси және экономикалық теорияларының ықпалымен қалыптасты. Революциялық теория бойынша, "Германияның Социал-демократиялық партиясы" жұмысшы қозғалысы мен жұмысші табының саяси мүдделерін қорғауды мақсат еткен. Социал-демократтар жұмысші табының әлеуметтік жағдайын жақсартуға және, соңында, қазіргі "демократиялық емес" үкіметтік құрылымдарды жоюға ұмтылды. Август Бебель мен Вильгельм Либкнехт 1870 жылғы Франко-пруссия соғысына қарсылық білдірді және 1871 жылғы революциялық Париж коммунасына қолдау көрсетті, осыдан кейін 1872 жылы Лейпциг соты оларды мемлекеттік төңкеріс жасау ісі бойынша екі жылға бас бостандығынан айырды. Германияның рейхс-канцлері Отто фон Бисмарк, консерватор, монархиялық басқару қағидаттарын қолдаушы, демократиялық идеяларға тартымсыз және тіпті жаулы көзқараспен қараған, Париж коммунасы сияқты социалистік революцияның басталуынан қорқып, бастапқыда-ақ Социалистік жұмысшылар партиясын "Рейхтың жауы" деп санады және заң қабылдамас бұрын социал-демократияға және жаңадан пайда болған кәсіби одақтар қозғалысына қарсы репрессивті шаралар қолданды. 1878 жылы император Вильгельм I-ге екі сәтсіз қастандық жасалды: 11 мамырда Макс Хёдель және 2 маусымда Карл Эдуард Нобилинг жасады. Бисмарк бұл шабуылдарды Социалистік заңды пайдаланып, жұмысшылар арасында үлкен ықпалға ие болып келе жатқан социал-демократияға қарсы қатаң және тиімді шаралар қабылдау мүмкіндігі ретінде қарастырды. Хёдель шабуыл жасағанға дейін жақын уақытта САП-тан шығарылған және Нобилингтің шабуылы жеке ойлармен басшылыққа алынғанмен, Бисмарк бұл шабуылдардың социал-демократтарға қатысы болуы мүмкін деген пікірді таратты. Шабуылдар мен социал-демократия арасындағы екі жеке қылмыскерден басқа байланыс осы күнге дейін дәлелденген жоқ.
The Socialist Workers' Party of Germany (SAPD), later renamed the Social Democratic Party of Germany (SPD), was formed with the merger General German Workers' Association founded in 1863 in Leipzig, on the initiative of Ferdinand Lassalle, and the Social Democratic Workers' Party of Germany founded in 1869 in Eisenach by Wilhelm Liebknecht and August Bebel. The terms "socialism" and "social democracy" at that time were understood as synonyms. They were formed under the influence of the philosophical, political and economic theories of Karl Marx and Friedrich Engels, who were then living in exile in London. According to the revolutionary theory, the "Social Democratic Party of Germany" claimed to represent the political interests of the labor movement and the working class. The Social Democrats sought to improve the social position of the working class and ultimately eliminate the existing "non democratic" structures of government. August Bebel and Wilhelm Liebknecht protested against the Franco Prussian War of 1870 and expressed solidarity with the revolutionary Paris Commune in 1871, for which they were sentenced in 1872 by the Leipzig Court to two years in prison in a high treason case. Reich Chancellor of Germany Otto von Bismarck, a conservative, an adherent of monarchical principles of government, with a restrained or even hostile attitude to democratic ideas and a fear of the outbreak of a socialist revolution similar to the one that created the Paris Commune, from the very beginning considered the Socialist Workers' Party as an "enemy of the Reich" and even before the adoption of the law, he took repressive measures against social democracy and the nascent trade union movement. In 1878 two unsuccessful assassinations were carried out on Kaiser Wilhelm I: on May 11 by Max Hödel and on June 2 by Karl Eduard Nobiling. Bismarck took these attacks as an opportunity to use the Socialist Law to take more rigorous and effective action against the social democracy, which was becoming increasingly influential in the workforce. Although Hödel had been expelled from the SAP shortly before his attack and Nobiling's attack was guided by personal delusions, Bismarck had the narrative spread that the attacks could be traced back to the Social Democrats. A connection between the attacks and social democracy that goes beyond the two individual perpetrators was and has still not been demonstrated.
Заңдар
1878 жылғы мамыр айында, кайзерге жасалған алғашқы қастаннан кейін, Бисмарк «Социал-демократиялық асыраюлардың алдын алу туралы заң» жобасын (Gesetzes zur Abwehr sozialdemokratischer Ausschreitungen) ұсынды, бірақ Рейхстаг оны үлкен көпшілікпен қабылдамады. 1878 жылғы 2 маусымда екінші қастандыққа тырысқанда, кайзер ауыр жарақат алды. Бисмарк осы оқиғаға байланысты туған ашуды Рейхстагты таратуға және социал-демократтарға қарсы науқан жүргізуге пайдаланды, оларды идеологиялық тұрғыдан қылмыскерлерге көмектесуде айыптады. Жаңадан сайланған Рейхстагта «Социалистер туралы заңның» күшейтілген жобасы ұсынылды, осы жоба бойынша жекелеген парламенттік топтар арасында пікірталас туды. 1878 жылғы 19 қазанда күшейтілген заң жобасын қолдаушылар жеңіске жетті: 221 дауысқа 149 қарсы. 21 қазанда Заң Бундесратпен бекітілді, содан кейін император Вильгельм I қол қойды, ал 1878 жылғы 22 қазанда ол жарияланып, күшіне енді. Ол 1890 жылғы 30 қыркүйекке дейін қолданылды. Заңның мерзімі бастапқыда 2,5 жылға шектелген, содан кейін төрт рет ұзартылды (31 мамыр 1880 жыл, 28 мамыр 1884 жыл, 20 сәуір 1886 жыл және 18 наурыз 1888 жыл). Заң тікелей ШДП-ны тыйым салғанымен, түрлі жолдармен ұйымды әлсіретуді мақсат етті. Әлеуметтік-демократиялық принциптерді таратуға бағытталған кез келген топ немесе жиналысқа тыйым салу, кәсіподақтарды заңсыз ету және 45 газетті жабу – бұл қанаушылықтың мысалдары. Партия бұл шаралардан өзін қорғау үшін кандидаттарын ресми түрде тәуелсіз деп көрсету, басылымдарын Германиядан тысқары жерлерге көшіру және Рейхстаг сөздерін цензурадан тыс жариялау арқылы әлеуметтік-демократиялық көзқарастарды тарату жолдарына барды. Сондай-ақ, заң бойынша Социал-демократиялық партияның белгілерін көрсетуге тыйым салынды. Заңнан қашу үшін социал-демократтар киімдеріне қызыл ленталар тағып жүрді. Бірақ бұл әрекеттері тұтқындауға және түрмеге қамауға әкелді. Кейін социал-демократтар қызыл гүлдерді таңды. Бұл да тұтқындауға және түрмеге қамауға себеп болды. Сот шешімі бойынша, әркімнің өзіне ұнаған гүлді киюге құқығы бар, бірақ социалистер тобы қызыл гүлдерді таққанда, ол партия белгісі болып саналады. Антисоциалистік заңдардың осы тармағына қарсы соңғы наразылық ретінде әйел социалистер қызыл фланельден жасалған іштік киім кие бастады. Социалистік әйелдер бірлік таныту үшін сырт киімдерін көтеріп көрсетті. Әйел социалистер наразылық білдіру үшін қызыл іштік киімдерін полицияға көрсетіп, олар әлеуметтік нормаларға байланысты бұл жаңа социалистік бірлік белгісіне тыйым салуды жүзеге асыруға батылмады.
Back in May 1878, after the first attempt on the Kaiser's life, Bismarck presented a draft "Law on the Prevention of Social Democratic Excesses" (Gesetzes zur Abwehr sozialdemokratischer Ausschreitungen), which, however, was rejected by the Reichstag by an overwhelming majority. In the second assassination attempt on June 2, 1878, the Kaiser was seriously wounded. Bismarck used the ensuing public outrage to dissolve the Reichstag and campaign against the Social Democrats, whom he accused of ideologically aiding criminals. In the newly elected Reichstag, a toughened draft of the "Law on Socialists" was presented, over which disputes arose between individual parliamentary groups. On October 19, 1878, supporters of the toughened bill won: 221 votes against 149. On October 21, the Law was approved by the Bundesrat, then signed by Kaiser Wilhelm I, and on October 22, 1878, it was promulgated and entered into force. It operated until September 30, 1890. The term of the Law was initially limited to 2.5 years, and then extended four times (May 31, 1880, May 28, 1884, April 20, 1886, and March 18, 1888). Although the law did not ban the SPD directly, it aimed to cripple the organization through various means. The banning of any group or meeting of whose aims were to spread social democratic principles, the outlawing of trade unions and the closing of 45 newspapers are examples of suppression. The party circumvented these measures by having its candidates run as ostensible independents, relocating publications outside of Germany and spreading Social Democratic views as verbatim publications of Reichstag speeches which were privileged speech with regard to censorship. The law also banned the display of emblems of the Social Democratic Party. To circumvent the law, Social Democrats wore red bits of ribbons in their buttonholes. However, these actions led to arrest and jail sentences. Subsequently, red rosebuds were substituted by the Social Democrats. These actions also led to arrest and jail sentences. The judge ruled that in general everyone has a right to wear any flower as suits their taste, but it becomes a party emblem when socialists as a group wear red rosebuds. In a final display of protest against this clause of the anti socialist laws, female socialists began wearing red flannel petticoats. When female socialists wanted to show a sign of solidarity, they would lift their outer skirts. Female socialists would display in protest their red petticoats to the police, who were constrained by social norms of decency from enforcing the prohibition against this new sign of socialist solidarity.
Заңның күшін жою және оның салдары
Үкіметтің СДПК-ны әлсірету әрекеттеріне қарамастан, партияның танымалдылығы арта берді. Бисмарктің тұрақты күші бар заң жобасын қабылдамауы, сондай-ақ 1890 жылғы 20 ақпандағы Рейхстаг сайлауында әлеуметтік демократияның күшейе түсуі Бисмарктің құлауына және 1888 жылы таққа отырған Кайзер Вильгельм II-нің оны қызметтен босатуына шешуші ықпал етті. 1888 жылы Бисмарк әлеуметтік демократтарды ресми түрде Германиядан қуғынға жіберуге мүмкіндік беретін заң жобасын өткізе алмады. Бұл сәтсіздіктің себебі, ішінара, САП мүшелерінің Рейхстагта саяси полицияның адалсыздықтарын жария етуі болды. 1890 жылғы 25 қаңтарда заңды одан әрі ұзарту әрекеті сәтсіз аяқталып, ол ресми түрде жойылды. Нәтижесінде, әлеуметтік демократия осы қақтығыстан күштірек шықты. 1893 жылғы 15 маусымда Социалистік заң тоқтатылғаннан кейін өткен алғашқы Рейхстаг сайлауында Социал-демократиялық партия бұрынғыдан да көп дауыс жинады (23,4%). Сондықтан социалистер бұл сайлауды Рейхстагқа "бостандық пен бейбітшіліктің үлкен жеңісі" деп атады.
Despite the government's attempts to weaken the SPD, the party continued to grow in popularity. The failure by Bismarck of a bill of permanent validity that was otherwise tightened as well as the strengthening of the social democracy in the Reichstag elections on February 20, 1890, played a decisive role in the overthrow of Bismarck and his dismissal by Kaiser Wilhelm II, who was enthroned in 1888. As early as 1888, Bismarck had failed with a bill according to which social democrats could formally have been expatriated as Germans. The cause of the failure was not least that the members of the SAP exposed the unscrupulous practices of the political police in the Reichstag. On January 25, 1890, the further extension of the law failed and it was officially repealed. Overall, social democracy emerged stronger from the conflict. In the first Reichstag elections after the end of the Socialist Act on June 15, 1893, the Social Democratic Party received more votes than ever before (23.4%). Socialists therefore celebrated these elections to the Reichstag as a "great victory for freedom and peace".