Кіріспе

Odsherred – Даниядағы Зеландия (Sjælland) аралының солтүстік-батыс бөлігіндегі жартыарал. Odsherred солтүстік-батыстағы Sjællands Odde-ден оңтүстіктегі, қазір құрғатылған Lammefjord-қа дейін созылып, ұзын құмды жағажайлар, кішкентай төбелер және шаруашылық егістіктері сияқты Данияның ең типік пейзаждарының кең ауқымын қамтиды. Бұл жартыаралға Odsherredsbanen темір жолы қызмет көрсетеді, ол Nykøbing Sjælland, Asnæs және Hørve сияқты маңызды қалалардың ішінде өтеді.

Тарих

Аттың соңғы бөлігі "herred" ортағасырлық дәуірде елді "herreder" деп аталатын округтерге бөлу практикасынан шыққан. Бұл аймақтық әділеттілік жүйесін құрып, сондай-ақ ұлттық армия мен флотқа сарбаздарды жинауға мүмкіндік берген. Олар шамамен бүгінгі облыстарға сәйкес келеді. Одшерред – осындай "herreder"-дің көптеген арасындағы біреуі ғана, себебі елдің кез келген бөлігі де "herred"-тің құрамында болған. 1919 жылы "herreder"-дің әкімшілік маңызы тоқтатылғаннан кейін, бұрын кең таралған атау елде кеңінен жоғала бастады. Дегенмен, ол әлі де Hornsherred, Hanherred және Odsherred сияқты аймақтарда кездеседі.

Тарихи дәуір

Одшерредтегі алғашқы қоныстар тас дәуіріне дейін жетеді. Сол кездегі ең қызықты жәдігерлердің бірі – ежелгі аңшылар өлтірген алып өгіздің толық қаңқасы – қазір Копенгагендегі Зоологиялық мұражайда қойылған, ол ежелгі жануарлар экспозициясының бөлігі болып табылады. Бұрын ол Хёве ауылындағы, қазір жабық мұражайдың келушілеріне көрсетілген. Одшерредте әлі де табылған тағы бір кезең – қола дәуірі, себебі сол кездегі халық қайтыс болғандарын "gravhøje" деп аталатын кішкентай жасанды төбелерге жерлеген. Мұндай төбелерді Аснасқа жақын Дуттер Хойе, Ховедегі Эстерхой және Стенструп ауылында көруге болады. Данияның ең әйгілі археологиялық табылымы – Солвогнен де осы кезеңге жатады және Орталық Одшерредтегі торфтан табылған. Солвогнен – шамамен 50 см ұзындықтағы, қола мен алтыннан жасалған, күн арбасын жетектеп бара жатқан аттар бейнеленген мүсін. Қазір ол Копенгагендегі Ұлттық мұражайда сақталады, ол мұражайдың ең таңғажайып экспонаттарының бірі.

Орта ғасырдан бүгінгі күнге дейін

Орта ғасырларда Одшерред Драгсхолм (Dragsholm Slot) қамалының салынуымен нығайтылды. Ол жарым арал мен Зеландияның қалған бөлігі арасындағы ең тар жерге орналасқан. Қамалды Роскильде қаласындағы папаның өкілінің меншігі болды және ол Одшерредтің ауыл шаруашылығымен айналысуына және қорғануына негіз болды. Қамалдың стратегиялық орны қазір көрінуі қиын, себебі Ламмефьорд қазір құрғап қалған, сондықтан ол құрлықтағы әскерлер үшін табиғи шекара болып табылмады. Бірақ қамалдың өзі әлі де көрінеді және онда тұруға болады, тіпті оның сыртқы келбеті жылдар бойы өзгерген болса да. Абсолютизм дәуірінде Одшерредтің көп бөлігі Дания королінің меншігіне өтті. Тұрғындары енді салықтарын Драгсхолм қамалында тұратын баронға емес, тікелей корольдік сарайға төлейтін болды, ал король жарым аралды аң аулау және орман шаруашылығы үшін пайдаланды. 19 ғасырда Дания қоғамындағы қарқынды өзгерістер Одшерредке де әсер етті, ол корольдік меншігі мәртебесін жоғалтты, тіпті Ламмефьордтың құрғатылуымен жарты арал мәртебесінен де айырылды. Бастапқы онжылдықтарда құрғатылған фиордтағы жаңа егіс жерлері тасты, батпақты және жағымсыз иісті болды, бірақ 20 ғасырдың ортасынан бастап бұл аймақ жақсы топырағымен және картоп, морковь сияқты сапалы өнімдерімен танымал болды. Көлдерді құрғату толқындары Сидингфьорд пен Клинт және Хёгби көлдеріне де тиді. Соңғысы қазір қайтадан көлге айналдырылды, бұл түрлі құстар үшін құнды табиғи ортаны құрады.

Қазіргі заманғы Одшерред

Одшерред бүгінде де егіншілікпен айналысатын аймақ болып табылады, бірақ басқа да салалар маңызды. Fårevejle қаласында ас үй тауарларын жасаумен танымал Stelton фабрикасы және Lego жасауға арналған машиналар құрастыратын Poul Johansens Fabrikker орналасқан. Медициналық Lundbeck компаниясы Одшерредтің солтүстігіндегі Lumsås ауылында үлкен зауытқа ие. Туризм де маңызды сала болып табылады, мұнда жарты аралының батыс жағалауының көбі демалыс үйлерімен жабылған. Туристер арасында ең танымал орындар – Рёрвиг порты, Sommerland Sjælland ойын-сауық паркі және Bjergene-нің әдемі ландшафты. 2007 жылғы «Коммуналдық реформа» нәтижесінде Одшерредтегі үш бұрынғы муниципалитет (Dragsholm, Nykøbing Rørvig және Trundholm) біріктіріліп, Одшерред муниципалитеті құрылды. Бұл реформа елдің басқа аймақтарында көптеген пікірталастарға себеп болғанымен, Одшерред тұрғындарының көпшілігі бұл шешімді табиғи деп санайды, себебі жарты аралы біртұтас аймақ ретінде қарастырылады. Реформадан бұрын да осы үш муниципалитет және аймақтағы көптеген жеке қоғамдық ұйымдар арасында тығыз ынтымақтастық болған. Жаңа Одшерред муниципалитетінің ауданы 355 км² және халық саны шамамен 33 000 адамды құрайды, бірақ соңғы мың жылда әкімшілік шекаралар бірнеше рет өзгерген. 2005 жылдың соңында өткен сайлауда Dragsholm муниципалитетінің әкімі, социал-демократ Финн Мадсен жаңа Одшерред муниципалитетінің мэрі болып тағайындалды.

Жаңа 21 бағыт

2013 жылдың қараша айында Холбек пен Виг қалаларын байланыстыратын, Одшерред аймағындағы жаңа тас жол пайдалануға берілді.