Кіріспе

Дербидегі Барлық қасиеттілер соборлық шіркеуі, көбінесе Дерби соборы деп аталады, Англияның Дерби қаласындағы соборлық шіркеу. 1927 жылы ол қалалық шіркеу статусынан собор статусына көтерілді, соның нәтижесінде сол жылы құрылған Дерби епископының тақтысы құрылды. Барлық қасиеттілердің алғашқы шіркеуі 10 ғасырдың ортасында Барлық қасиеттілерге арналған патшалық колледж шіркеуі ретінде негізделген. Қазіргі күйіндегі шіркеудің басты бөлігі Джеймс Гиббс салған, 1725 жылы аяқталған Георгиан стиліндегі қайта құрылыс. Мұнарасы 16 ғасырға дейін созылады, ал ретроквир 20 ғасырда салынды.

Барлық қасиеттілер шіркеуі

Барлық қасиеттілерге арналған алғашқы шіркеу шамамен 943 жылы англосаксондық король Эдмунд I тарапынан патшалық колледж шіркеуі ретінде салынған болуы мүмкін, оның құрылысының ешқандай іздері сақталған жоқ. 1066 жылғы Нормандық жаулап алудан кейін және 1086 жылғы Domesday Book бойынша ол патшаға тиесілі болды және жеті діни қызметкерден тұратын колледж оған қызмет етті. Саксондық ғимараттың құрылымы тұрақсыз болғандықтан, ол бұзылған. 14 ғасырда жаңа ғимарат салынды, сақталған суреттер қазіргі ғимаратпен шамамен бірдей өлшемде болғандығын көрсетеді. 1510–1532 жылдары қазірге дейін сақталған 65 метрлік мұнара перпендикулярлы готика стилінде салынды. Мұнараның үстінде әр бетіне үштен, барлығы он екі үлкен мүсінді жануарлар бейнеленген, ал мұнараның негізіндегі батыс есігінің екі жағында Жасыл Адамның мүсінді тас басы көрінеді. Мұнара жақын жердегі Даффилд Банкі карьерінен алынған Ашовер Грит құмтасынан салынған. 1556 жылы, Мэри патшайымның (1553–1558) тұсында протестанттарды қудалау кезінде Джоан Уэст Барлық қасиеттілер шіркеуінде дінге қарсылық таныған деп айыпталып, Дербидегі Бертон жолында өлім жазасына кесілді. Шіркеудің құрылысы шамамен 1650 жылдан бастап нашарлап, 1700 жылы қираған күйде болды. 1723 жылдың ақпанында дін қызметкері доктор Майкл Хатчинсон жаңа ғимараттың қажет екеніне көз жеткізгеннен кейін, шіркеуді бір жақты шешіммен бұзуға бел буды және бұл жұмысты бір түн ішінде аяқтау үшін жұмысшылар тобын жалдады. Бұл фактіні қабылдаған Дерби қаласының әкімі мен корпорациясы жаңа шіркеуді салу үшін қаржы жинауды бастады, мақсат үшін жазылыстарды қабылдады және алғашқы үлесін өзі жасады. Доктор Хатчинсон қаржы жинауға көп күш жұмсады, бұл оның денсаулығына кері әсер еткен болуы мүмкін. Ол қорға жеке қаржылық үлкен үлес қосты, оның еңбегі Оңтүстік дәліздегі ескерткіш тақташада сақталған. Көптеген дау-дамайларға тап болған Хатчинсон 1728 жылы отставкаға кетіп, шамамен он сегіз айдан кейін көптеген қарыздармен қайтыс болды. 1530 жылдардағы алғашқы мұнара сақталғаннан кейін, шіркеудің қалған бөлігі 1725 жылы архитектор Джеймс Гиббс жасаған неоклассикалық жоба бойынша қайта салынды. Гиббс өзінің «Сәулет кітабында» Барлық қасиеттілер шіркеуі туралы былай деп жазды: «Галереялардың болмауы оны әдемі етеді, себебі галереялар мен орындықтар шіркеулердің ішін тығыздап, бұзады. Бұл ғимараттың қарапайымдығы оны арзандатады және ескі мұнараға сәйкес етеді». Интерьердің бірқатар қарапайымдылығын толықтыру үшін Гиббс жергілікті темір ұстасы және қақпа жасаушы Роберт Бэйкуэлл жасаған, бірақ жаңа шіркеу ашылғаннан кейін бес жыл өткен соң ғана аяқталған, темірден жасалған қоршау экранын орнатты. Жаңа шіркеуде алғашқы уағыз 1725 жылдың 25 қарашасында айтылды. 1927 жылдың 1 шілдесінде Барлық қасиеттілер шіркеуі собор мәртебесін алды. Кейіннен жаңа ғимарат 1967 және 1972 жылдар аралығында Себастьян Компер жобалаған ретроквейрдің қосылуымен шығысқа қарай кеңейтілді. Собор 2024 жылдың 9 сәуірінде 1207768 тіркелген қайырымдылық нөмірімен қайырымдылық ретінде тіркелді.

Ескерткіштер мен жиһаз

Собордың қазынасына Роберт Бейкуэллдің 18 ғасырда жасаған темірден жасалған роуд скрин кіреді, ол үшін оған 157.10.0d (150 гинея) фунт төленді; Хардвик Холлдан Бесс Хардвиктің бейнесі салынған ескерткіш; және оның ұрпақтары Кавендиштер отбасының (кейін Девоншир герцогтары) монументальді латуньдары, оның ішінде Генри Кавендиштің және Георгиана Кавендиштің, Девоншир герцогинясының латуньдары. 1957 жылы Сент-Мэри қақпасынан соборға көшірілген кіреберіс қақпаларын да Роберт Бейкуэлл жасаған. 20 ғасырдың ерекшеліктері – Сери Ричардс салған боялған әйнек терезелер және Рональд Поуптың қоладан жасалған крест. Дерби соборының сағатында екі циферблат бар, біреуі Сент-Мэри қақпасына батысқа қарай, ал екіншісі Иронгейтке оңтүстікке қарай. Екеуі де тастан жасалған, диаметрі 8 фут. Олар 1964 жылы қалпына келтіріліп, алтынмен жалатылды, содан кейін 21 ғасырдың басында қайтадан жаңартылды. 1964 жылғы қалпына келтіру шаралары сағат механизмін іске қосу үшін мұнара қабырғаларынан өткізілген ұзын металл түтіктердің 1745 жылғы «көтерілісте» қолданылған қарудың (кавалерия карабиндері) бөліктері екенін нақты көрсетті. Бұрынғыда қоңыраулар ағаштан жасалған каркасқа ілінген; 1927 жылы шіркеу собор болғанда, қоңыраулар қайтадан күйге келтіріліп, жаңа металл каркасқа төменгі деңгейде қайта ілінді. 1732 жылдың 28 қазанында, Жилліно есімді француздық адам «Барлық Әулиелердің» шпилінен арқанмен «ұшып» түсті. Ол бірнеше рет осылай істеді, Сент-Михаил шіркеуінің және Сент-Мэри қақпасының түбінде әртүрлі жерлерге қонды. Бір рет есек арқанмен түсірілді, бірақ ол салмағынан жыртылып, бірнеше адам жарақат алды. 1940 жылдың 25 шілдесінде, қатты дауыл кезінде соғыс кезеңіндегі барьерлік шар өз бекінісінен босап, өтіп бара жатқанда тізбегі мұнарадағы бір шыңға ілініп, шыңның жоғарғы жартысын қиратты. 2005 жылдың соңында собор мұнарасында қара құстардың қоныстанғаны анықталды. 2006 жылы олар үшін ұя салу платформасы орнатылды, және сол жылдың сәуір айында олар ұя салды. 2007, 2008 және 2013 жылдары құстарды адамдардың араласуынан алаңдатпай, жақыннан көру үшін веб-камералар орнатылды. Осы жұп 2016 жылға дейін жыл сайын балапандарды сәтті өсіріп келді. Алайда, 2017 жылдың 27 наурызында жаңа аталық ұя салу платформасын басып алып, бұрынғы 14 жастағы аталықты қуғандығы анықталды. Алғашқы аталық қартайып өлгені ме, әлде жаңа аталықпен болған төбелеснен кейін қуылған немесе өлтіргені белгісіз. Аналық жаңа аталықты қабылдап, бұрынғы жылдармен салыстырғанда сәл кешіккен, төрт жұмыртқа салған, оның үшеуінен бір аталық және екі аналық балапан шықты. 2009 жылы Дерби тау құтқару тобының 150-ден астам мүшесі қайырымдылық мақсатында мұнарадан секіріп түсті. Содан бері жыл сайын демеушілікпен ұйымдастырылатын секірулер жалғасып келеді, ал 2012 жылы көмекші пастор Энди Трениер және Дерби соборының деканы доктор Джон Дэвис қатысты.

Кафедральдық орталық

Дерби соборы орталығы Ирронгейттегі батыс есіктерінің қарсы бетінде орналасқан. Оны Елизавета II ашқан. Бұрын ол жергілікті суретшілердің туындыларын көрсететін кафе, кітап дүкені және көрме алаңын қамтыды, бірақ 2020 жылдың наурызынан бері дүкен мен кафе жабылып тұр. Собор орталығында собор кеңселері мен жиналыс залдары да бар. 2017 жылы Cathedral Café жылдық Дерби тамақ және сусындар сыйлығының «Ең үздік клиенттік қызмет» номинациясын жеңіп алды.

Ағза

1939 жылы Лондондық Джон Комптон органын орнатты, бірақ оның әсерлі корпусы (Себастьян Компердің жобасы) 1963 жылға дейін дайын болған жоқ. Ол собордың Консистория соты аймағындағы төрт мануалды консольден ойнатылады және 1992 жылы толықтай жөндеуден өтті. 1973 жылы Линкольннің Cousans компаниясы жаңа ретроквайрге (шығыс жағына) қосымша аспап орнатты.

Органисттер

2013 жылдың сәуірінен 2014 жылдың желтоқсанына дейін канон Питер Гулд 270 шіркеуді аралап музыкалық саяхат жасады, осы саяхаттың 39 күнінде 7 478,78 фунт стерлинг жинады және 3 500-ден астам көрерменге өнер көрсетті. Саяхат барысында үш шіркеу органдарының жағдайы нашар екені анықталды. 2015 жылдың 4 қаңтарында канон Питер Гулд Музыка директоры қызметінен кетіп, оның орнына бұрын Крайстчерч Приориының музыка директоры болған Хью Моррис тағайындалды. Қазіргі Музыка директоры Александр Биннс 2019 жылдың 1 мамырында қызметке кірісті. Биннс 2024 жылдың сәуірінде Корольдік музыка академиясының құрметті мүшесі аталды. Эдвард Тернер 2017 жылдың 1 қыркүйегінен бері Дерби соборының қызметкері болып жұмыс істеп келеді және қазіргі уақытта Музыка директорының орынбасары.