Кіріспе

Американдық әскери офицер (1922–2006)

Майкл Дж. Новосел Сн. (3 қыркүйек 1922 – 2 сәуір 2006), Алабама штатының Эйнтерпрайз қаласында туған, Екінші дүниежүзілік соғыс, Корея соғысы және Вьетнам соғысында АҚШ қарулы күштерінде қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғыста ол "B-29 Суперфортресс" бомбалаушы ұшағын басқарды. Вьетнам соғысына қатысу үшін ол Әуе күштері резервіндегі подполковник шенінен бас тартып, Армиядағы аға сержант шеніне ие болды. Вьетнам соғысында отқа түскен кезде медициналық эвакуацияны қаһармандықпен жүргізгені үшін ол елдің ең жоғары әскери наградасы – Құрмет медалімен марапатталды. 2023 жылдың сәуір айында Алабама штатындағы Форт-Рукер базасы оның құрметіне Форт-Новосел деп өзгертілді.

Өмірбаян

Новосел Пенсильвания штатының Этна қаласында хорват иммигранттарының ұлы ретінде дүниеге келді және Ұлы депрессия жылдарында өсті. 19 жасында, Пёрл-Харборға шабуылдан он ай бұрын, ол Әскери әуе корпусына қосылды. 1945 жылы ол Жапонияға қарсы соғыста B-29 Superfortress бомбалаушыларын ұшқан капитан болды. Соғыстан кейін әскери қызмет азайтқандықтан, ол қысқа мерзімге қызметтен босатылып, отбасын тәрбиелеу үшін Флорида штатының Форт-Уолтон-Бич қаласына қоныстанды. Корея соғысы кезінде Новосель Әуе күштерінің резервіне қосылып, елге қызмет ету үшін қайтадан белсенді қызметке кірді. 1953 жылы ол қайтадан қызметтен босатылып, 1955 жылы Әуе күштерінің резервіндегі подполковник шеніне көтерілді. 1963 жылы Новосель коммерциялық авиалайнерде ұшқыш болып жұмыс істеген кезде әскери қызметке оралуға шешім қабылдады. Ол кезде оның жасы 41-ге толып, Әуе күштерінің жоғары шенді офицерлеріне орын болмады. Сондықтан ол Әуе күштеріндегі лейтенант-полковник шенінен бас тартып, Армияға қосылып, элиталық Арнайы күштер авиация бөлімінде бас сержант (CW4) ретінде тікұшақтар ұшуды жөн көрді. Вьетнамдағы алғашқы сапарында ол 283-ші медициналық бөлімдегі «Dustoff» тікұшақтарымен медициналық эвакуация жұмыстарын жүзеге асырды. Екінші сапарында ол 82-ші медициналық бөлімде болды. Ол соғыс кезінде 2543 рет ұшқындап, 5589 жараланған адамды эвакуациялады, соның ішінде өзінің ұлы Майкл Дж. Новосель-младшийді де құтқарып алды. Келесі аптада Майкл Жүньор әкесін атып түсіргеннен кейін оны құтқаруға асықты. 1969 жылдың 2 қазанында таңертең Новосель Камбоджа шекарасына жақын жерде, бірнеше мың жау әскерімен қоршалып қалған Оңтүстік Вьетнам сарбаздарын эвакуациялауға аттанды. Радиобайланыс үзіліп, сарбаздардың оқ-дәрісі таусылып бітті. Әуеден қолдау немесе артиллериялық отпен қамтамасыз етілмеген Новосель, жаудың үздіксіз атысы астында төмен биіктікте ұшты. Ол тікұшағымен жерге жақын ұшып, дәрігері мен борт механігі жараланғандарды көтеріп алды. Ол 15 қауіпті эвакуацияны сәтті аяқтады, жаудың атысынан жараланды және тікұшағын уақытша басқарудан шықты. Бірақ, барлығы аяқталған соң, ол 29 адамды құтқарып қалды. 1970 жылдың наурыз айында ол өзінің міндетін аяқтады. Новосель 1985 жылы Уоррент-офицерлерді даярлау бағдарламасының аға офицері болып зейнетке шықты. Ол 42 жыл әскери авиатор болып жұмыс істеді және АҚШ-тағы Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы белсенді ұшқышы болды. Ол 12 400 сағат әскери ұшу уақытын жинады, соның ішінде 2038 сағаты ұрыс қимылдарында өткен. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол әскери қауымдастықта белсенді болып қалып, бүкіл ел бойынша әскери лекциялар мен салтанатты шараларға құрметті қонақ ретінде шақырылды. 2002 жылы ол «In the Shadow of the Blade» миссиясы үшін Bell UH-1 Iroquois тікұшағының ұшыруына көмектесті. Оның «Dustoff – Армия авиаторының естеліктері» атты кітабы 1999 жылы жарық көрді. 2005 жылдың қарашасында Новосельде рецидивті қатерлі ісік диагнозы қойылды және ол Вашингтондағы Уолтер Рид әскери медициналық орталығында бірнеше емделді. 2005 жылдың желтоқсаны мен 2006 жылдың қаңтарында қатерлі ісік ісігі айтарлықтай азайды. Ақпан айында ол химиотерапия мен басқа да емдерді аяқтады және 7 наурызда операцияға дайындалу үшін күшін қалпына келтіруді күтті. Оның жағдайы жақсы болды, бірақ ол операциядан кейін толыққандай жазыла алмады. Ол 2006 жылдың 2 сәуірінде қайтыс болды және Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.