Кіріспе

Британ армиясының генералы (1860–1929)

Генерал сэр Чарльз Кармайкл Монро, 1-ші баронет (15 маусым 1860 – 7 желтоқсан 1929) – Бірінші дүниежүзілік соғыстағы британ армиясының генералы. 1916–1920 жылдары Үндістанның Бас қолбасшысы қызметін атқарды. 1923–1929 жылдары Гибралтар губернаторы болды.

Ерте әскери мансап

Ол Генри Монро мен Кэтрин Пауэрдің кіші ұлы болды. Шерборн мектебінде және Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжінде білім алған Монро 1879 жылы 13 тамызда екінші лейтенант ретінде 2-ші жаяу полкіне тағайындалды. 1881 жылы 15 мамырда лейтенант, ал 1889 жылы 24 шілдеде капитан болды. 1889 жылдан 1890 жылға дейін Камберлидегі штаб колледжінде оқыды. 1898 жылы 23 ақпанда майор болып тағайындалды және 1899 жылы 15 сәуірде генерал-адъютанттың орынбасары болып тағайындалғанға дейін бригада майоры болып қызмет етті. Ол 1900 жылы ақпанда сол лауазымнан босатылып, Оңтүстік Африкаға екінші Бур соғысына қатысты, онда 1900 жылы Паардеберг шайқасында болды. 1903 жылы 28 наурызда подполковник шеніне көтеріліп, Мушкеттік мектептің коменданты болып тағайындалды. 1906 жылы полковник болып жоғарылатылған ол 1907 жылы 12 мамырда Дублинде 13-ші жаяу әскер бригадасының командирі болып тағайындалды, бұл уақытша бригада генералы шенімен болды. 1910 жылы 31 қазанда генерал-майор болып тағайындалды. 1912 жылы 31 наурызда ол 2-ші Лондон дивизиясының бас офицері (GOC) болды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында, 1914 жылдың 5 тамызында Монро Францияға 2-дивизияның бас қолбасшысы ретінде жіберілді, ол Іпре шайқасында маңызды рөл атқарды. Ол бір қол астындағы офицердің айтуынша, «жеке сүйкімділік сыйы» бар еді. 1914 жылдың 27 желтоқсанында ол I корпустың бас қолбасшысы, генерал-лейтенант шенімен тағайындалды. 1915 жылдың 15 шілдесінде ол генерал шенімен Үшінші армияның бас қолбасшысы болды. 28 қазанда ол генерал-лейтенант шеніне көтерілді. 1915 жылдың қазан айында, Галлиполи операциясының жетінші айында генерал сэр Ян Гамильтон Жерорта теңізі экспедициялық корпусының бас қолбасшысы лауазымынан босатылды. Чарльз Монро жағдайды бағалау және кампанияның келесі қадамдарын ұсыну үшін жіберілді. Болгарияның соғысқа кіруі және Орталық державалардың Сербияны жылдам басып алуы одақтастардың жағдайын түбегейлі өзгертті, бұл Германиядан Константинопольға ауыр артиллерия мен оқ-дәрі тасымалдауға арналған теміржолды ашты. Үш күн кеңескеннен және үш жағажайды тексергеннен кейін Монро соғыс министрі Герберт Киченерге «жағалаудың тар шебін» эвакуациялауды ұсынды. Киченер кері шегінуге рұқсат бермеді, бұл теңіз күштерінің қатты қарсылығына ұшырады, оның орнына ол өзі жағдайды көру үшін Таяу Шығысқа келді. 1915 жылдың 9 қарашасында келгеннен кейін ол Монромен бірге фронтты аралап, порттардың болмауына байланысты ашық жағажайларға түсті. Содан кейін олар Грекиядағы Македониядағы одақтас әскерлеріне барды, онда күшейте түсу өте қажет болды. 1915 жылдың 17 қарашасында Киченер Монроны эвакуациялауға және Жерорта теңізінің бас қолбасшысы ретінде тағайындауға келісті. Дарданелл операциясын жоспарлаған Уинстон Черчилль наразылық білдіріп, үкіметтен кетті. Кейін ол Монроның позициясын «Ол келді, көрді, капитуляциялады» деп сипаттады (Юлий Цезардың «veni, vidi, vici» сөзінің пародиісі). Соғыс комитеті шешім қабылдаудан шаршап, 7 желтоқсанда екі плацдармды (Анзак шығанағы мен Сувла шығанағын) эвакуациялауға келісті. Олардың тартынғандығы түсінікті болды: Османдық артиллериясы барлық үш жағажайдағы қону аймақтарына шабуылдай алды, сондықтан эвакуация кезіндегі қазалар отыздан қырыққа дейін жетеді деп есептелді. Монро елу алты госпитальдық кемені сұрады. 19-20 желтоқсанда екі жағажай бірде-бір жарақатсыз эвакуацияланды, тек қана қадалған артиллерия мен өлтірілген есектері қалды. Бұл жағажай командирлері мен олардың штабтарының шеберлігінің нәтижесі болды. Монроның тағы да қысымынан кейін 28 желтоқсанда Хелс плацдармындағы қалған жағажайды эвакуациялауға француздардың келісімімен рұқсат берілді. Операция 1916 жылдың 8-9 қаңтарына қараған түні шеберлікпен орындалды, тағы да ешқандай жарақатсыз. Олар 83 048 адамды, 4695 жылқы мен есекті, 1718 көлікті және 186 ауыр қаруды алып кетті. 1916 жылы Монро Франциядағы британдық Бірінші армияға қолбасшылық етті, содан кейін сол жылы Үндістанның бас қолбасшысы болды. Оның міндеттерінің бірі Месопотамиядағы кампания болды. 1916 жылдың 1 тамызында Императорлық Бас штабтың бастығы (CIGS) генерал сэр Уильям Робертсон оған Месопотамияда «жақсы көрсетілімді жалғастыруды», бірақ Бағдадты алуға тағы да тырыспауды бұйырды. Бұл шектеу Курзон мен Чемберленнің Соғыс комитетінде қабылданбады. Үндістанға бара жатқанда Монро Месопотамиядағы генерал Модтың басқаруындағы әскерді тексерді. 1916 жылдың 18 қыркүйегінде Монроның жағдайды жақсы бағалаған есебін алғаннан кейін Соғыс комитеті Модқа шабуыл жасауға рұқсат берді. 1916 жылдың 1 қазанында Монро генерал шеніне көтерілді. Бағдад 1917 жылдың 11 наурызында алынды. Бос уақытында Монро өзінің «екіұшты, тіпті фантастикалық юморымен» әрі қарай қызықтыра берді.

Кейінгі өмірі

1921 жылы мамыр айында Монро Стирлинг графтығындағы Беаркрофтс бароны атанды. 1923 жылы Монро Гибралтар губернаторы болып тағайындалды. Сэр Чарльз Монро 1929 жылдың желтоқсан айында рактан қайтыс болды. Ол Лондонның Бромптон зиратында жерленді.