Кіріспе

Галапагос теңіз қорығы (GMR) Эквадордың материктік жағалауынан мың шақырым қашықтықта жатыр және Галапагос аралдары мен оларды қоршаған суларды қамтиды. Галапагос аралдары мен оларды қоршаған сулар – әлемдегі ең ерекше экожүйелердің бірі және биологиялық түрлерге бай аймақтар. Жақында ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра орны мәртебесіне ие болған Галапагос теңіз қорығы дамушы елдердегі ең ірі теңіз қорығы және әлемдегі екінші үлкен қорық болып табылады.

Снорхелмен және суға секіру

Галапагос теңіз қорығының кейбір аймақтарында келушілер суға сүңгіп немесе маскамен жүзуге мүмкіндік алады, сондай-ақ көптеген қонақтар су астында тіршілік ететін әртүрлі теңіз жануарларымен кездеседі: киттер, кит акулалары, балғалы акулалар, шағалар, манта сәулелері, семсер балықтары және теңіз тасбақалары сияқты. GMR-дегі басқа да орталар – тасты теңіз түбі, тік жартастар, құмды жағажайлар, мангр батпақтары және, аз дәрежеде, коралл рифтері. Санта-Крус аралындағы Тортуга шығанағы танымал орын, онда әрқашан ақ ұшты риф акулалары кездесетін жеке мангр тобы бар.

Жануарлар дүниесі

Жағалаудағы көлдер, ылғалды топырақ және тұщы су мен теңіз суының араласатын жерлерінде әлі зерттелмеген ерекше түрлер кездеседі. Мұнда суық, ыстық және жылы теңіз ағыстары бірігіп, жануарлар дүниесінің кең түрлілігін қалыптастырады: кішкентай түрлі-түсті балықтардан бастап ірі сүтқоректілерге дейін: теңіз игуаналары, Галапагос құрлық игуаналары, Галапагос крабтары, Галапагос теңіз арыстандары, акулалар, көк аяқты буби, құлаққап құйрықты шағалалар, үйректер, фрегаттар және Галапагос тасбақасы. Галапагос аралдарындағы ең ерекше түр – теңіз игуаны, оның екі ортада тіршілік ету қабілетіне байланысты. Бұл судың ішінде де, құрлықта да азықтана алатын жалғыз белгілі кесіртке.

Қоршаған ортаға қауіп төндіретін факторлар

Галапагос теңіз қорығы бірқатар қоршаған ортаға қауіптерге тап болып отыр. ГМР-ге ең өткір қауіп – шамадан тыс балық аулау және заңсыз балық аулау. Галапагос аралдарында кейбір жануарларды аулау әрқашан заңсыз. Жергілікті теңіз қызанағы мен лобстер балық аулауы қатты азайды және құлдырауға жақын болуы мүмкін. Бұл Галапагостағы балық аулау секторы үшін ауыр салдарға әкелуі мүмкін, нәтижесінде жергілікті балықшылар акула қанаттарын алу, тунды көп аулау және теңіз қызанағын заңсыз экспорттау сияқты заңсыз әрекеттерге көбірек бет бұруы мүмкін. Мысықтар мен иттер сияқты бөгде түрлер де ГМР-дегі нәзік экожүйеге үлкен қауіп тудыра бастады.

Ластану және даму

Ластану және даму құрлықтағы және теңіздегі жануарлар әлеміне қосымша қауіп төндіреді. Туризм индустриясының және жергілікті халықтың бірдей уақытта өсуі осы мәселенің әрі қарай күшейтетінін көрсетеді. Галапагос аралдарының халқы жылына шамамен 6% өсіп келеді, бұл материктік Эквадордың халық өсімінен екі еседен астам. Эквадор Әскери-теңіз күштері мен туристік кемелерге бункерлік отын және дизельді жеткізген "Джессика" танкерінің жағалауға тірелуі, аралдардағы адамның күшейген қызметінен туындаған теңіз қауіптеріне әлемдік назар аударды.

Қорғау жұмыстары

Көптеген халықаралық табиғатты қорғау және ғылыми ұйымдар Галапагос теңіз қорығын қорғау жұмыстарын жүргізіп жатыр. Олардың ішінде Чарльз Дарвин қоры және WildAid бар, ол Галапагос ұлттық паркінің қызметкерлерінің резерватты тым көп балық аулаудан және басқа да қауіптерден қорғау мүмкіндіктерін арттыруға жұмыс істейді. Sea Shepherd консервациялық қоғамы Санта-Крус аралындағы Пуэрто-Айорада кеңсесін ұстап тұрады. 2021 жылдың қараша айында президент Гильермо Лассо қорықтың ауданын 50 пайызға ұлғайту туралы хабарлады, сонымен қатар аралдардың солтүстік-шығысындағы су асты тауларын Германдад теңіз қорығы ретінде қосымша қорғауға алды. Бұл Кокос аралы маңындағы қорғалған аймақпен байланысты болады.