Коста-Риканың Кокос аралы ұлттық паркі

Кіріспе

Коста-Рика жағалауындағы ұлттық парк ретінде белгіленген арал. Шығыс Тынық мұхитындағы Кокос аралы (lang es) – Тынық мұхитындағы Коста-Рика басқаратын арал, шамамен Коста-Риканың материгінен оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Бұл Пунтаренас провинциясының Пунтаренас кантонындағы 15 округтің 11-ін құрайды. Шамамен 5 км² аумақты алып жатқан аралдың пішіні көбінесе төртбұрышты. Континенттік емес аралдар ескерілгенде, бұл Геосаяси Солтүстік Американың ең оңтүстік нүктесі және Кокос тектоникалық тақтасындағы судан жоғары көтерілген жалғыз құрлық. Кокос аралының барлық аумағы 1978 жылдан бері Коста-Рика ұлттық паркі мәртебесіне ие және Коста-Рика паркінің рейнджерлерінен басқа тұрақты тұрғындары жоқ. Кері ағыстармен қоршалған терең суларындағы Кокос аралы балғалы акулалар, скаттар, дельфиндер және басқа да ірі теңіз жануарларына толы болғандықтан су астында жүзушілер арасында кең танымал. Ылғалды климаты мен мұхиттық ерекшеліктері Кокос аралына Галапагос архипелагында немесе Тынық мұхитының шығысындағы басқа аралдарда (мысалы, Мальпело, Горгона немесе Коиба) кездеспейтін бірегей экологиялық сипат береді. Аралдың ерекше экологиясы мен оны қоршаған суларының арқасында Кокос аралы ұлттық паркі 1997 жылы ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұра тізіміне енді. Аралға теңіз арқылы ғана жетуге болады, бұл әдетте 36-дан 48 сағатқа дейін уақыт алады.

Қазіргі мәртебесі және халықаралық ерекшеліктері

Кокос аралы 1978 жылы Коста-Риканың ұлттық паркі деп жарияланды және 1997 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. 2002 жылы Дүниежүзілік мұра нысанының мәртебесіне кеңейтілген теңіз аймағы қосылды. Сонымен қатар, ол Халықаралық маңызы бар су тобырларының тізіміне де енгізілді. 2009 жылы Кокос аралы «Жаңа 7 табиғат кереметі» қорының табиғаттың жаңа 7 кереметіне үміткер ретінде алға таңдалды және аралдар санатында екінші орын алды. Судағы теңіз фаунасының әртүрлілігінің арқасында Кокос аралы Кәсіби су астына түсу оқытушыларының қауымдастығы тарапынан әлемдегі су астына түсуге арналған ең жақсы 10 орынның бірі деп танылды және су астына түсу сардарының пікірінше, «міндетті түрде бару керек» деген баға алды. Арал маңындағы танымал су астына түсу орындары: Бахо Алькьоне (шекелекті акулалар), Мануэлина бағы (коралл бағы) және Дос Амигос Гранде (табиғи су асты аркасы). Көптеген адамдар үшін ең қызықтысы – терең және жай судың осы ерекше қиылысында көптеп кездесетін ірі пелагикалық балық түрлері. Әлемдегі ең ірі шекелекті акулалардың үйірлері осы жерде тұрақты түрде кездеседі. Көптеген су астына түсушілер жүздеген немесе тіпті мыңдаған осы және басқа да ірі жануарлармен кездеседі. Тынық мұхитының оңтүстік-шығысындағы ең кең таралған коралл рифтерінің бірінде ұсақ және түрлі-түсті түрлер де көптеп кездеседі. Әйгілі океанограф Жак Кусто аралды бірнеше рет барып көрді және 1994 жылы оны «әлемдегі ең әдемі арал» деп атады. Мұндай мақтаулар Кокос аралын және оның айналасындағы суларды заңсыз аулау, браконьерлік және басқа да қауіптерден қорғау қажеттігін ерекше атап көрсетті. Кокос аралында тұруға Коста-Риканың паркіне қараған күзетшілеріне ғана рұқсат беріледі, олар екі лагерь құрған, оның бірі – Инглис шығанағында. Азаматтардың кіруі шектеулі; туристер мен кеме экипажының мүшелеріне арал күзетшілерінің рұқсатымен ғана жағаға түсуге рұқсат етіледі, олар лагерь құруға, түндеуге немесе аралдан флора, фауна немесе минералдар жинауға құқықсыз. Кейде дилетанттық радиоэкспедицияларға рұқсат беріледі. Арал сонымен қатар қаратұяқтар туралы аңызға толы. Онда 300-ден астам экспедиция көмілген қазынаны іздеген делінеді, мысалы, Бенито Бонитоның қазынасы, Лима қазынасы және тағы да басқалары. Кейбір шағын жасырын орындар табылды, бұл көптеген адамдарды қаратұяқтардың зор қазыналары туралы әңгімелердің шындыққа сәйкес екендігіне сендірді, бірақ іздеулердің көпшілігі сәтсіз аяқталды. Коста-Рика үкіметі қазына іздеуге қатаң тыйым салады және рұқсаттар берілмейді.

Cocos Island was declared a Costa Rican National Park by means of an executive decree in 1978 and designated a World Heritage Site by UNESCO in 1997. In 2002, the World Heritage Site designation was extended to include an expanded marine zone of In addition, it is included in the list of Wetlands of International Importance. In 2009, Cocos Island was short listed as a candidate for the New7Wonders of Nature by the New7Wonders of the World Foundation, ranking second in the island category. Thanks to the great diversity of marine life in its waters, Cocos Island was named one of the best 10 scuba diving spots in the world by the Professional Association of Diving Instructors and a "must do" according to diving experts. Popular dive spots around the island are Bajo Alcyone (hammerhead sharks), Manuelina Garden (coral garden) and Dos Amigos Grande (natural underwater arch formation). For many, the main attractions are the large pelagic fish species, which are very abundant in this unique meeting point between deep and shallow waters. The largest schools of hammerhead sharks in the world are consistently reported there. Encounters with dozens if not hundreds of these and other large animals are nearly certain in every dive. Smaller and colorful species are also abundant in one of the most extensive coral reefs in the southeastern Pacific. Famous oceanographer Jacques Cousteau visited the island several times and in 1994 called it "the most beautiful island in the world". Such accolades have highlighted the urgent need to protect Cocos Island and its surrounding waters from illegal large scale fishing, poaching and other threats. The only persons allowed to live on Cocos Island are Costa Rican park rangers, who have established two encampments, including one at English Bay. Access by civilians is very limited; tourists and ship crew members are allowed ashore only with permission of island rangers, and are not permitted to camp, stay overnight or collect any flora, fauna or minerals from the island. Occasional amateur radio DXpeditions are allowed to visit. The island is also very popular in pirate lore. It is said that over 300 expeditions have searched for buried treasure there, such as the hoard of Benito Bonito, the Treasure of Lima, and many others. Some small caches have been discovered, leading many to believe that the stories of vast pirate treasures are true, though the majority of searches have been unsuccessful. Treasure hunting is strictly prohibited by the Costa Rican government and permits are not being issued.

Ермандад теңіз қорығы

2022 жылы Эквадор президенті Гильермо Лассо Галапагос теңіз қорығын 50 пайызға кеңейтіп, аралдардың солтүстік-шығысындағы су асты тауларын «Германдад» теңіз қорығы ретінде қосымша қорғауға алды. Бұл қорық Кокос аралы маңындағы қорғалған аумақпен жалғасады.

Геология және ландшафт

Кокос аралы – жанартаулық және тектоникалық пайда болуға ие мұхиттық арал. Бұл Кокос тақтасының, кіші тектоникалық тақталардың бірінің, жер бетіне шыққан жалғыз аралы. Калий-аргондық сынақтар ең ежелгі тау жыныстарының жасын 1,91 мен 2,44 миллион жыл (кеш плиоцен) аралығында екенін анықтады және ол негізінен салқындаған лавадан пайда болған базальттен тұрады. Аралдың пішіні шамамен тіктөртбұрышты, периметрі шамамен ... және ... өлшемде. Ландшафты таулы және тегіс емес; ең биік нүктесі – Иглесиас төбесі, ... биіктігінде.

Кокос аралында көптеген қысқа өзендер мен арналар бар, олар мол жауын-шашынды төрт шығанаққа (соның ішінде солтүстік жағындағы Вафер, Чатэм және Уэстон) құяды. Ең ірі өзендер – Генио және Питтье, олар суларын Вафер шығанағына ағызады. Аралдың көп бөлігі тік жартастармен қоршалған, бірнеше жағажайдан басқа, қолайлы қол жеткізуге мүмкіндік бермейді; Чатэм шығанағынан кіру оңай. Таулы ландшафт пен тропикалық климаттың үйлесімі аралдың бүкіл аумағында 200-ден астам сарқыраманың пайда болуына себеп болады. Аралдың топырағы энтизольдерге жатады, олар өте қышқыл және тығыз орман жамылғысы болмағанда, аралдың тік беткейлеріндегі мол жауын-шашыннан оңай эрозияға ұшырар еді.

Климат

Кокос аралының климаты негізінен жыл бойы тұрақты бұлттылық пен жауын-шашын тудыратын Интертропикалық конвергенция аймағының ендік қозғалысымен анықталады. Бұл климатты ылғалды және тропикалық етеді, орташа жылдық температурасы белгілі бір деңгейде болып, орташа жылдық жауын-шашын мөлшері жоғары. Жауын-шашын жыл бойы көп мөлшерде болады, бірақ қаңтардан наурызға дейін және қыркүйек пен қазан айларының соңында аздап төмендейді. Тынық мұхитының орталық бөлігінен келетін көптеген мұхит ағындары, әсіресе Солтүстік экваторлық қарсы ағым, аралға жиналады және оған маңызды ықпал етеді. Аралдың климаты тропикалық жаңбырлы орман климаты болып табылады (Köppen: Af).

Экология

Кокос аралы тығыз тропикалық ылғалды орманға мекен. Бұл Тынық мұхитының шығыс аймағындағы мұндай жаңбырлы ормандармен және оларға тән флора мен фаунаның ерекше түрлерімен жалғыз мұхит аралы. Оның жоғарырақ биіктіктерінде кездесетін бұлтты ормандар да Тынық мұхитының шығысында бірегей. Арал ешқашан континентке қосылмаған, сондықтан флора мен фауна Америкадан ұзақ қашықтыққа таралып келген, демек аралда эндемикалық түрлердің үлесі жоғары.

Флора

Аралда 235 түрлі гүлді өсімдік бар, оның 70-і эндемик. Аралдың флорасы туралы толыққанды зерттеу «Калифорния ғылым академиясының еңбектерінде» келтірілген. Сонымен қатар, 74 түрлі папоротник және папоротниктерге жақын өсімдіктер (ликодиофиттер мен птеридофиттер), 128 түрлі мүк және бауырлылар, 90 түрлі саңырауқұлақтар және 41 түрлі шырыш жәндіктер тіркелген. Дегенмен, одан да терең зерттеулер жүргізілсе, тағы көптеген түрлер анықталуы мүмкін. Аралда үш негізгі өсімдік қауымдастығы бар. Жағалау орманды аймақтары жағалаудан белгілі бір биіктікке дейін созылады. Қызғылт коралл ағашы (Erythrina fusca), кокос пальмасы (Cocos nucifera) және көл алмасы (Annona glabra) басым ағаштар болып табылады, ал төменгі қабатта папоротниктер, Rubiaceae және Solanaceae тұқымдастарының бұталары, қамыстар мен шөптер, сондай-ақ Leguminosae және Malvaceae тұқымдастарының шөптесін өсімдіктері өседі. Ішкі орман аймақтары белгілі бір биіктіктен басталады. «Palo de hierro» немесе huriki (Sacoglottis holdridgei), «авокадо» (Ocotea insularis) және эндемик Cecropia pittieri ең көп кездесетін шатыр ағаштары. Ағаштардың барлық деңгейінде орхидеялар, папоротниктер, бромелиялар және мүктер сияқты эпифиттік өсімдіктермен әшекейленген. Төменгі қабатта Hypolitrum amplum және әртүрлі папоротниктер мен ағаш тәрізді папоротниктер, оның ішінде Cyathea armata және Danaea media сияқты түрлер кездеседі. Euterpe precatoria пальмасы да кең таралған. Бұлтты орман аймақтары ең биік жерлерде орналасқан, онда Melastoma spp. басым түрлерді құрайды. Кокос аралының жалпы өсімдік жамылғысы, арал еуропалықтармен алғаш рет атылғаннан және сипатталғаннан бері үлкен өзгерістерге ұшырады. 1685 жылы аралға келген капитан Уэфер, оның құрметіне аталған қонысқа есім берген, аралдың ішкі бөлігінде кең кокос тоғайлары бар екенін айтқан. Тор Хейердал мұндай тоғайлардың табиғи жолмен пайда болуы екіталай екенін болжады және еуропалықтар келгенге дейін адамдар шағын өзендердің арналарын, ішкі платолар мен қыраттардың кең аумақтарын тазалап, кокос плантацияларын құрған болуы керек деп санайды. Хейердал бұл плантациялар Гватемала мен Оңтүстік Американың солтүстік-батысы арасындағы сапарлар үшін (гуара навигациясын қолдана отырып, балса ағашынан жасалған салдармен жүзеге асырылған) жаңа су және тағаммен қамтамасыз ету мақсатында пайдаланылғанын жорамалдады. Испанияның жаулап алуынан және оның салдарынан бұл сапарлар тоқтатылып, тропикалық орман ертедегі адамдардың еңбегімен ашылған жерді қайта жайлады.

The island has 235 known species of flowering plants, of which 70 are endemic. A good comprehensive study on the flora of the island is provided in the journal Proceedings of the California Academy of Sciences. Additionally, 74 species of ferns and fern allies (lycopodiophytes and pteridophytes), 128 species of mosses and liverworts, 90 species of fungi and 41 species of slimemolds have been reported. Nevertheless, more exhaustive investigations are expected to reveal many more species. The island has three main plant communities. The coastal forests extend from the coast up to elevation. Purple coral tree (Erythrina fusca), coconut palm (Cocos nucifera), and pond apple (Annona glabra) are the predominant trees, with an understory of ferns, shrubs of the Rubiaceae and Solanaceae families, sedges and grasses, and herbaceous plants of the Leguminosae and Malvaceae families. The inland forests extend from elevation. "Palo de hierro" or huriki (Sacoglottis holdridgei), "avocado" (Ocotea insularis) and the endemic Cecropia pittieri are the most common canopy trees. The trees are festooned at all levels with epiphytic plants, including orchids, ferns, bromeliads and mosses. The understory includes sedges such as Hypolitrum amplum and various species of ferns and tree ferns, including Cyathea armata and Danaea media. The palm Euterpe precatoria is also common. Cloud forests are found at the highest elevations, over , where Melastoma spp. are predominant. The general vegetation of Cocos Island has greatly changed since the island was first named and described by Europeans. Captain Wafer, who visited the island in 1685 and whose name was given to the landing place, describes extensive coconut groves extending inland into the interior of the island. Thor Heyerdahl posited that it was very unlikely that these groves developed naturally, and that pre European man must once have cleared considerable areas in the ravine bottoms and interior plateaus and ridges, utilizing the clearings for coconut plantations of substantial extent. Heyerdahl theorized that these plantations were used to provide fresh liquid and food for pre Columbian voyages (made by balsa rafts using guara navigation) between Guatemala and northwestern South America. After the Spanish conquest and its consequences, these voyages ended and the tropical jungle recovered the land that had been laboriously cleared by early human hands.

Жер бетіндегі

Аралда 400-ден астам жәндік түрі бар, оның 65-і (16%) – эндемик. Ең көп түрлілік Lepidoptera және Formicidae отрядында кездеседі. 50-ден астам басқа буынтұқымдылардың түрлері сипатталған (өрмекшілер, шомырқандар, мыңаяқтар және изоподтар). Аралда екі кескел түрі табылған, Кокос аралы анолесі (Anolis townsendi) және Тынық мұхитының ең кішкентай гекконы (Sphaerodactylus pacificus); екеуі де эндемик. Екімекенділер туралы хабарламалар жоқ. 90-ға жуық құс түрі тіркелген. Арал мен жақын жатқан тау жыныстары көшпенді теңіз құстарының үлкен ұялау орындарына ие, олардың ішінде қоңыр буби (Sula leucogaster), қызыл аяқты буби (Sula sula), үлкен фрегат (Fregata minor), ақ терн (Gygis alba) және қоңыр нодди (Anous stolidus) бар. Аралда жеті құрлық құсы мекендейді, оның ішінде үш эндемик: Кокос көкегі (Coccyzus ferrugineus), Кокос шырылдақшысы (Nesotriccus ridgwayi) және Кокос финкі (Pinaroloxias inornata), соңғы екеуі өздерінің туыстарындағы жалғыз өкілдер. Арал BirdLife International ұйымымен маңызды құс аймағы (IBA) деп жарияланды. Аралда жергілікті сүтқоректілердің түрі жоқ, бірақ адамдар бес түрін әкелді: шошқа, бұғы, ешкі, мысық және егеуқұйрық. Олар жергілікті флораны жеп немесе жергілікті фаунаға шабуыл жасап, жергілікті экожүйелерге зиян келтіретіндіктен, оларды бақылау шаралары қолға алынуда.

Теңізші

Кокос аралын қоршаған бай коралл рифтері, вулкандық туннельдер, үңгірлер, массивтер және терең суларда 30-дан астам коралл түрі, 60 түрлі шаянкөзділер, 600 түрлі моллюскалар және 300-ден астам балық түрлері кездеседі. Олардың ішінде сары қанатты тунец (Thunnus albacares), алып манта (Manta birostris), желкенді балық (Istiophorus platypterus) және ақ ұшты риф акуласы (Triaenodon obesus) және тісті балғалы акула (Sphyrna lewini) сияқты акулалар бар. Сондай-ақ, балықтардың ең ірі түрі – кит акуласы (Rhincodon typus) да кездеседі. 2017 жылдың желтоқсан айында, 30 жылдан кейін Isla del Coco суларына оралған жолбарыс акуласы (әйел түрі) Кокос аралының ұлттық паркіндегі Мануэлитада су астында жүзген Нью-Йорк тұрғыны Рохина Бхандариді өлтірді. Басқа ірі теңіз жануарларына жұмбақ кит (Megaptera novaeangliae), касатка (Orcinus orca), пилот кит (Globicephala macrorhynchus), мұрынды дельфин (Tursiops truncatus) және теңіз арыстандары (Zalophus californianus) жатады. Бұдан басқа, бауырымен жорғалаушылар да бар: тасбақа (Eretmochelys imbricata), жасыл тасбақа (Chelonia mydas) және зәйтүн тасбақасы (Lepidochelys olivacea).

Қауіпке ұшыраған тіршілік орындары

Дегенмен, аралдың көбінесе бұзылмаған орталары адамның күшейіп келе жатқан қысымына тап болып отыр. Оның қорғалатын суларында және олардың маңында ірі теңіз жануарларын заңсыз аулау маңызды мәселеге айналды. Тунец, акула етінен жасалған сорпа және басқа да теңіз өнімдеріне жергілікті және бүкіл әлемдік сұраныстың өсуі аралдың нәзік экожүйелеріне қауіп келтіруде. Коста-Рика үкіметі немқұрайлылық танытқаны және тіпті заңсыз акула еті және басқа да теңіз өнімдері саудасынан сыбайлас жолмен пайда тапқаны үшін айыпталуда, олар Қытай және басқа Азия елдері сияқты ірі нарықтарға жіберіледі. Үкімет аралдың табиғи байлықтарын қорғауға және браконьерлерді соттауға белсенділік танытты. Алайда, суларды тиімді патрульдеу және экологиялық заңдарды күшіне енгізу үшін үлкен қаржылық және бюрократиялық қиындықтар туындап, жергілікті, ұлттық және халықаралық билік органдарының сыбайлас жемқорлығына бейімділік бар. Соңғы оқиғалар ірі масштабты заңсыз браконьерлік әлі де жалғасып жатқанын көрсетуде. Көптеген айғақтармен ұсталған браконьерлерді тоқтату және айыптауға деген бастапқы үміттерге қарамастан, олар көбінесе күдікті жағдайларда жылдам босатылып отырады. Сондай-ақ, қорғауға қаражат жинауға жасалған әрекеттер жеткіліксіз болып қалып отыр. Пунтаренас жергілікті сотының судьясы Марвин Орландо Сердас, жасырын түрде 22 браконьердің елден қашып кетуіне рұқсат берді.

Тарихқа дейінгі дәуір

Арал еуропалықтар қоныстанғанға дейін адам тұрмаған деп есептеледі. Дегенмен, Тынық мұхитының аралдары, соның ішінде Кокос аралы туралы археологиялық зерттеулер аз жүргізілген. Сондай-ақ, континенттің батыс жағалауындағы үндістер Тынық мұхитының шығысындағы алыс аралдарда тұрмаған. 2008 жылы Кокос аралы, Десвентурадас аралдары, Галапагос аралдары және Хуан Фернандес аралдары (еуропалықтар ашқан кезде барлығында адам болмаған) Австралия Ұлттық университетінің археологтары зерттеді. Олардың зерттеулері Галапагос аралдарына полинезиялық кеме келген болуы мүмкін екенін көрсетті, бірақ Кокос аралы бойынша қорытындылары қандай болғаны белгісіз. Гонсало Фернандес де Овьедо и Вальдес 1526 жылы аралды оның замандасы, испандық теңізші Хуан де Кабезас (сонымен қатар Хуан де Градо деп те аталады) ашқанын айтады. D. Ливрдің «Лос-Вайахес де Кокберн и Ливр по Коста-Рика» (1962: 134) еңбегінде «Коке аралы» деген атаумен алғашқы құжат – 1542 жылы Франция королі Франциск I билігінде пайда болған Генрих II картасы деп аталатын парқментке салынған карта екені айтылады. Николас Деслиеннің (1556, Дипп) планисферасы осы Ysle de Coques-ті экватордан бір жарым градус солтүстікке орналастырады. Виллем Блеудің 1662 жылы жарық көрген «Ұлы атласының» алдыңғы мұқабасының арт жағында түсті әлем картасы бар, онда I. de Cocos экваторда көрсетілген. Фредерик Де Витттің 1680 жылғы атласы да осыған ұқсас бейнелейді. 1590 жылғы Хондиус Броадсайд картасында I. de Cocos 2 градус 30 минут солтүстік ендікте, ал 1596 жылы Теодор де Брай Галапагос аралдарын экватордан 6 градус солтүстікке жақын көрсеткен. Эммануэль Боуэннің «Жағрафияның толық жүйесі», II том (Лондон, 1747: 586) Галапагос аралдары экватордан солтүстікке қарай 5 градусқа созылатынын мәлімдейді. Қазіргі кезде аралдың үстін қалың жартас жауып жатыр. «Дегенмен, арал бұрынғы атын лайықты түрде танытқан, капитан Дэмпиерге сол замандағы испандық саяхатшылардың ауызша айтқандарынан көрінеді. Дэмпиер былай деп жазады: «Испан тілінде Кокос аралы кокос ағаштарының көптігіне байланысты осылай аталады». Тарихтағы егіншілер Кокос аралының орнын кокос отырғызу үшін орманды аралауға жұмсаған еңбектің көптігіне лайық деп тапқан, бұл Панаманың жағалауында сауда жасаған жергілікті саудагерлер үшін ыңғайлы тоқтау орны болған. Галапагос аралдарынан басқа, 20-ғасырға дейін Тынық мұхитының шығысындағы аралдарды ғылыми тұрғыдан зерттеу жұмыстары жүргізілмеген. 1891 жылы «Американ Натуралист» журналында былай делінген: «Біз оқшауланған Клипертон және Мальпело аралдарының флорасы мен фаунасы туралы ештеңе білмейміз; Кокос аралы туралы да көп білмейміз, ол көп жағынан басқалардан өзгеше болып көрінеді, тропикалық сипатқа ие».

The island is believed to have been uninhabited by humans prior to European discovery. However, there has been little archaeological investigation into oceanic eastern Pacific islands, including Cocos Island. Likewise, Indigenous Americans on the west coast of the continent were not known to inhabit any remote eastern Pacific islands. In 2008, Cocos Island, the Desventuradas Islands, Galápagos Islands and Juan Fernández Islands (all uninhabited when discovered by Europeans) were surveyed by archaeologists from the Australian National University. Their investigation found that the Galápagos Islands may have been visited by a Polynesian vessel, but it is unclear what their findings were for Cocos Island. Gonzalo Fernández de Oviedo y Valdés discusses the discovery of the island by his contemporary, Spanish navigator Juan de Cabezas (also known as Juan de Grado), in 1526. D. Lievre, Una isla desierta en el Pacífico; la isla del Coco in Los viajes de Cockburn y Lievre por Costa Rica (1962: 134) tells that the first document with the name "Isle de Coques" is a map painted on parchment, called that of Henry II, that appeared in 1542 during the reign of Francis I of France. The planisphere of Nicolas Desliens (1556, Dieppe) places this Ysle de Coques about one and a half degrees north of the Equator. Willem Blaeu's Grand Atlas, originally published in 1662, has a colour world map on the back of its front cover which shows I. de Cocos right on the Equator. Frederik De Witt's Atlas, 1680 shows it similarly. The Hondius Broadside map of 1590 shows I. de Cocos at 2 degrees and 30 minutes north latitude, while in 1596 Theodore de Bry showed the Galápagos Islands near 6 degrees north of the Equator. Emanuel Bowen, in A Complete system of Geography, Volume II (London, 1747: 586), states that the Galápagos islands stretch 5 degrees north of the Equator. The island in modern times has been thickly overgrown with jungle. "That the island formerly merited its descriptive name, however, is apparent from the verbal accounts given to Captain Dampier by the contemporary Spanish discoverers. Dampier writes: 'The Island Cocos is so named by the Spaniards, because there are abundances of Coco Nut Trees growing on it' prehistoric planters must have found the location of Cocos Island worthy of the vast amount of labor spent in clearing the natural jungle for the planting of coconuts make it an ideal port of call for aboriginal merchants trafficking the open sea off Panama. With the notable exception of the Galápagos Islands, there was a lack of scientific research into oceanic eastern Pacific islands prior to the 20th century. Publication The American Naturalist stated in 1891, "we know nothing at all about the fauna and flora of the isolated Clipperton Island and Malpelo; we hardly know anything about Cocos Island, which seems to be in many respects quite different from the others, having a more tropical appearance."

Әкімшілік тарихы

Кокос аралы 1832 жылы Коста-Рикаға жаңа тәуелсіз мемлекеттің Конституциялық Ассамблеясының №54 жарлығымен қосылды. 19 ғасырдың ортасына дейін кит аулаушылар Кокос аралына үнемі тоқтап тұратын, бірақ кит майын жарықтандыру үшін арзан керосин қолданыла бастағаннан кейін бұл тоқтады. 1863 жылдың қазан айында "Аделанте" кемесі 426 тонгалық бұрынғы құлды аралда тастап кетті, себебі олар шешекке шалдыққан және кеме экипажына қауіпті екені анықталды. Бір айдан кейін оларды құтқаруға келген "Tumbes" кемесі тек 38 адамды тірі тапты, ал қалғаны шешек салдарынан қайтыс болды (қараңыз ʻAta). 1897 жылы Коста-Рика үкіметі неміс саяхатшысы және қазына іздеуші Август Гисслерді Кокос аралының алғашқы губернаторы етіп тағайындады және оған аралда қысқа мерзімді колония құруға рұқсат берді. 1970 жылдың 12 мамырында Кокос аралының аралдық аумағы №27 атқару жарлығы арқылы әкімшілік тұрғысынан Пунтаренас провинциясының Пунтаренас кантонының он бірінші ауданы ретінде қосылды. Аралдағы 33 тұрғын, барлығы Коста-Риканың саябақ күзетшілері, 2006 жылдың 5 ақпанында Коста-Рикада өткен сайлауда алғаш рет дауыс беруге құқық алды. Дегенмен, күзетшілер ауданның тұрақты тұрғындары болып есептелмейді, сондықтан халық санағында арал адам тұрмайтын жер деп көрсетіледі.

Пираттық және жасырын қазыналар

Кокос аралы көптеген қарақшылар туралы әңгімелерде және көмілген қазыналарда жиі кездеседі. Аралда қазына жасырылғаны туралы алғашқы мәлімдемені Мэри Уэлч есімді әйел жасады. Оның сөзіне сенсек, 1818 жылы теңіз офицері, кейіннен қарақшы болған капитан Беннет Грэм испандық галеондардан тонаған 350 тонна алтынды (қазіргі шарамен шамамен 16 миллиард доллар) осы аралға көміп тастаған. Ол капитан Грэмнің қарақшылық экипажының мүшесі болған және қылмыстары үшін Австралияның жазалау колониясына жер аударылған. Оның қолында Грэмнің қазынасының орнын көрсететін карта болған. Босатылғаннан кейін ол экспедициямен аралға қайтып келді, бірақ картадағы бағыттық белгілер жоғалғандықтан ештеңе таба алмады. Аралға қазынаны көміп қойған деген күдікпен тағы бір қарақшы – португалдық Бенито Бонито болды, ол 1818 жылдан бастап Американың батыс жағалауын қорқыта бастады. Бонито ұсталды және өлім жазасына кесілді, бірақ оның қазынасы табылған жоқ. 1820 жылы Жозе де Сан-Мартиннің әскері Лимаға жақындағанда, вице-король Жозе де ла Серна қаланың қазынасын британдық саудагер капитан Уильям Томпсонға испандықтар елді бақылауға алғанша сақтау үшін сеніп тапсырды. Олар портода күтудің орнына, Томпсон мен оның командасы вице-корольдің адамдарын өлтіріп, Кокос аралына бет бұрды, онда олар қазынаны көміп тастады деген қаңқу айтылады. Кейінірек, Томпсонмен достық қарым-қатынаста болған Китинг есімді адамның мәлімдемелеріне сүйене отырып бірнеше экспедиция ұйымдастырылды. Бір сапарда Китинг қазынадан алтын мен әшекейлерді алып шыққан деген әңгіме бар. Неміс саяхатшысы Август Гисслер 1889 жылдан 1908 жылға дейін аралда қазына іздеп өмір сүрді, бірақ тек бірнеше алтын монетаны ғана таба алды.

Көркем шығармаларда

"Жалпы арал" кітабы Дэниел Дефоның Робинзон Крузоның мекендеген аралын сипаттағанда Коко аралын нақты үлгі ретінде пайдаланғаны туралы егжей-тегжейлі теорияны ұсынады. Алайда, Дефо Крузо аралын Тынық мұхитында емес, Венесуэла жағалауындағы Атлант мұхитында орналастырды. Робинзонның жанындағы Терра-Ферма Джоаннс Янссонның (Амстердам) Түстік Американың солтүстік-шығыс бөлігін бейнелейтін түсті картасында "Terra Firma et Novum Regnum Granatense et Popayan" деп көрсетілген. Бұл 1630 жылдан бастап Виллем Блеу басып шығарған пластиналардың алғашқы топтарының біріне жатады. Терра-Ферма деп аталатын жер Дариен мойыны болды. Арал туралы қарақшылар мен көмілген қазына туралы әңгімелер Роберт Луис Стивенсонның "Қазына аралы" романына шабыт берген деп есептеледі.