Кіріспе

Батыс Австралиядағы Үнді мұхитының шығанағы – Шарк шығанағы (Malgana: Gathaagudu, "екі су") – Батыс Австралияның Гаскойн аймағындағы ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген орын. Аймақ Перт қаласының шамамен солтүстігінде, Австралия құрлығының ең батыс нүктесінде орналасқан. ЮНЕСКО Шарк шығанағын Бүкіләлемдік мұра тізіміне енгізу себебін былай түсіндіреді: "Шарк шығанағының сулары, аралдары мен түбектері әлемдегі ең ірі және әртүрлі теңіз шөптерін қоса алғанда, ерекше табиғи ерекшеліктерге ие. Алайда, бұл орын ең алдымен строматолиттерімен (жер бетіндегі ең көне тіршілік формасы саналатын, қатты, күмбез тәрізді шөгінділер құрайтын микробтық қабаттардың колониялары) әйгілі. Бұл аймақ дугонгтардың көп санымен қатар, теңіздегі бай фаунаға және көптеген басқа да жаһандық тұрғысынан қорғалатын түрлерге пана болып табылады." Шығанақта Австралияның ең бай теңіз экожүйелері орналасқан. Бұл балық аулауға танымал орын.

Тарих

Австралиялық аборигендердің Акулалар шығанағын мекендеу тарихы жылдар бұрынға дейін жетеді. Сол кезде аймақтың көп бөлігі құрлық болды, ал теңіз деңгейінің көтерілуі Акулалар шығанағын жылдар аралығында су басты. Перрон түбегі мен Дирк Хартог аралында көптеген аборигендердің тамақ қалдықтары табылған, олар судан және жақын жерлерден жиналған тағамдардың куәлігін көрсетеді. Акулалар шығанағына 1772 жылы Луи Алено де Сент-Алуарн, 1801 жылдан 1803 жылға дейін Николас Боден және 1818 жылы Луи де Фрейсинет сапар жасаған. 1930 жылдардың соңында маусым сайын 1000-ға жуық жұмбақ кит ауланыпты. Мұра аймағында 2011 жылғы халық санауы бойынша адамнан кем адам тұрады және жағалау сызығының ұзындығы шақырымнан асады. Бұл халықты құрайтын шағын қауымдар жалпы аумақтың 1% -дан азын алып отыр.

Климат

Shark Bay Heritage Area-да Кёппен климаттық жіктелуі бойынша ыстық шөлді климат, ыстық, құрғақ жаздар мен өте жұмсақ, салыстырмалы түрде ылғалды қыстар басылады.

Шарк-Бей - дүниежүзілік мұра орны

1991 жылы аймаққа Дүниежүзілік мұра мәртебесі берілді және ол келісілді, бұл Батыс Австралиядағы алғашқы осындай нысан болды. Аталған нысан 2007 жылғы 21 мамырда Австралияның Ұлттық мұра тізіміне ресми түрде енгізілді.

Қорғалатын аумақтар

1991 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген бұл аймақтың жалпы ауданы – , оның шамамен 70 пайызы теңіз суларынан тұрады. Оған көптеген қорғалатын аумақтар мен табиғат қорықтары кіреді, оның ішінде Шарк-Бей теңіз паркі, Франсуа Перон ұлттық паркі, Хамелин бассейні теңіз табиғи қорығы, Зюйтдорп табиғи қорығы және көптеген қорғалатын аралдар бар. Бұл аралдар, сондай-ақ теңіз паркіндегі көптеген кішірек аралдар Франсуа Перон ұлттық паркіндегі «Эден» жобасында көбейтілген, құрып кету қаупі төнген түрлерді табиғатқа қайта жіберу үшін пайдаланылады. Бұл аралдарда бұрыннан келе жатқан, зиянды жануарлар болмағандықтан, құрлықтағы түрлерді қалпына келтіру үшін қауіпсіз және табиғи ортаны ұсынады. Австралиялық жабайы табиғатты қорғау қоры Маймыл Миадан тыс орналасқан Фаур аралының күтушісі болып табылады. Маусымдықта теңіз тасбақалары осында ұялайды және олардың зерттелуі Батыс Австралияның Қоршаған орта және табиғатты сақтау департаментімен (DEC) бірлесіп, осы қорғалған аралда жүргізіледі.

Фауна

Акулалар шығанағы – маңызды зоологиялық аймақ. Онда шамамен 10 000 дугонь («теңіз сиыры») мекендейді, бұл бүкіл әлемдегі популяцияның шамамен 12,5 пайызын құрайды, сондай-ақ, әсіресе Маймыл Миада көптеген Индо-Тынық мұхитының бөтелке мұрынды дельфиндері кездеседі. Бұл жердегі дельфиндер 1960 жылдан бері ерекше жанданулы. Сонымен қатар, Акулалар шығанағында бір ғана өсімдіктен құралған, әлемдегі ең ірісі – Posidonia australis шалғыны бар. Акулалар шығанағында бір жерде тіркелген теңіз шөптерінің ең көп түрлері кездеседі; он екі түрі табылды, ал кейбір жерлерде бірдей тоғыз түрге дейін өседі. Теңіз шөптері – шығанақтың күрделі экожүйесінің маңызды бөлігі. Мыңдаған жылдар бойы теңіз шөптерінде шөгінділер мен қабық сынықтары жиналып, кең теңіз шөптерінің төсеніштерін құрады. Бұл теңіз түбін көтеріп, шығанақтың тереңдігін азайтады. Теңіз шөптері Акулалар шығанағындағы тағам тізбегінің негізін құрайды, түрлі теңіз жануарларына баспана болып, дугоньдердің қоныстануына жағдай жасайды. Акулалар шығанағының ыстық, құрғақ климатында булану жылдық жауын-шашын мөлшерінен әлдеқайда асып түседі. Сондықтан, шығанақтың суы өте тұзды болады. Теңіз шөптері сонымен қатар, шығанақ аймағына су ағынын шектеп, теңіз суын мұхит суларымен араластыруға кедергі келтіреді. Шығанақтағы судың тұздылығы қоршаған мұхит суларына қарағанда 1,5-2 есе жоғары.

Строматолиттер

Өсу қарқынына сүйенсек, шамамен 1000 жыл бұрын цианобактериялар (көк жасыл балдырлар) гамараттың оңтүстік бөлігіндегі Гамелин станциясының қорығындағы Гамелин тоғанында строматолиттерді қалыптастыра бастады деп саналады. Бұл құрылымдар Жердегі өмірдің ең алғашқы белгілерінің қазіргі заманғы нұсқалары болып табылады, ал фоссилді строматолиттер Батыс Австралиядағы Марбл Бар маңындағы Солтүстік полюсте 3,5 миллиард жыл бұрын табылған, және олар ең ұзақ сақталған биологиялық тізбек деп есептеледі.

Шарк Бей дүниежүзілік мұраның зерттеу орталығы

Шарк-Бей округі және Батыс Австралия штатының Қоршаған ортаны қорғау департаменті ұсынатын Дүниежүзілік мұра аймағындағы нысандардың ішінде Денхэмдегі Шарк-Бей Дүниежүзілік мұраны танысу орталығы бар, ол аймақтың ерекшеліктері туралы интерактивті көрмелер мен толыққанды ақпарат ұсынады.

Қол жеткізу

Шарк-Бейге әуе арқылы Шарк-Бей әуежайы арқылы, сондай-ақ Дүниежүзілік мұралар жолымен, Солтүстік-Батыс жағалау автожолындағы Денхэм мен Оверлендер Роудхаусы арасындағы 150 шақырымдық байланыс жолы арқылы қол жеткізуге болады.