Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Намибиядағы ашық карьерлік уран кені
Open pit uranium mine in Namibia
Намибиядағы Россинг уран кені – әлемдегі ең ұзақ мерзімді және ең ірі ашық карьерлік уран кендерінің бірі. Ол Намиб шөлінде Арандис қаласының жанында, Суакопмунд теңіз жағалық қаласынан 70 шақырым қашықтықта орналасқан. 1928 жылы ашылған Россинг кеніші 1976 жылы жұмысын бастады. 2005 жылы ол 3711 тонна уран оксидін өндірді, бұл әлемдік өнімнің 8 пайызымен бесінші ірі уран кенішіне айналды. Намибия уран экспорты бойынша әлемде төртінші орында тұр. Апартеид кезеңінде кен аймағы халықаралық сынға ұшырады және антиапартеидтік және ядроға қарсы топтардың наразылығына себеп болды, әсіресе Еуропада. Кеннің басшылығы, Иранның шетелдік инвестициялық компаниясы арқылы кен орны акцияларының 15 пайызына иелік ететін Иран үкіметіне Россингтің ураны бұрылуы мүмкін деген хабарларды жоққа шығарды және акциялар толығымен пассивті екенін мәлімдеді.
The Rössing uranium mine in Namibia is the longest running and one of the largest open pit uranium mines in the world. It is located in the Namib Desert near the town of Arandis, 70 kilometres from the coastal town of Swakopmund. Discovered in 1928, the Rössing mine started operations in 1976. In 2005, it produced 3,711 tonnes of uranium oxide, becoming the fifth largest uranium mine with 8 per cent of global output. Namibia is the world's fourth largest exporter of uranium. In the apartheid era, the mine was the focus of international criticism and protests by anti apartheid and anti nuclear groups, mainly in Europe. Reports that Rössing's uranium might be diverted to Iran, whose government owns 15% of the shares in the mine via its Iranian Foreign Investment Company, have been denied by the mine's management which maintains that the shareholding is entirely passive.
Өмірбаян
Уран 1928 жылы Намиб шөлінде табылды, бірақ геологиялық барлау жұмыстары 1950 жылдардың соңында ғана басталды. Россинг – Намибте уран өндіретін үш кен орнының ең ірісі, ал қалғандары – Paladin компаниясы басқаратын Лангер Генрих және қытай меншігіндегі Husab кен орындары. Ашық карьердің өндірістік қуаты 4500 тоннаға жетеді.
Uranium was discovered in the Namib Desert in 1928 but explorations began only at the end of the 1950. Rössing is the largest of three mines exploiting Uranium in the Namib, the others are Langer Heinrich operated by Paladin, and Husab, under Chinese ownership. The open pit mine's production capacity is 4,500 tons.
Экстракциялау
Россинг – өте кең аумақты, төмен сапалы кен орыны. 1000 тонна уран тотығын өндіру үшін 3 миллион тонна кенді өңдеу қажет, ал 2005 жылы 19,5 миллион тонна тау жынысы ашық карьерден қазылып, өңдеу орнатына тасымалданды. Оның 12 миллион тоннасы уран кені болды, оны өңдеу үшін 226 276 тонна қышқыл қажет болды, нәтижесінде сары торт – ядролық реактор отынының негізі болып табылатын ұнтақталған уран концентраты алынды. 2013 жылдың 3 желтоқсанында Россингте сіңдіру резервуарының құрылымдық зақымдануы салдарынан ірі төгілу орын алды. Франциядағы CRIIRAD зертханасы кен маңындағы ауданда радиоактивті заттардың жоғары деңгейі тіркелгенін хабарлады. Жұмысшылар радиоактивті материалдармен жұмыс істеудің қауіптері және олардың денсаулыққа тигізетін әсері туралы хабардар етілмеді.
Rössing is a low grade ore body of huge extent. Producing 1,000 tonnes of uranium oxide requires processing of 3 million tonnes of ore, and in 2005 19.5 million tonnes of rock were mined and transported from the open pit to the processing plant. Of those, 12 million tonnes were uranium ore, which in turn required 226,276 tonnes of acid for processing into yellowcake, a powdered uranium concentrate which is the basis for nuclear reactor fuel. A catastrophic structural failure of a leach tank resulted in a major spill at Rössing on 3 December 2013. The France based laboratory, CRIIRAD, reported elevated levels of radioactive materials in the area surrounding the mine. Workers were not informed of the dangers of working with radioactive materials and the health effects thereof.
Меншік
Шахтадағы акциялардың 69%-ы Rio Tinto Group-қа тиесілі, ол 2018 жылғы 26 қарашада өз үлесін China National Uranium Corporation Limited компаниясына сату туралы келісім шартты жариялады, 15%-ы Иран үкіметіне (1976 жылы сатып алынған), 10%-ы Оңтүстік Африканың IDC-ге, 3%-ы Намибия үкіметіне (51% дауыс беру құқығымен) және 3%-ы жергілікті жеке акционерлерге тиесілі. Россингтің Иранмен үлестік иелігі 1970 және 1980 жылдары қырқыс дау тудырғанмен, 1990 жылдан бері биліктегі Намибия үкіметі Иранды Намибия уранымен, оны ядролық қару жасау үшін пайдалануға болады, қамтамасыз етпегенін мәлімдеді.
Shares in the mine are owned 69% by the Rio Tinto Group which announced an agreement to sell its share to China National Uranium Corporation Limited on 26 November 2018, 15% by the Government of Iran (purchased in 1976), 10% by IDC of South Africa, 3% by the Government of Namibia (with 51% of voting rights), and 3% by local individual shareholders. Although Rössing's part ownership by Iran was the cause of controversy in the 1970s and 1980s, the Namibian Government – in power since 1990 – has denied supplying Iran with Namibian uranium, which could be used for nuclear weapons.
Жұмыспен қамту
Rio Tinto Rössing Uranium – Намибияның Эронго аймағындағы ірі жұмыс берушілердің бірі. 2005 жылы шахтада 800-ге жуық адам жұмыс істеді, олардың 96%-ы намибиялықтар. Олардың 160-ы ашық карьерде, 186-ы өңдеу зауытында, 267-і инженерлік және 200-і әкімшілік қызметкерлер болып жұмыс істеді. 2006 және 2007 жылдары кен басшылығы шамамен 112 миллион АҚШ долларын инвестициялауды жариялады, негізінен кен шығаруға арналған жабдықтарға, мысалы, самосвалдар мен экскаваторларға, сондай-ақ өңдеу зауытын жаңартуға бағытталды. Басты мақсат – уран тотығының өндірісін кеннің жоспарланған толық қуатына, яғни 4000 тоннаға дейін арттыру. Кенді кеңейту жоспарлары кен орнының қызмет ету мерзімін кем дегенде 2016 жылға дейін ұзартуы күтілуде. Жер астындағы кен өндіру мүмкіндігі бұрын зерттелген және кен орнының қызмет ету мерзімін тағы бірнеше онжылдыққа ұзартуға болатыны айтылған.
Rio Tinto Rössing Uranium is one of the largest employers in Namibia's Erongo Region. About 800 people were employed at the mine in 2005, of whom 96% are Namibians. Of these, 160 worked in the open pit, 186 in the processing plant, 267 engineering and 200 administrative personnel. For 2006 and 2007 the mine management has announced investment of about US$112 million, mostly on mining equipment such as haul trucks and shovels, as well as on updating the processing plant. The main target is to increase uranium oxide production to the mine's full planned capacity of 4,000 tonnes. Expansion plans are expected to extend the mine's life to at least 2016. The possibility of underground mining has been explored in the past, and stated to have the possibility of extending the life of the mine for several further decades.