Иван Агуэли: Суфи және суретші өмірі мен шығармашылығы
Ivan Aguéli
Иван Агуэли (1869-1917) – швед суфи шебері, суретші және жазушы. Исламға айналып, өнердегі эзотерикалық дәстүрлерді зерттеген. Париж Al Akbariyya қоғамын құрған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суфи шебері және суретші (1869–1917)
Sufi master and painter (1869–1917)
Иван Агуэли (туған аты Джон Густаф Агели; 24 мамыр 1869 – 1 қазан 1917), Ислам дініне кіргеннен кейін Шейх Абд әл-Хади әл-Акили (شيخ عبد الهادي عقیلی) деп те аталды. Ол – швед саяхатшы суфисі, суретші және жазушы. Ибн Арабидің ізбасары ретінде, оның метафизикасы ислам эзотерикасын және оның әлемдік басқа эзотерикалық дәстүрлермен сабақтастығын зерттеуге арналған. Ол Рене Генонға суфизмді таныстырған бастамашылардың бірі және париждік "Әл-Акбария" қоғамын құрған. Оның өнері – түстердің үйлесімін тереңдік және қашықтық сезімін беру үшін қолданған, ерекше миниатюралық постимпрессионизмнің бір түрі. Оның бірегей стилі оны швед заманауи өнерінің негізін салушылардың біріне айналдырды.
Ivan Aguéli (born John Gustaf Agelii; May 24, 1869 – October 1, 1917), also named Shaykh ʿAbd al Hādī al ʿAqīlī (شيخ عبد الهادی عقیلی) upon his conversion to Islam, was a Swedish wandering Sufi, painter and author. As a devotee of Ibn Arabi, his metaphysics applied to the study of Islamic esotericism and its similarities with other esoteric traditions of the world. He was one of the initiators of René Guénon into Sufism and founder of the Parisian Al Akbariyya society. His art was a unique form of miniature Post Impressionism where he used the blend of colours to create a sense of depth and distance. His unique style of art made him one of the founders of the Swedish contemporary art movement.
Балалық шағы мен жастық шағы
Иван Агели 1869 жылы Швецияның Сала деген шағын қаласында мал дәрігері Йохан Габриэль Агелидің ұлы болып дүниеге келді. Анасы арқылы ол 18-ғасырдағы швед метафизигі Эммануэль Шведенборгпен туыс болды. 1879–1889 жылдар аралығында Агели Готланд пен Стокгольмде оқыды. Жастық шағында ол ерекше суретшілік қабілетін және діни мистикаға қызығушылығын көрсетті. 1889 жылы Иван Агели есімін қабылдап, Парижге сапар шекті, онда ол символист суретші Эмиль Бернардың шәкірті болды. 1890 жылы Швецияға қайтқанға дейін ол Лондонға соқты, онда орыс анархистік ғалымы Петр Кропоткинмен кездесті. 1890 жылы Стокгольмге оралған Агели Стокгольмдегі суретшілер мектебінде оқыды, онда оны швед суретшілері Андерс Зорн мен Ричард Берг оқытты. 1892 жылдың соңында ол қайтадан Парижге оралды, онда француз ақыны және жануарлар құқығын қорғаушы Мари Хуотпен танысты. Француздық анархистік айналымдарда белсенді болған ол 1894 жылы тұтқындалып, "Отыздың ісі" бойынша сотталды. 1895 жылы босатылғаннан кейін бірнеше ай ішінде Франциядан Мысырға кетіп, 1896 жылы Парижге оралғанға дейін онда тұрды. Кейіннен Парижде Агели ислам дінін қабылдап, 'Абд әл Хади' есімін алды. 1899 жылы ол Коломбоға (қазіргі Шри-Ланка) сапар шекті, ал 1900 жылы Францияға қайта оралды.
Ivan Aguéli was born John Gustaf Agelii in the small Swedish town of Sala in 1869, the son of veterinarian Johan Gabriel Agelii. Through his mother, he was related to the 18th century Swedish metaphysician Emanuel Swedenborg. Between the years 1879–1889, Aguéli conducted his studies in Gotland and Stockholm. Early on in his youth he began showing an exceptional artistic talent and a keen interest in religious mysticism. In 1889, he adopted the name Ivan Aguéli and travelled to Paris, where he became the student of the Symbolist painter Émile Bernard. Before returning to Sweden in 1890 he made a detour to London, where he met the Russian anarchist scholar Peter Kropotkin. Returning to Stockholm in 1890, Aguéli attended art school in Stockholm where he was taught by the Swedish artists Anders Zorn and Richard Bergh. By the end of 1892, he again returned to Paris, where he became acquainted with French poet and animal rights activist Marie Huot (1846–1930). Active in French anarchist circles, he was in 1894 arrested and put on trial in the "Trial of the Thirty". Within months of his release in 1895 he left France for Egypt, where he lived until he returned to Paris in 1896. It was later on in Paris that Aguéli ended up converting to Islam and adopted the name 'Abd al Hadi. In 1899, he travelled to Colombo (in today's Sri Lanka), again returning to France in 1900.
Мысыр
1902 жылы Агуэли Каирге көшіп, Аль-Азхар университетінде ресми түрде оқуға қабылданған алғашқы батыс еуропалықтардың бірі болды, онда ол араб тілі мен ислам философиясын оқыды. 1902 жылы ол Мысырдың көрнекті шейхы Абд әл-Рахман Ильяш әл-Кабирдің (1840–1921) әл-'Арабия Шәдилия суфилік орденіне қабылданды. Шейх Ильяштың құрметімен Агуэли мен итальяндық журналист Энрико Инсабато (1878–1963) Каирде (1904–1913) жарық көрген Il Convito (арабша: Ан Нади) атты журналды құрып, мақалаларымен үлес қосты. Журнал итальян және араб тілдерінде (сондай-ақ қысқа мерзімге түрік тілінде де) жарияланды. Араб тілінде Италия исламның досы екенін жақсы жағдайды көрсетті, ал итальян тілінде исламның жағымды бейнесін қалыптастырды. Агуэлидің мақаласында «Исламофобия» термині алғаш рет қолданылған.
In 1902 Aguéli moved to Cairo and became one of the first Western Europeans to be officially enrolled at Al Azhar University, where he studied Arabic and Islamic philosophy. In 1902 he was also initiated into the al 'Arabiyya Shadhiliyya Sufi order by the great Egyptian Shaykh 'Abd al Rahman Ilaysh al Kabir (1840–1921). With the blessing of Shaykh Ilaysh, Aguéli and an Italian journalist named Enrico Insabato (1878–1963) founded and contributed to a magazine published in Cairo (1904–1913) named Il Convito (Arabic: An Nadi). This was published in Italian and Arabic (and briefly also in Ottoman Turkish). In Arabic, it promoted a favorable view of Italy as a friend of Islam, and in Italian it promoted a favorable view of Islam. It contains the first known use of the term "Islamophobia", in an article by Aguéli.
Әл-Ақбария
Агуэли 1911 жылы Парижде Аль Акбарияны жасырын суфилік қоғам ретінде құрды. Оның алғашқы мүшелерінің бірі Рене Генон болды. Оның мақсаты – Мұхиддин ибн Арабидің ілімдерін «ғылыми, білімді және еркін ойлы адамдар» арасында Шадили және Маламати суфилік жолдары арқылы тарату болды. Бұл қоғам туралы мәлімет тек Агуэлидің 1911 жылғы қыркүйекте Каирдегі белгісіз мекенжайға жазған хатында ғана кездеседі, онда ол қоғамның құрылғанын хабарлайды.
Aguéli founded Al Akbariyya as a secret Sufi society in Paris in 1911. Among its first members was René Guénon. Its purpose was to promote the teachings of Muhyiddin Ibn Arabi among the "scholarly, educated and freethinking classes " through the practice of the Shadhili and Malamati Sufi paths. The only time this society is mentioned is in a letter written by Aguéli in September 1911 to an unknown address in Cairo announcing its founding,
Агуэли қайтыс болғаннан кейін, суретшілердің қамқоршысы ретінде танымал болған принц Евгений Бернадот оның суреттерін және жеке заттарын Швецияға қайтаруға көз жеткізді.
After Aguéli's death, Prince Eugen Bernadotte, who was known as a patron of artists, made certain to return his paintings and belongings to Sweden.
Агуэлидің мұрасы
Швецияда Агуэли белгілі бір заманауи суретші ретінде құрметтеледі. Оның көптеген картиналары Швецияның Ұлттық Көркемсурет мұражайында, Заманауи өнер мұражайында және Сала қаласындағы Агуэли мұражайында сақтаулы. Агуэлидің Швецияға тигізген әсері 1969 жылы, оның туғанына 100 жыл толуына орай, швед почтасы оның алты картинасын марка ретінде басып шығуынан анық көрінді. Агуэли сондай-ақ Генонға және оның арқылы дәстүршілдік қозғалысқа маңызды ықпал еткен тұлға ретінде танылады. Оның ислам эзотерикасы туралы пікірлері кеңінен қабылданып, тарады. Агуэлидің денесі 1981 жылға дейін Испанияның Барселона қаласында сақталды, содан кейін Швецияға қайтарылып, туған қаласы Салада исламдық дәстүр бойынша қайта жерленді. Сала қаласындағы Агуэли мұражайында оның өнер туындыларының ең ірі жинағы бар, ол Саланың танымал дәрігері Карл Фрибергпен Ұлттық мұражайға сыйға берілді.
In Sweden, Aguéli is admired as a celebrated contemporary painter. Most of his paintings are found at the Swedish National Museum of Fine Arts, the Museum of Modern Art and the Aguéli Museum in Sala. Aguéli's impact in Sweden was clearly shown in 1969 when, at the centenary of his birth, six of his paintings were printed as stamps by the Swedish Postal Service. Aguéli is also recognized as an important influence on Guénon and through him on the Traditionalist movement. His views on Islamic esotericism have been widely adopted. Aguéli's remains were kept in Barcelona, Spain until 1981, when he was brought back to Sweden and re buried with Islamic rites in his hometown of Sala. The Aguéli Museum in Sala has the largest collection of his artworks, donated by Sala's well known physician Carl Friberg to the Nationalmuseum.