Кіріспе

Уилбур Ланг Шрамм (5 тамыз 1907 – 27 желтоқсан 1987) – американдық ғалым және «жаппай коммуникация саласындағы сарапшы». 1936 жылы Айова жазушылар шеберханасын құрып, 1941 жылға дейін оның алғашқы директоры болды. Шрамм коммуникацияны АҚШ-та ғылым саласы ретінде қалыптастыруға және АҚШ университеттерінде коммуникация зерттеулері кафедраларын ашуға зор үлес қосты. Вилбур Шрамм коммуникациялық зерттеулер саласының негізін қалаушы саналады. Ол өзін коммуникация ғалымы деп таныстырған алғашқы адам, коммуникация аталымын алып жүретін алғашқы академиялық бағдарламаларды құрды және коммуникация ғалымдарының бірінші буынын тәрбиеледі. Шраммның Айова журналистика мектебіндегі жаппай коммуникация бағдарламасы докторлық бағдарламаның пилоттық жобасы болды, сондай-ақ ол 1947 жылы Иллинойс университетінің Урбана-Шампейн қаласындағы Коммуникация зерттеу институтын құруға негіз болды, қазіргі таңда UIUC Медиа колледжінде орналасқан. Иллинойста Вилбур Шрамм коммуникацияны зерттеудегі ғылыми жұмыстардың үлгісін қалыптастырды, ол бүгінгі күнге дейін жалғасуда. Оның әкесі Арч Шрамм скрипкада, анасы Луиза фортепианода, ал Вилбур Шрамм өзі флейтада ойнады. Әкесі Огайо штатының Мариетта қаласында заңгер болған. Шрамм бес жасында дұрыс жасалмаған тонзиллэктомия салдарынан қатты кекештенген. Мариетта колледжінде саяси ғылымдар бойынша бакалавр дәрежесін алды, сонымен қатар «Мариетта Daily Herald» газетінде тілші және редактор болып жұмыс істеді. 1929 жылы Мариетта колледжін тарих және саясаттану мамандығы бойынша үздік бітіргеннен кейін, ол қоштасу сөз сөйледі. 1932 жылы Айова университетінде американдық әдебиеттен докторлық диссертациясын қорғады, онда Норман Фёрстердің басшылығымен оқыды және Уоллес Штегнермен достық қарым-қатынас жасады. Оның диссертациясы Генри Уодсворт Лонгфеллоудың «Хиаватаның әні» атты эпикалық поэмасына арналған. Оның өзінің әңгімелері 1942 жылы «Windwagon Smith» атты повесі үшін О. Генри сыйлығына ие болды. Оның қызығушылықтары гуманитарлық дәстүрден асып түсті, ал оның алғашқы жұмыстарының кейбіреулері Чосердің ертегілерін жариялаудың экономикалық жағдайларын және әртүрлі өлшемдерде жазылған поэзияға аудиторияның реакциясын зерттеді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін 1941 жылы Шрамм Соғыс ақпарат бюросына қосылып, үгіт-насихаттың мәнін зерттеуге кірісті, осы кезде ол мінез-құлықты зерттеу әдістемелерін қолдана бастады.

Кейінгі мансабы (1943-1975)

1943 жылы Шрамм Айова университетінің журналистика мектебінің директоры болып академиялық ортаға қайта оралды. 1947 жылы ол Иллинойс университетіне, Урбана-Шампейн қаласына көшіп, Байланыс зерттеу институтының директоры болды, оны дәстүрлі академиялық факультеттерден өзгеше, "икемді және аумақтық шектеусіз" ұйым ретінде құрды. 1955 жылы Стэнфорд университетіне көшіп, 1973 жылға дейін Байланыс зерттеу институтының алғашқы директоры қызметін атқарды. 1961 жылы ол 1973 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Джанет М. Пек атындағы халықаралық коммуникация профессоры болып тағайындалды. 1959-1960 жылдары ол Мінез-құлық ғылымдарының жоғары деңгейдегі зерттеу орталығының стипендияты болды. 1973 жылдан 1975 жылға дейін Шрамм Гавайи штатының Гонолулу қаласындағы Шығыс-Батыс орталығының коммуникация институтының директоры болып қызмет етті, содан кейін құрметті директор және ерекше аға ғылыми қызметкер атағын алды. "Жаппай ақпарат құралдары және ұлттық даму" (1964) еңбегінде Шрамм дамушы елдердегі жаппай ақпарат құралдары үш рөлді атқаруы керек екенін айтты: бақылаушы, саясатты қалыптастырушы және өзгерістер мен жаңарудың ұстазы.

Шығармалары

Ол 30 кітап жазды. Оның ең маңызды жетістігі – сөзсіз, Стенфордта Шраммпен оқығаннан кейін әлемге тарап, коммуникацияны зерттеу идеясын таратуға атсалысқан жаңа PhD ғалымдары болды.