Кіріспе

Оңтүстік Африкадағы кең таралған мезозойлық стратиграфиялық бірлік – Кару супертобы. Калахари шөлінің оңтүстігіндегі Африкадағы ең кең таралған стратиграфиялық бірлік – Кару супертобы. Бұл супертоп негізінен құрлықта қалыптасқан бірліктердің тізбегінен тұрады, олар карбонның соңы мен юраның басы аралығында, шамамен 120 миллион жыл ішінде шөгінділерге жиналған. Оңтүстік Африкада Кару супертобының тау жыныстары қазіргі жер бетінің үштен екі бөлігін, соның ішінде Лесотоның барлық аумағын, Азат Мемлекеттің (Free State) дерлік барлық бөлігін, сондай-ақ Оңтүстік Африканың Шығыс Кап, Солтүстік Кап, Мпумаланга және Квазулу-Натал провинцияларының ірі бөліктерін қамтиды. Кару супертобының шығындылары Намибия, Эсватини, Замбия, Зимбабве және Малавиде, сондай-ақ Гондвана құрамына кірген басқа да континенттерде табылады. Ол шөгінді жиналған алаптар Пангеяның қалыптасуы мен ыдырауы кезінде пайда болған. Кару супертобының типтік аймағы – Оңтүстік Африкадағы Ұлы Кару, онда бұл тізбектің ең кең таралған шығындылары көрінеді. Оның құрамында көбінесе тақталы тас пен құмтастардан тұратын қабаттары карбонның соңынан юраның басына дейінгі теңіздік мұздықтан құрлықтық шөгінділердің дерлік үздіксіз тізбегін сақтайды. Бұл шөгінділер "негізгі Кару" деп аталатын ретроаркалық алқапта жинақталған. Қалдықтарға өсімдіктер (макроқалдықтар мен тозаңдар), сирек кездесетін жәндіктер мен балықтар, көптеген және әртүрлі төрт аяқты жануарлар (көбінесе терапсидтер, темноспондил амфибиялар және жоғарғы қабаттарда динозаврлар) және із қалдықтары кіреді. Олардың биостратиграфиясы пермдік пен юралық құрлықтық қабаттардың жаһандық корреляциясы үшін халықаралық стандарт ретінде қолданылады.

Тұнбалардың пайда болуы

Шамамен 510 миллион жыл бұрын Оңтүстік Гондвананың Оңтүстік Африканың оңтүстігіндегі аймағында жарылыс аңғары пайда болды, ол батысқа қарай Оңтүстік Америкаға, ал шығысқа қарай Шығыс Антарктидаға және мүмкін Австралияға дейін созылды. Осы жарылыс аңғарының түбінде 8 км қалыңдықтағы шөгінді қабат, «Кейптік супертоп» деп белгілі, жинақталды.

Dwyka тобы

Шамамен 330 миллион жыл бұрын Гондвана Оңтүстік полюс үстінен жылжып, нәтижесінде Африканың көп бөлігін және Гондвананың басқа да аймақтарын бірнеше километрлік мұз қабаттары жапты. Бұл мұз жамылғысы бұрынғы Кару теңізінің барлық аумағына дейін созылды, бірақ оңтүстік шөгінділерінде көмір табылған жоқ, тіпті Кейп Қатпарлы тауларынан келген өзендер шағын дельталар құрғанмен. Оңтүстік жағалаудағы өсімдіктер ішкі теңіздің солтүстік жағалауларындағыдай тығыз болмаса да, осы Экка шөгінділерінде Мезозавр сияқты алғашқы рептилиялардың қалдықтары табылды. Бұл Оңтүстік Африка мен Бразилияда ғана кездесетін рептилияның қазбасы, ол Гондвана суперконтинентінің болғанына маңызды палеонтологиялық дәлел болып табылады. Түрбидиттер көптен бері мұнай өндіретін тау жыныстары ретінде танымал, себебі осы шөгінділерді тудыратын су астындағы қар көшкіндері жиі жағалауға жақын, әсіресе өзен сағалары мен дельталар маңындағы органикалық заттарды іргелес шұңқырлардың терең, оттегісіз қабаттарына жеткізеді. Мұнда ол түрбидиттерге көміліп, көмірсутектерге, әсіресе мұнай мен газға айналады. Сондықтан, Танква және Лангсбург Кару аймақтарындағы Экка формациясындағы түрбидиттерді мұнай өнеркәсібі мен геологтар жақында зерттеп, оларда мұнай мен газдың мол және қолжетімді қоры бар екенін анықтады. Осылайша, солтүстік-шығыс Экка алабы көмірге бай, ал оның оңтүстік-батыс бөлігі мұнай қорымен атақты. Жұмыртқалар триас кезеңінен (220-195 миллион жыл бұрын) қалған және олардың ішінде прозауропод динозавры Массоспондилдің қаңқасы бар. Осы жұмыртқалардың көптеген мысалдары кейін Кларенс формациясының тау жыныстарында орналасқан "Алтын қақпа" ұлттық паркінде табылды. Паркте табылған басқа да қазбалар: дамыған цинодонттар (ит тісті жануарлар), кішкентай текодонттар (тістері жаққа берік орнатылған жануарлар), құсқа және крокодилге ұқсас динозаврлар.