Кіріспе
Бірден көп континенттік ядроны немесе кратонды құрайтын құрлық массасы. Геологияда суперконтинент – Жердің көпшілігі немесе барлық континенттік блоктарының немесе кратондарының бірігіп, бір үлкен құрлық массасын құрауы. Дегенмен, кейбір геологтар басқаша анықтама қолданады, ол – "бұрын шашыраңқы болған континенттердің тобы", бұл түсіндіруге кең мүмкіндік береді және Кембрийге дейінгі кезеңдерге қолдануды жеңілдетеді. Суперконтиненттерді басқа топтардан ажырату үшін, континенттің суперконтинент деп саналуы үшін сол кездегі бар континенттік қабықтың кем дегенде 75% -ын қамтуы керек деген шектеу ұсынылған. Тектоникалық плиталардың күштері әсерімен суперконтиненттер геологиялық өткенде бірнеше рет бірігіп, қайта тарап кеткен. Қазіргі заманғы анықтамалар бойынша, бүгінде суперконтинент жоқ; Пангеяның алдындағы Гондвана, бірінші анықтама бойынша суперконтинент саналмайды, себебі Балтика, Лаврентия және Сібірдің құрлықтары сол кезде бөлек болған. Пангея Проксима деп аталатын болашақ суперконтиненттің келесі 250 миллион жыл ішінде пайда болады деп болжануда.
In geology, a supercontinent is the assembly of most or all of Earth's continental blocks or cratons to form a single large landmass. However, some geologists use a different definition, "a grouping of formerly dispersed continents", which leaves room for interpretation and is easier to apply to Precambrian times. To separate supercontinents from other groupings, a limit has been proposed in which a continent must include at least about 75% of the continental crust then in existence in order to qualify as a supercontinent. Moving under the forces of plate tectonics, supercontinents have assembled and dispersed multiple times in the geologic past. According to modern definitions, a supercontinent does not exist today; Pangaea's predecessor Gondwana is not considered a supercontinent under the first definition since the landmasses of Baltica, Laurentia and Siberia were separate at the time. A future supercontinent, termed Pangaea Proxima, is hypothesized to form within the next 250 million years.
Теориялар
Фанерозойлық Пангея суперконтиненті 215 миллион жыл бұрын бөліне бастады және бұл үрдіс қазірге дейін жалғасуда. Пангея Жердің суперконтиненттерінің ең жаңасы болғандықтан, ол ең жақсы танылған және зерттелген. Пангеяның оқу орындарында танымал болуына себеп, оны қайта құру Атлант мұхитының жағалауындағы қазіргі континенттерді пазл бөліктері сияқты біріктірудей оңай. Дегенмен, толық ыдыраудан бұрын, Родинияның бір бөліктері шамамен 608 миллион жыл бұрын Гондвананы құру үшін біріккен. Пангея Гондвана, Лавразия (Лаурентия және Балтика), және Сібірдің қақтығысуы нәтижесінде пайда болды.
Қорғаушылық қызмет
Екінші модель (Кенорланд Арктика) палеомагниттік және геологиялық деректерге негізделген және континенттік қыртыстың ~2,72 Га-дан бастап, ~0,573 Га кейін Эдиакаран периодында ыдырағанға дейін бір ғана суперконтинентті құрағанын көрсетеді. Бұл қайта құрылым палеомагниттік полюстердің ~2,72–2,115 Га; 1,35–1,13 Га; және 0,75–0,573 Га аралықтарында ұзақ уақыт бойы квази-статикалық жағдайларға жиналатыны байқалғандықтан жасалған. Аралық кезеңдерде полюстер бірыңғай полярлық қателік жолына сәйкес келеді. Бірінші модельге қарамастан, бірінші фаза (Протопангея) негізінен бірінші модельдегі Ваалбара және Кенорландты қамтиды. Протопангея–Палеопангея суперконтинентінің ұзақ сақталуын түсіндіру үшін қаппақ тектоникасы (Марс және Венерадағы тектоникаға ұқсас) Прекамбрий дәуірінде басым болды деп есептеледі. Бұл теория бойынша, қазіргі Жерде байқалатын плиталық тектоника геологиялық уақыттың кейінгі кезеңінде ғана басымдыққа ие болды.
Жанартаулық
[[File:FigureSlabAvalanche.jpg|thumb|Мантияға плита енген кезде, тығыз материал бөлініп, төменгі мантияға батып, басқа жерде плиталық құлау деп аталатын үзіліс тудырады.
Суперконтиненттердің таралуы қыртыстың астындағы жылудың жиналуынан туындайды, бұл өте үлкен конвекциялық жасушалардың немесе мантиалық қалыңдықтардың көтерілуімен байланысты, ал күшті жылу шығарылуы Палеопангеяның соңғы бөлінуіне әкелді. Аккреция геоидальдық төмендіктерде жүзеге асады, олар плиталық құлаулар немесе конвекциялық жасушалардың төмен түсетін тармақтарынан туындауы мүмкін. Суперконтиненттердің жиналуы мен таралуының куәлігі геологиялық тау жыныстарының жазбаларында көрінеді. Белгілі жанартаулық атқылаулардың әсері тасқынды базальттармен салыстырылмайды. Тасқынды базальттардың пайда болу уақыты кең көлемді континенттік бөлінумен сәйкес келеді. Дегенмен, тасқынды базальттарды құруға қажетті уақыт туралы деректердің жетіспеуі климаттық әсерді бағалауды қиындатады. Жеке лава ағынының уақыты да анықталмаған. Бұлар тасқынды базальттардың палеоклиматқа қалай әсер еткені туралы маңызды факторлар. Мұздықтар климатқа, әсіресе теңіз деңгейінің өзгеруі арқылы маңызды әсер етеді. Континенттердің орналасуы мен биіктігі, палеошироттық жағдайы және мұхит айналымы мұздық дәуірлерге әсер етеді. Континенттердің, суперконтиненттердің жарылуы мен бөлінуі мен мұздық дәуірлердің арасында байланыс бар. Алайда, кейбір геологтар оған келіспейді және сол кезде температураның көтерілгенін санайды. Бұл өсімге Гондвананың Оңтүстік полюс арқылы жылжуы күшті әсер еткен болуы мүмкін, бұл ұзақ мерзімді қар жиналуын болдырмаған болуы мүмкін. Ордовик кезеңінің соңында Оңтүстік полюсте температура мұзға дейін төмендеген болуы мүмкін, бірақ силурдің ерте кезеңінде (~443,8 млн жыл бұрын) және миссисип кезеңінің соңында (~330,9 млн жыл бұрын) мұздықтар болған жоқ. Кез келген суперконтинент бөлінген кезде, континенттік құрлық бетінде жауын-шашынның ағып түсуі артады, бұл силикаттардың және CO2-нің тұтынуын арттырады. Континенттік ішкі аймақтардағы суық қыстар радиациялық салқындатудың (жоғары) және континенттік шеттерден жылу тасымалдаудың жылдамдық қатынасына байланысты. Континенттік ішкі аймақтардағы қысқы температураны көтеру үшін жылу тасымалдау жылдамдығы сәулелену салқындату жылдамдығынан асып түсуі керек. Климаттық модельдер арқылы атмосферадағы CO2 мазмұнының өзгеруі және мұхиттың жылу тасымалы салыстырмалы түрде тиімді емес.