Кіріспе

Биостратиграфияда биостратиграфиялық бірліктер немесе биозоналар – геологиялық қабаттардың аралықтары, олардың ерекше қазба таксондары негізінде анықталады. Бұл, қоршаған тау жыныстарының литологиялық қасиеттерімен анықталатын литостратиграфиялық бірліктен өзгеше. Биостратиграфиялық бірлік, оның құрамындағы зоналық қазбалармен анықталады. Бұл бір ғана таксон немесе таксондардың комбинациясы болуы мүмкін, егер таксондар жеткілікті мөлшерде болса, немесе қазбалардың таралуымен байланысты белгілердің өзгеруіне қарай. Бір және де сол қабаттар, диагностикалық критерийлерге немесе таңдалған қазбалар тобына байланысты әртүрлі зоналарға бөлінуі мүмкін, сондықтан бір аралықта бірнеше, кейде бір-бірімен тоғысатын биостратиграфиялық бірліктер болуы мүмкін. Литостратиграфиялық бірліктер сияқты, биозоналар да стратотип ретінде белгіленген типтік бөлімге ие болуы керек. Бұл стратотиптер, сол биозонада табылған типтік таксонға (немесе таксондарға) сәйкес аталады. Екі түрлі биостратиграфиялық бірліктің шекарасы – биокөкден деп аталады. Биозоналар қосымша суббиозоналарға бөлінуі мүмкін, ал бірнеше биозоналар супербиозонада біріктірілуі мүмкін, онда біріктірілген биозоналар әдетте ортақ ерекшелікке ие болады. Биозоналардың тізбегі – биозонация деп аталады. Биостратиграфиялық зонамен көрсетілген уақыттың ұзақтығы – биохрон деп аталады.

Биозонаның түрлері

Халықаралық стратиграфиялық комиссия биозоналардың келесі түрлерін анықтайды: Туыстық аймақтар оларды көрсететін нақты таксонмен аталады.

Жинақтау аймақтары

Ассемблеж аймағы – үш немесе одан көп түрлі таксондармен сипатталатын биозона, олардың туыстық байланысы болуы немесе болмауы мүмкін. Ассемблеж аймағының шекаралары, ерекше, нақты белгіленген қазба жиынтығының кездесуімен анықталады: бұл кейбір таксондардың пайда болуын, сондай-ақ жоғалуын да қамти алады. Молықтық аймағы белгілі бір таксонның статистикалық тұрғыдан жоғары көрсеткішін талап ететіндіктен, оларды анықтаудың жалғыз жолы – уақыт өте келе таксонның молықтығын бақылау. Жергілікті қоршаған орта факторлары молықтыққа әсер ететін болғандықтан, бұл биозонаны анықтаудың сенімді емес тәсілі болуы мүмкін. Қазіргі заманғы тау жыныстарын биозондау үшін шошқалар мен қанаптың (каннабистің) қазба қалдықтарын пайдалануға болады, өйткені оларды гоминидтер қолданған.