Кіріспе

Француз композиторы (1903–1990)

Луиза Мари Симон (30 қараша 1903 – 7 наурыз 1990), қаламдымы Клод Арриу, өнімді француз композиторы болған. Ол сахналық туындылар, концерттік шығармалар және киноға арналған музыканы қоса алғанда, жүздеген шығарма жазды. Ол сонымен қатар мұғалім болды және француз радиосында продюсер болып, дыбыс эффекттері бөлімінің басшысының орынбасары қызметін атқарды.

Өмірбаян

Парижде туған Арриу бала кезінен классикалық музыканы оқыған. Оның анасы, Сесиль Поль Симон да композитор болған. Арриу Бах пен Моцарттың, кейіннен Игорь Стравинскийдің шығармаларына ерекше қызығушылық танытты. Дегенмен, Габриэль Форе, Клод Дебюсси және Морис Равел оған ең көп шабыт берді. Виртуоздық мансапты армандаған ол 1924 жылы Париж консерваториясына түсті. Ол Маргарита Лонгтың фортепиано бойынша шәкірті болды және Жорж Коусаде, Ноэль Галлон, Жан Роджер Дюкасс және Поль Дюкастың сабақтарын алды. 1932 жылы ол композициядан бірінші жүлде алды. Осы сәттен бастап ол өзінің жеке стилін қалыптастырды. Ол музыка тілінің эволюциясымен және қол жетімді әртүрлі техникалық құралдармен қызығушылық танытты. 1935 жылы ол француз радиосының бағдарламалық қызметіне (Service des programmes de la Radiodiffusion française) қосылды, онда 1947 жылға дейін жұмыс істеді. Ол Пьер Шеффердің тәжірибелік радио сериясы «La Coquille à planètes» (1943–1944 жж.) сияқты кең ауқымды бағдарламаларды әзірлеуге қатысты. 1949 жылы ол «Фредерик Генерал» шығармасы үшін RAI Италия сыйлығын жеңіп алды. Ол барлық стильде музыка жазды, «таза музыка» шығармаларын, сондай-ақ театр, кино, радио және эстрада музыкасын жазды, әрбір жағдайға, драмалық немесе комедиялық, ритм мен образдылыққа ерекше назар аударып, өзінің жеке даусын қосты. Оның музыкалық таланты оңай ағысымен және құрылымның талғамдылығымен сипатталады. Жан-жақтылығы, айқындығы, әуендік сезімі оның ерекше белгілері. Арриу фортепианоға концерттер (1932), екі фортепианоға (1934), скрипкаға екі концерт (1938 және 1949), флейтаға (1946), труба мен скрипкаларға (1965) жазды. Сондай-ақ ол Petite suite en cinq parties (1945), «желді квинтет пен скрипкаларға арналған концерт» (1962), Suite funambulesque («Арқанмен жүрушінің сюитасы») (1961) және «классикалық скрипкаларға арналған вариациялар» (1970) шығармаларын жазды. Оның маңызды камералық музыкалық шығармаларының арасында ағаш аспаптар триосы (1936), екі скрипкаға арналған сонатина (1937) және кларинет квартеті (1964) бар. Оның флейта мен фортепианоға арналған сонатинасы 1944 жылы Жан-Пьер Рампаль мен Х. Моенс орындауындағы алғашқы радио қойылымында үлкен әсер қалдырды. Арриудің аспаптық шығармалары оның мұрасына үлкен үлес қосса да, оның мансабындағы ең ерекше жайт – вокалдық музыка. Дауыс оны көптеген өлеңдерді музыкаға қоюға шабыттандырды, оның ішінде Жоаким дю Беллей, Луиза Левек де Вильморин, Луи Арагон, Жан Кокто, Жан Тардье, Стефан Малларме және Поль Элуардың өлеңдері бар. Мысалдар: Малларме өлеңдеріне негізделген дауыс пен фортепианоға арналған Chansons bas (1937); Вольтерге негізделген Жан Тардье мәтіндеріне арналған радио музыкасы Candide; және Пол Элуардың өлеңдеріне негізделген соғыстағы махаббат туралы жеті өлеңнен тұратын кантата À la Libération. Оның алғашқы опера буффесі, Кадет Руссель, Жан Лимозиннің либреттосы бойынша Андре де ла Турассе либреттосымен 1953 жылдың 2 қазанында Марсель операсында қойылды. 1960 жылы Пьер Доминика бейімдеген Вольтердің шығармасына негізделген «Вавилон ханшайымы» операсы лирикалық түпнұсқалығы мен салтанаттылығы үшін мақталды. Ерекше фильмдерге жазылған музыка: Les Gueux au paradis (1946), Crèvecoeur (1955), Niok l'éléphant (1957), Marchands de rien (1958), Le Tombeur (1958) және Julie Charles (телевизия үшін, 1974). Пьер Шеффер былай деп жазды: «Клода Арриу өзінің заманының бір бөлігі, оның болуымен, тиімділік сезімімен, батыл адалдығымен. Қандай құралдарды қолданса да, концерттер немесе әндер, ресми шараларға арналған музыка, элитаға немесе көпшілікке арналған концерттер, ол мінсіз техника мен рухани сергектік арқылы эмоцияны жеткізді, жүрекке жол таба білді».