Жан-Пьер Рампаль: Француз флейташысының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Француз флейтисі (1922–2000)

Жан Пьер Луи Рампаль (7 қаңтар 1922 – 20 мамыр 2000) – француз флейтисі. Рампаль Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары флейтаны танымал етіп, барокко дәуірінен флейтаға арналған шығармаларды қайта жаңғыртты және Франсис Пуленк сияқты заманауи композиторларды флейташылар репертуарының қазіргі стандарттарына айналған жаңа туындылар жасауға ынталандырды.

Алғашқы жылдар

Марсельде туған. Рампалдың пікірінше, өзінің эмоционалды провансальдық мінезінен айырмашылығы, Вейрон Лакруа көбірек жоғары мәдениетті тұлға ("нағыз жоғары сыныпты париждік") болды, бірақ екеуі де бір-бірімен үйлесімді музыкалық серіктестік тапты. Соғыстан кейін осы дуэттің пайда болуы "толықтай жаңалық" деп сипатталды, бұл оларға Францияда және басқа елдерде музыкалық өнерді кеңінен танытуға мүмкіндік берді. 1949 жылдың наурыз айында, кейбір күмәнділікке қарамастан, олар Париждегі Саль Гаво концерт залында флейтаға арналған камералық музыкадан тұратын концерттік бағдарламаны орындау үшін шақырылды, бұл сол кезде радикалды идея болып көрінді. Бұл қалада флейта мен фортепианоның алғашқы концерттерінің бірі болды және "сенсация" тудырды. Бұл сәттілік Рампалды осы жолмен жалғастыруға ынталандырды. Концерт келесі жылы Парижде қайталанды. 1950 жылдардың басында дуэт радиода тұрақты түрде хабар таратты және Франция мен Еуропаның басқа аймақтарында концерттер берді. Олардың алғашқы халықаралық гастрольдік сапары 1953 жылы өтті: Индонезия аралдарына эмигранттар алдында саяхат. 1954 жылдан бастап ол Шығыс Еуропада алғашқы концерттерін берді, ең бастысы Прагада, онда ол 1956 жылы Jindrich Feld's Flute Concerto-сын тұсаукесер етті. Сол жылы ол Канадада өнер көрсетті, онда Ментон фестивалінде алғаш рет скрипкашы Исаак Стернмен бірге концертте ойнады, ол өмір бойына дос болып қана қоймай, Рампалдың музыкалық өнерге деген көзқарасына да зор әсер етті. 1958 жылдың 14 ақпанында Рампаль мен Вейрон Лакруа Вашингтондағы Конгресс кітапханасында Пуленк, Бах, Моцарт, Бетховен және Прокофьевтің шығармаларынан тұратын концерттік бағдарламамен АҚШ-та дебют жасады. 1959 жылы Рампаль Нью-Йорктегі Town Hall концерт залында алғашқы концертін берді. Рампалдың Вейрон Лакруамен табысты серіктестігі 1962 жылы Бахтың флейта сонаталарының толық жинағын қамтитын қос LP дискісін шығарды. Олар 35 жылға жуық бірге өнер көрсетіп, гастрольдік сапарлар жасады, 1980 жылдардың басына дейін, Вейрон Лакруа денсаулығының нашарлауына байланысты зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болғанға дейін. Содан кейін Рампал американдық пианист Джон Стил Риттермен жаңа және ұзаққа созылған музыкалық серіктестік құрды. Ол солист ретінде мансабын жалғастырғанмен, Рампал өмір бойы ансамбльде ойнауды жалғастырды. 1946 жылы ол обоист Пьер Пьерломен бірге Quintette a Vent Francais (француз желді аспаптар квинтетін) құрды, ол соғыстан өткен музыкалық достар тобынан құрылды: Рампаль, Пьерло, кларнетші Жак Ланселот, фагонист Пол Хонн және мүйізші Гилберт Курсье. 1944 жылдың басында олар бірге ойнап, Париждегі Бек көшесіндегі Club d’essai-де орналасқан құпия "көше" радиостанциясынан нацистер тарапынан тыйым салынған музыка бағдарламаларын, соның ішінде Хиндемит, Шенберг және Милхауд сияқты композиторлардың еврейлік тақырыбы бар шығармаларын таратты. Квинтет 1960 жылға дейін белсенді болды. 1955-1962 жылдар аралығында Рампаль Париж операсының бас флейташысы лауазымын иеленді, бұл дәстүрлі түрде француз флейтисті үшін ең беделді оркестрлік лауазым саналды. 1947 жылы үйленген және қазір екі баласы бар ол осы лауазымнан тұрақты табыс тапты.

Born in Marseille, By contrast with, as Rampal saw it, his own somewhat emotional Provençal temperament, Veyron Lacroix was a more refined character (a "true upper class Parisian"), but each found with the other a balanced musical partnership. The appearance of this duo after the war has been described as a "complete novelty", allowing them to make a rapid impact on the music going public in France and elsewhere. In March 1949, in the face of some scepticism, they hired the Salle Gaveau in Paris to perform what then seemed the radical idea of a recital programme made up solely of chamber music for flute. It was one of the first flute/piano recitals the city had seen, and caused a "sensation". The success encouraged Rampal to continue along that track. The recital was repeated the following year in Paris. Throughout the early 1950s, the duo made regular radio broadcasts and gave concerts within France and elsewhere in Europe. Their first international tour came in 1953: an island hopping journey through Indonesia to ex pat audiences. From 1954 onwards came his first concerts in eastern Europe—most significantly in Prague, where he premiered Jindrich Feld's Flute Concerto in 1956. In the same year, he appeared in Canada—where, at the Menton festival, he played for the first time in concert with violinist Isaac Stern, who not only became a lifelong friend but also proved a considerable influence on Rampal's own approach to musical expression. On 14 February 1958, Rampal and Veyron Lacroix made their US debut with a recital of Poulenc, Bach, Mozart, Beethoven, and Prokofiev in Washington, D. C. at the Library of Congress. In 1959, Rampal gave his first concert in New York City, at the Town Hall. Rampal's successful partnership with Veyron Lacroix produced their 1962 double LP of the complete Bach flute sonatas. They performed and toured together for some 35 years, until the early 1980s, when Veyron Lacroix was forced to retire owing to ill health. Rampal then formed a new and also long running musical partnership with American pianist John Steele Ritter. While he pursued his career as a soloist, Rampal remained a ensemble player throughout his life. In 1946, he and oboist Pierre Pierlot founded the Quintette a Vent Francais (French Wind Quintet), formed of a group of musical friends who had made their way through the war: Rampal, Pierlot, clarinetist Jacques Lancelot, bassoonist Paul Hongne, and horn player Gilbert Coursier. Early in 1944, they had played together, broadcasting at night from a secret "cave" radio station at the Club d’essai in rue de Bec, Paris—a programme of music outlawed by the Nazis, including works with Jewish links by composers such as Hindemith, Schoenberg and Milhaud. The Quintet remained active until the 1960s. Between 1955 and 1962, Rampal took up the post of Principal Flute at the Paris Opera, traditionally the most prestigious orchestral position open to a French flautist. Having been married in 1947 and now a father of two, the post offered him a regular income.

Барокконы қайта қалпына келтіру

Рампалдың алғашқы коммерциялық жазбасы 1946 жылы Париждің Монпарнас ауданындағы Boite a Musique лейблі үшін жасалған, Моцарттың D мажордағы флейталық квартеті, орындаушылардың ішінде Трио Паскье де болды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін ол барокко дәуірінен сирек кездесетін ноталарды жинауды бастады, алғашқы баспагерлер мен каталогтарды зерттеді, тіпті сол кезде жарияланған басылымдар өте аз болғанмен. Ол Париж, Берлин, Вена, Турин және өнер көрсеткен басқа да ірі қалалардағы кітапханалар мен мұрағаттарда зерттеулер жүргізді, сондай-ақ музыка әлеміндегі әріптестерімен хат алмасты. Алғашқы көздерден барокко стилін тереңінен түсінуге ие болды. Ол Кванцтың және оның 1752 жылғы «Флейтада ойнау туралы» танымал трактатын зерттеді, кейіннен оның түпнұсқа данасын сатып алды. Рампал үшін барокко мұрасы – флейтаға деген жаңа қызығушылықты оятуға қажетті күш болды, және оның бұл мақсатқа ұмтылуы оны алдыңғы буын музыканттарынан ерекшелендірді. Егер Ле Рой, Лоран және Баррере 1929 мен 1939 жылдар аралығында Бахтың екі-үш флейталық сонатасын жазған болса, 1947 мен 1950 жылдар аралығында Рампал олардың барлығын Boîte à Musique үшін жаздырып, Бахтың толық сонаталарын екі кешке бөліп концерттерде орындауды бастады. 1950-1951 жылдары ол алғаш рет Вивальдидің Op.10 концерттерінің барлық алтауын жазды. «Нью-Йорк Таймс» газетіне берген сұхбатында ол соғыстан кейінгі барокко музыкасының танымалдылығын былай түсіндірді: «Еуропадағы соғыстың салдарынан адамдар романтизмнен гөрі тыныш, құрылымды, үйлесімді музыка іздеді». Ұмытылған туындыларды орындау үшін іздеу барысында Рампалға сол дәуірдің музыкасын орындаудың жаңа тәсілдерін табуға тура келді. Ол өзінің жарқын тембрін және стильдің сергектігі мен еркіндігін түпнұсқа мәтіндерге қолданды, соның нәтижесінде өзіндік интерпретацияға және барокко стилінен кейін импровизацияланған әшекейлерге жеке көзқарас қалыптасты. Рампал ешқашан сол дәуірдің аспаптарында ойнауға құмар болған жоқ; барокко музыкасын «шынайы» орындау үшін «нағыз» аспаптарды қолдануды жақтаған қозғалыс әлі пайда болмаған еді. Оның орнына, ол қазіргі заманғы флейтаның ұсынып тұрған барлық мүмкіндіктерін пайдаланып, барокко композицияларының жаңа сәні мен нюанстарын ашты. Осы заманауилық – оның дыбысының байлығы мен айқындығы, орындаушылықтағы еркіндік пен жеке стиль, сондай-ақ жасырын қазынаны бөлісу сезімі – кең музыкалық қоғамның назарын аударды. 1956 жылы канадалық сыншы Le Devoir газетінде: «Бұл концертті сипаттау үшін ең дұрысы – таңғалу» деп жазды; «Рампалдың ойнауы мені әртүрлілігімен, икемділігімен, бояуымен және ең бастысы, оның жандылығымен әсер етті». Бұл күшті әсерді оның 1946 мен 1950 жылдар аралығында жасаған алғашқы жазбаларынан естуге болады. Осы кезеңде Рампал ұзақ ойналатын граммофондық пластинканың пайда болуынан үлкен пайда көріп, оның мансабына серпіліс берді. 1950 жылға дейін оның барлық жазбалары 78 айналымдық дискілерде болған. 1950 жылдан кейін 33⅓ айналымдық ұзақ ойналатын пластинкалар оның орындауларын жаздыру жылдамдығына бейімделуге көбірек мүмкіндік берді. Сонымен қатар, теледидар дәуірінің басталуы Рампалға Францияда бұрынғы флейташылардан гөрі кең танылуға мүмкіндік берді, оның 1950-жылдардың соңы мен одан кейінгі концерттері мен ресми кештері арқасында. Рампал орындаған және жазған көптеген материалдарды ол жариялады, Еуропа мен АҚШ-тағы ноталық жинақтарды бақылады. Өзінің өмірбаянында ол өзінің репертуарын мүмкіндігінше кеңейтуді өзінің «міндеті» деп санағанын айтты. Флейтаны музыкалық қоғамның алдында барынша кең мағынада ұстауға тырысқан Рампал өмірінің соңына дейін мүмкіндігінше көп топтарда және түрлі құралымдарда ойнады. 1952 жылы ол Париж барокколық ансамблін құрды, құрамында Рампалдың өзі, Вейрон Лакруа, Пьерло, Хонне және скрипкашы Роберт Гендре болды. Шамамен үш онжылдық бойы бірге болған ансамбль 18-ғасырдың камералық репертуарын жарыққа шығарған алғашқы музыкалық топтардың бірі болды.

Rampal's first commercial recording, made in 1946 for the Boite a Musique label in Montparnasse, Paris, was of Mozart's Flute Quartet in D, with the Trio Pasquier. Even before World War II, he had begun collecting obscure sheet music from the Baroque—making himself familiar with original publishers and catalogues, even though very few published editions were then available. He went on to research in libraries and archives in Paris, Berlin, Vienna, Turin, and every other major city he performed in, and corresponded with others across the musical world. From original sources, he developed a detailed understanding of the Baroque style. He studied Quantz and his famous treatise On Playing The Flute (1752), and later acquired an original copy of it. For Rampal, the Baroque legacy was fuel to set alight a renewed interest in the flute, and it was his energy in pursuing this goal that set him apart from his forebears. Whereas Le Roy, Laurent and Barrère had all recorded two or three of Bach's flute sonatas between 1929 and 1939, between 1947 and 1950 Rampal recorded all of them for Boîte à Musique, and was beginning to regularly perform the complete Bach sonatas in recital, organising them across two evenings. As early as 1950–51 he became the first to record all six of Vivaldi's Op.10 concertos, an exercise he was to repeat several times in later years. In an interview with the New York Times, he offered one explanation for the appeal of Baroque music after the war: "With all this bad mess we had in Europe during the war, people were looking for something quieter, more structured, more well balanced than Romantic music." In the process of excavating forgotten works for performance, Rampal also had to discover new ways of playing that era's music. He applied his own bright tone and the liveliness and freedom of his style to the original texts, developing along the way a very individual approach to interpretation and, after the Baroque style, to improvised ornamentation. Throughout, Rampal was never tempted to perform on a period instrument; the movement that championed "authentic" instruments for "true" performance of Baroque music had not yet emerged. Instead, he drew on the full range of effects offered by the modern flute to reveal fresh elegance and nuance to Baroque compositions. It was this modernity–the richness and clarity of his sound and the freedom and personality in his expression–combined with a sense of hidden treasures being shared that caught the attention of a wider musical public. "Enchantment is the best possible word to describe this concert", said one Canadian reviewer for Le Devoir in 1956; "Rampal's playing struck me through its variety, its flexibility, its colour and above all its liveliness." This striking effect can be heard on his earliest recordings, between 1946 and 1950. During this period, Rampal quickly benefited from the birth of the long playing gramophone record. Before 1950, all of his recordings were on 78 rpm discs. After 1950, the 33⅓ rpm long playing era allowed much greater freedom to accommodate the rate at which he was committing performances to record. At the same time, the birth of the television age ensured Rampal a wider prominence in France than any previous flute player, through his many concert and recital appearances in the late 1950s and beyond. A great deal of the material Rampal performed and recorded he also published, supervising sheet music collections in both Europe and the US. In his autobiography, he remarked that he had felt it part of his "duty" to expand as much as possible the repertoire for fellow flautists as well as for himself. In trying to keep the flute before the musical public in the widest sense possible, Rampal also played in as many groups and combinations as he could, a habit he continued for the rest of his life. In 1952 he founded the Ensemble Baroque de Paris, featuring Rampal himself, Veyron Lacroix, Pierlot, Hongne, and violinist Robert Gendre. Remaining together over almost three decades, the ensemble proved one of the first musical groups to bring to light the chamber repertoire of the 18th century.

Ынтымақтастықтар

L'Oiseau Lyre және 1950-ші жылдардың ортасынан бастап Erato сияқты лейблдерге жазған жазбалары арқылы Рампаль итальян композиторлары Тартини, Чимароза, Саммартини және Перголезидің (көбінесе Клаудио Симоне және I Solisti Veneti) және француз композиторлары Девиен, Леклер және Лоэльет сияқты француз композиторларының көптеген "жоғалған" концерттеріне жаңа мән берді. 1955 жылы Прагада чех флейташысы, композиторы және дирижері Милан Мунцлингермен бірлесіп, Бенда мен Рихтердің флейта концерттерін жазды. 1956 жылы Луи Фромэнтпен бірге Ля минор және Соль мажордағы концерттерді жазды. Сол дәуірдің басқа композиторлары, мысалы, Гайдн, Гендель, Штамиц және Кванц, оның репертуарында маңызды орын алды. Ол эксперименттерге ашық болды; бірде, көп уақыт бойы дубляж жасау арқылы, ол Бойсмортьедің флейталық квинтеті туралы алғашқы жазбасында барлық бес бөлімін де ойнады. Рампаль флейташы ретінде Бах, Гендель, Телеман, Вивальди және басқа композиторлардың флейталық шығармаларының көпшілігін, тіпті барлығын жазды. Рампаль өзінің аспап репертуарында белгілі бір сабақтастық орнату үшін зерттеулерін классикалық және романтикалық дәуірлерге дейін кеңейтті. Мысалы, оның Америкада да, Еуропада да шыққан алғашқы "рецитальді" альбомында Бах, Бетховен, Хиндемит, Хонеггер және Дука музыкасы жазылған. Моцарт, Шуман және Шуберт сияқты таныс композиторларды жазғаннан басқа, Рампаль Рейнке, Джаннелла және Меркаданте сияқты композиторлардың шығармаларын қайтадан назарға алуға көмектесті. Бастапқыда оның концерттік бағдарламасына қазіргі заманғы композициялар да кірді. 1948 жылы Париждегі тұңғыш концерті аясында Рампаль 1940 жылдары бастапқыда флейта үшін жазылған болса да, скрипкаға арналған Прокофьевтің "Флейта және фортепиано үшін сонатасы"ның бірінші батыс орындауын жасады. Кейіннен Нью-Йорктегі International Music Company баспасынан шыққан ноталық музыканың жаңа басылымын дайындаған кезде, Рампаль ең жақсы нәтижеге қол жеткізу үшін ресейлік скрипкашы Дэвид Ойстрахпен кеңескен; сол кезден бастап бұл шығарма флейтаның сүйіктісі болып қалыптасты. Өзінің мансабында ол 20-шы ғасырдың бірінші жартысында құрастырылған флейта шедеврлерінің бәрін орындады, оның ішінде Дебюсси, Равел, Руссель, Иберт, Милхуд, Мартин, Хиндемит, Хонеггер, Дукас, Франсекс, Дамасе және Фельд шығармалары бар. Камералық музыкант ретінде ол көптеген басқа солистермен бірлесіп жұмыс істеді, скрипкашы Исаак Стернмен және виолончельші Мстислав Ростроповичпен бірлесіп жұмыс істеді. Бірқатар композиторлар, соның ішінде Анри Томаси (Sonatine pour flûte seule, 1949), Жан Франсекс (Divertimento, 1953), Андре Жоливет (Концерт, 1949), Жиндрих Фельд (Соната, 1957) және Жан Мартинон (Сонатин) жазды. Ал басқалары Жан Ривьер, Антуан Тисне, Серж Нигг, Чарльз Чейнес және Морис Охана болды. Сонымен қатар, ол Леонард Бернштейн, Аарон Копланд, Езра Ладерман, Дэвид Даймонд және Кшиштоф Пендерецки сияқты қазіргі композиторлардың шығармаларын премьералады. 1968 жылы композитордың өз ұсынысы бойынша Арам Хачатурянның скрипкалық концертін (1970 жылы жазылған) көшіруі Рампальдың флейта репертуарын басқа аспаптардан қарыз алып, одан әрі кеңейтуге дайындығын көрсетті. 1978 жылы армяндық-американдық композитор Алан Хованнес өзінің 36-шы симфониясын жазды, онда әсіресе Рампалға арналған флейтаның әуендік бөлігі бар, ол ұлттық симфониялық оркестрмен бірге туындының тұсаукесерін өткізді. Рампалға арналған, бірақ ол ешқашан көпшілік алдында орындамаған жалғыз шығарма Пьер Булестің "Сонатинасы" (1946) болды, ол өзінің пішінді, жарылғыш фигуралары мен флаттер тілін экстравагантты қолдануымен өзінің дәміне тым абстрактіл деп тапты. Басқа жерде, кейде қазіргі заманғы авангардтық шығармаларды жеткілікті орындамағаны үшін сынға алынғанда "Недің авангарды?" Ол "Рампал" әнінен "құбыршының сызбасына ұқсайтын, сыбырлап, соққылап, шырқайтын" музыканы жек көретінін растады. Отбасы көмегімен Рампаль аспапты құтқару үшін жеткілікті қаражат жинады, және онымен 11 жыл бойы өнер көрсетіп, жазды. Сұхбаттасуларда Рампаль алтынның күміске қарама-қарсы екенін, оның табиғи жарқыраған, жылтыр дыбысын "біраз қараңғырақ, түсі сәл жылырақ, маған ұнайды" деп ойлағанын айтты. Ол Нью-Йорктегі Линкольн орталығында өтетін Моцарт фестивалінде жиі қатысып тұратын. Ол жылына 150 - 200 концерт қойып, ең үздік әнші болды. Классикалық сахнаға оралғанда, ол өзін "біраз шұңқыр" деп атаудан қорықпады; мысалы, Скотт Джоплиннің "Ragtime Dance and Stomp" әнін концерт залында бис ретінде орындағанда, ол музыкамен бірге ырғақты түрде сахнада аяқтарын таптап қосымша перкуссия жасады. Сонымен қатар, Боллинг пен Рампаль 1980 жылы Боллингтің "Picnic Suite" әнін, 1987 жылы "Flute and Jazz Piano Suite" №2 әнін, сондай-ақ Уоррен Биттидің 1981 жылғы "Reds" фильміне арналған Стивен Сондхаймның "Goodbye For Now" инструменталдық тақырыбын орындады. Америкадағы атақты солист ретінде оның беделі соншалыққа жетті, Esquire журналында бір сыншы оны "флейтаның Александр, жаулауға жаңа әлемдері жоқ" деп атады. 1976 жылы Нью-Йорк филармониясымен Моцарттың "Флейта, арфа және оркестрге арналған концертін" орындағаннан кейін New York Times газетінің сыншысы Гарольд К. Шонберг "Мырза Рампаль, оның күш-жігерімен ұзақ желісі, тәтті және таза тоны және сезімтал музыканттығымен, әрине, тарихтағы ұлы флейташылардың бірі" деп жазды. Осы жылдар бойында Рампаль флейталық шығармалардың ноталық басылымдарын зерттеу және өңдеуді жалғастырды, оларды Париждің Georges Billaudot және АҚШ-тың International Music Company баспалары үшін дайындады.

Through his recordings for labels including L'Oiseau Lyre and, from the mid 1950s, Erato, Rampal continued to give new currency to many "lost" concertos by Italian composers such as Tartini, Cimarosa, Sammartini, and Pergolesi (often collaborating with Claudio Scimone and I Solisti Veneti), and French composers including Devienne, Leclair, and Loeillet, as well as other works from the Potsdam court of the flute playing king Frederick the Great. His 1955 collaboration in Prague with Czech flautist, composer, and conductor Milan Munclinger resulted in a recording of flute concertos by Benda and Richter. In 1956, with Louis Froment, he recorded concertos in A minor and G major by C. P. E. Bach. Other composers of the era, such as Haydn, Handel, Stamitz, and Quantz, also figured significantly in his repertoire. He was open to experimentation; once, through laborious over dubbing, he played all five parts in an early recording of a flute quintet by Boismortier. Rampal was the first flautist to record most, if not all, of the flute works by Bach, Handel, Telemann, Vivaldi, and other composers who now comprise the core repertoire for flute players. Rampal extended his researches into the Classical and Romantic eras in order to establish some continuity to the repertoire of his instrument. For example, his first "recital" LP, released in both America and Europe, featured music from Bach, Beethoven, Hindemith, Honegger, and Dukas. Aside from recording familiar composers such as Mozart, Schumann, and Schubert, Rampal also helped bring the works of composers such as Reinecke, Gianella, and Mercadante back into view. From the start, his recital programmes included modern compositions as well. In 1948, as part of his debut recital in Paris, Rampal gave the first Western performance of Prokofiev's Sonata for Flute and Piano in D, which in the 1940s was in danger of being co opted for the violin despite originally having been written for flute. Later, when preparing a new sheet music edition published by the International Music Company of New York, Rampal consulted Russian violinist David Oistrakh to achieve the best result; the piece has since become established as a flute favourite. Over his career, he performed all of the flute masterpieces that were composed in the first half of the 20th century, including works by Debussy, Ravel, Roussel, Ibert, Milhaud, Martinů, Hindemith, Honegger, Dukas, Françaix, Damase, and Feld. As a chamber musician, he continued to collaborate with numerous other soloists, forming collaborations with violinist Isaac Stern and cellist Mstislav Rostropovich. A number of composers wrote especially for Rampal, including Henri Tomasi (Sonatine pour flûte seule, 1949), Jean Françaix (Divertimento, 1953), André Jolivet (Concerto, 1949), Jindřich Feld (Sonata, 1957), and Jean Martinon (Sonatine). Others included Jean Rivier, Antoine Tisné, Serge Nigg, Charles Chaynes, and Maurice Ohana. In addition, he premiered a works by contemporary composers such as Leonard Bernstein, Aaron Copland, Ezra Laderman, David Diamond, and Krzysztof Penderecki. His transcribing in 1968, at the composer's own suggestion, of Aram Khachaturian's Violin Concerto (recorded 1970) showed Rampal's willingness to broaden the flute repertoire further by borrowing from other instruments. In 1978, the Armenian American composer Alan Hovhaness wrote his Symphony No. 36, which contained a melodic flute part tailored especially for Rampal, who gave the premiere performance of the work in concert with the National Symphony Orchestra. The only piece dedicated to Rampal that he never publicly performed was the Sonatine (1946) by Pierre Boulez, which—with its spiky, explosive figures and extravagant use of flutter tonguing—he found too abstract for his taste. Elsewhere, when sometimes criticised for not playing enough contemporary avant garde work—"Avant garde of what?" he would ask—Rampal confirmed his aversion to music that looked "like the blueprints for a plumber pieces that go tweak, twonk, thump, snort—this doesn't inspire me. "|group=nb With family help, Rampal raised enough funds to rescue the instrument, and went on to perform and record with it for 11 years. In interviews, Rampal said he thought the gold—by contrast with silver—made his naturally bright, sparkling sound "a little darker; the colour is a little warmer, I like it". and was a regular presence at the Mostly Mozart Festival at the Lincoln Center in New York. At his busiest, he performed between 150 and 200 concerts a year. Back on the classical stage, he was not afraid to be, as he put it, "a bit of a ham"; when performing Scott Joplin's Ragtime Dance and Stomp as a concert hall encore, for example, he provided extra percussion by stamping his feet rhythmically on stage in time to the music. Meanwhile, Bolling and Rampal came together again for Bolling's Picnic Suite (1980) with guitarist Alexander Lagoya, the Suite No. 2 for Flute and Jazz Piano (1987), and also to perform the instrumental theme song "Goodbye For Now" by Stephen Sondheim for Reds, Warren Beatty's 1981 movie about the Communist revolution in Russia. His reputation as a celebrity soloist in America became such that, as Esquire reported, one critic dubbed him "the Alexander of the flute, with no new worlds to conquer." Following a performance of Mozart's Concerto for Flute, Harp, and Orchestra with the New York Philharmonic in 1976, New York Times critic Harold C. Schonberg wrote "Mr. Rampal, with his effortless long line, his sweet and pure tone and his sensitive musicianship, is of course one of the great flutists in history." Throughout these years of mounting celebrity, Rampal continued to research and edit sheet music editions of flute works for publishing houses including Georges Billaudot in Paris and the International Music Company in the US.

Жетістіктер

Флейтаның бастапқы тартымдылығы туралы Рампаль бірде «Чикаго трибьюн» газетіне былай деді: «Мен үшін флейта – адамзаттың дыбысы, адамның денесінен толық ажырап, аралықсыз ағып шығатын дыбыс. Флейтада ойнау ән айтудай тікелей болмаса да, оған жақын». «Нью-Йорк таймс» Рампальды «күмәндісіз көрнекті суреткер» деп атап, «Рампальдің танымалдылығы оның мансабының алғашқы онжылдықтарында сыншылар мен музыканттардың тұрақты мақтауына ие болған қасиеттеріне негізделген: берік музыкалық білім, техникалық шеберлік, керемет демді бақылау және романтикалық байлық пен жылы дірілден қашық, бірақ айқындық, жарқырағандық, назар аудару және кең түрлі бояуларға толы ерекше дыбыс. Жас флейташылар оның тілмен, саусақтармен, амбушюрамен (еріннің мундштукқа орналасуы) және дем алу тәсілдерін мұқият зерттеп, көшіруге тырысты». Беннетт де Рампальдан Парижге сабақ алу үшін іздеп келді және «оның юморы мен жомарттығына, әсіресе Мойз, Дюфрен және Крюнель сияқты басқа ұлы орындаушыларға деген құлшынысымды ортақтасқандығына бірден риза болды». Ол ұстазының жолын жалғастырып, дирижер және флейташы болып табылады.

Отбасылық өмір

Рампал мен оның арфашы әйелі Франсуаза, туған тегі Бакеририс, 1947 жылдың 7 маусымында үйленді. Олар Париждегі Моцарт даңғылында тұрды. Олардың екі баласы болды: Изабелла мен Жан Жак. Әр жыл сайын олар Корсикадағы үйлерінде демалыс өткізетін, онда Жан Пьер қайықпен жүзу, балық аулау және фотосуретке түсіру құмарлығын қанағаттандыратын. Жақсы тағамды ұнататыны мәлім болған ол, қайда саяхат етсе де, жеке қағидасын сақтауға тырысты – тек сол елдің тағамдарын жеуге. 1989 жылы «Музыка, менің сүйіктім» атты Рампалдың автобиографиясы жарық көрді (Random House баспасынан). 2000 жылдың мамыр айында 78 жасында Рампал Парижде жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болғаннан кейін Франция президенті Жак Ширак оған құрмет көрсетіп: «Оның флейтасы жүрекке тікелей үн қосты. Музыка әлеміндегі бір шам сөніп барады», – деді. Рампалдың «Алтын флейталы адам» ретінде әлемге танымал ізбасары Джеймс Галвей оның есімін арнап концерттер берді және бір кезде, жас кезінде Рампалдың «жетілдірілген әдісіне» және «дыбысының әсемдігіне» қатты әсерленгенін еске алды. Оның сөзіне қарағанда, 1960-шы жылдардағы жас музыкант үшін Рампалдың жазбаларын тыңдау – флейта өнеріндегі жұлдыздарға жасалған қадам болды. Ол сондай-ақ, Рампалдың Париждегі кездесулерінен кейін оған көрсеткен жомарт қолдауын еске алды. «Батырымның» қазасы туралы Галвей былай деді: «Ол менің өмірімдегі алғашқы маңызды тұлға болды және мен оның мен үшін жасаған барлық нәрсесіне шын жүректен ризамын. Ол флейта және жалпы музыка әлеміне зор үлес қосты, өзінің музыкасы арқылы қарапайым адамдардың күнделікті өмірін сәндеп, оларға қуаныш сыйлады». Рампалдың қосылу рәсімінде оның әріптес флейташылары Бойсмортьедің екінші флейталық концертінің А минорындағы Адажиосын орындады, осы арқылы ол өмір бойы барокко музыкасына, әсіресе Бойсмортиеге деген құштарлығын көрсетті. Бірақ оның қазасынан кейін де, оның ұлттық мақтанышқа ие тұлға екенін көрсететін көптеген құрметті сөздер айтылды. 1980 жылы оның құрметіне ашылған және 1971 жылдың 8 қарашасынан кейін туған барлық ұлттың флейташыларына қол жетімді Жан Пьер Рампаль атындағы флейта сайысы Париж қаласының халықаралық сайысы аясында үш жылда бір рет өткізіледі. 2005 жылдың маусым айында Францияда Жан-Пьер Рампаль қауымдастығы құрылды, оның мақсаты Рампалдың флейта өнеріне қосқан үлесін зерттеу және бағалау. Басқа жобалармен қатар, Жан-Пьер Рампаль мұрағатын сақтаумен айналысатын қауымдастық Premier Horizons лейблімен Рампалдың ертедегі бірқатар орындауларын CD форматында қайта жариялауға қатысты.

Rampal and his harpist wife Françoise, née Bacqueryrisse, were married on 7 June 1947. They made their home in Paris, living in the Avenue Mozart. They had two children, Isabelle and Jean Jacques. Each year, they holidayed at their house on Corsica, where Jean Pierre was able to indulge his passion for boating, fishing and photography. Well known for his love of good food, he liked to maintain a private rule wherever he went on tour that he would eat "only the cuisine of the country" he was in
Rampal's autobiography Music, My Love appeared in 1989 (published by Random House). After Rampal died in Paris of heart failure in May 2000 at age 78, French President Jacques Chirac led the tributes, saying "his flute spoke to the heart. A light in the musical world has just flickered out." James Galway, Rampal's globally known successor as "The Man with the Golden Flute", dedicated performances to him and recalled elsewhere how as a teenager he had been captivated by the sound of Rampal's "fluid technique" and "the beauty of his tone". For a young musician in the 1960s, he said, listening to Rampal's recordings "was a step into the stars as far as flute playing was concerned." He recalled also the generous encouragement Rampal gave him following their meetings in Paris. Of the passing of his "hero", Galway added: "He was the first major influence in my life and I am still grateful for everything he ever did for me. He was a great influence on the flute world and the musical world in general, bringing to ordinary folk through his music making a charm which enhanced their everyday lives." At Rampal's funeral, fellow flautists played the Adagio from Boismortier's Second Flute Concerto in A Minor in recognition of his lifelong passion for Baroque music in general and Boismortier in particular. But after his death, there was no shortage of public accolades to reflect the fact that he was indeed a source of national pride. The Jean Pierre Rampal Flute Competition, begun in his honour in 1980 and open to flautists of all nationalities born after 8 November 1971, is held tri annually as part of the Concours internationaux de la Ville de Paris. In June 2005, the Association Jean Pierre Rampal was founded in France to perpetuate the study and appreciation of Rampal's contribution to the art of flute playing. Among other projects, which include maintaining the Jean Pierre Rampal Archive, the association has collaborated in the re release on the Premier Horizons label of a number of early Rampal performances on CD.

Радио

Француз радиосының Рампалдың көптеген хабарламаларынан өзге, BBC Radio 4 1983 жылғы 11 қазанда 20:20–21:05 деректі фильмдер блогында 45 минуттық "Рампал – Флейта ойнаушылардың ханзадасы" атты бағдарламасын көрсетті. Онда Рампалдың өзімен жасалған сұхбаттың бөліктері қамтылған, ол сирек кездесетін жағдай, себебі Рампал ағылшын тілінде ұзақ сұхбаттарды өте аз берген. Рампал өмірі мен заманы және музыка жасауға деген көзқарасы туралы әңгімелейді. Сонымен қатар, ағылшын флейтисі Уильям Беннетт, американдық флейтист және Рампалдың кейде шәкірті Елена Дюран, сондай-ақ Рампалдың көп жылдық досы және музыкалық серігі болған скрипкашы Исаак Стернмен сұхбаттар ұсынылған. Бағдарлама BBC Sound Archive-де сақталады, сонымен бірге оған негіз болған Рампалмен жасалған екі өңделмеген түпнұсқа сұхбаттасу да бар (екеуі де BBC продюсері Питер Гриффитс тарапынан 1981 жылғы қаңтарда және 1982 жылғы қарашада Лондон қаласындағы Вестбери қонақ үйінде, Реджент көшесіне жақын Кондуйт көшесінде жазылған, Рампал Лондонға келгенде әдетте сол қонақ үйде тұратын).

Фильмдер

Жан Анри Мюнье режиссерлік еткен "Л. Субраманиям: Жүректен скрипка" (1999) фильмінде Рампалдың Л. Субраманиямпен бірге ойнаған эпизоды бар. Рампал 1977 жылғы "Бахтың қуанышы" атты оқу-ағарту фильмінде де Франциядағы үйдің шатырында флейта тартып көрінеді.