Дарю Мийо: Француз композиторы, дирижер және педагог
Darius Milhaud
Дариус Мийо – француз композиторы, дирижер, педагог. 20 ғасырдағы ең өнімді композиторлардың бірі, жазз бен бразилиялық музыкадан шабыттанған, модернизм өкілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз композиторы, дирижер және педагог (1892–1974)
French composer, conductor and teacher (1892–1974)
Дариус Мийо (daʁjys mijo; 4 қыркүйек 1892 – 22 маусым 1974) – француз композиторы, дирижер және педагог. Ол «Les Six» – «The Group of Six» деп те аталатын топтың мүшесі және 20 ғасырдың ең өнімді композиторларының бірі болды. Оның шығармаларына джаз және бразилиялық музыканың ықпалы зор, сонымен қатар политоналдылықты кеңінен пайдаланады. Мийо – маңызды модернист композиторлардың бірі саналады. Белгілі педагог ретінде ол көптеген болашақ джаз және классикалық композиторларды тәрбиеледі, олардың ішінде Берт Бахарак, Дейв Брубек, Филип Гласс, Стив Райх, Карлхайнц Штокхаузен және Яннис Ксенакис бар.
Darius Milhaud (daʁjys mijo; 4 September 1892 – 22 June 1974) was a French composer, conductor, and teacher. He was a member of Les Six—also known as The Group of Six—and one of the most prolific composers of the 20th century. His compositions are influenced by jazz and Brazilian music and make extensive use of polytonality. Milhaud is considered one of the key modernist composers. A renowned teacher, he taught many future jazz and classical composers, including Burt Bacharach, Dave Brubeck, Philip Glass, Steve Reich, Karlheinz Stockhausen and Iannis Xenakis among others.
Өмір және мансап
Мильхо Марсельде Софи (Аллатини) мен Гад Габриэль Мильхоның ұлы болып дүниеге келді. Нил В. Левиннің айтуынша, Мильхо Марсельде туған, бірақ өзінің нағыз атамекені санайтын Экс-ан-Прованс қаласында өскен. Оның әулеті Comtat Venaissin – Прованстың усақ-түйек аймағында – кем дегенде 15 ғасырдан бері тамырлары бар ескі еврей отбасы. Сөйтіп, әкесінің жағынан қарағанда, Мильхоның еврей тегі ашкенази немесе сефарди емес (яғни, орта ғасырлық неміс Рейн аймағынан немесе 16 ғасырға дейінгі испан/иберия еврейлерінен таралмаған), ал провансальдық. Мильхо әуелі скрипкашы болған, кейін композицияға көшкен. Ол Париж консерваториясында оқыды, онда Артур Хонеггер мен Жермен Тайлеферре секілді достармен танысты. Композицияны Шарль Видордан, гармония мен контрапунктті Андре Гедалгеден үйренді. Винсент д’Индиден жеке сабақтар алды. 1917 жылдан 1919 жылға дейін Бразилиядағы француз елшісі болған және көп жыл бойы Мильхомен бірлесіп жұмыс істеген, Клоделдің өлеңдері мен пьесаларына музыка жазған Поль Клоделдің хатшысы болды. Бразилияда олар «Льомме и сын дезир» балеті бойынша жұмыс істеді. Францияға оралғаннан кейін, Мильхо бразилиялық халық музыкасының ықпалымен шығармалар жазды, соның ішінде бразилиялық пианист және композитор Эрнесто Назареттың шығармалары да бар. «Le bœuf sur le toit» шығармасында Назарет пен сол кездегі басқа да танымал бразилиялық композиторлардың әуендері бар, ол карнавалдың дыбысын еске түсіреді. Әндердің арасында «Қоладағы бұқа» (португал тілінде, француз тіліне «Le boeuf sur le toit», ал ағылшын тіліне «The Ox on the Roof» деп аударылған) деген атпен белгілі карнавал әні де бар. Сонымен қатар, ол Рио-де-Жанейроның он екі ауданына арналған «Saudades do Brasil» сюитасын жазды. Бастапқы фортепианолық нұсқасы жарық көргеннен кейін ол сюитаны оркестрге аударды. Еуропалық әсерлер де маңызды болды. Мильхо өзінің Бесінші скрипкалық квартетін (1920) Арнольд Шенбергке арнады, ал келесі жылы «Пьерро лунаирдің» француз және британдық премьераларын бірнеше репетициядан кейін өткізді. 1922 жылы Америка Құрама Штаттарына саяхат жасағанда, Мильхо Гарлем көшелерінде алғаш рет «нағыз» джазды естіді, бұл оның музыкалық көзқарасына үлкен әсер етті. Келесі жылы ол «La création du monde» (Әлемнің жаратылуы) композициясын аяқтады, ол джаздың идеялары мен стильдерін пайдаланды және алты үздіксіз би сахнасынан тұратын балет ретінде қойылды. Нацистік Германияның Францияға басып кіруі 1940 жылы Мильхоларды Франциядан АҚШ-қа эмиграциялауға мәжбүр етті (оның еврей тегі Мильхоның азаттыққа дейін туған еліне оралуына мүмкіндік бермеді). Ол Калифорния штатының Окленд қаласындағы Миллс колледжінде оқытушылық қызметке орналасты, онда «Боливар» операсын (1943) жазды және Анри Темианка мен Паганини квартетімен бірлесіп жұмыс істеді. 1949 жылы өткен ерекше концертте Будапешт квартеті композитордың 14-ші скрипкалық квартетін орындады, содан кейін Паганини квартеті 15-ші квартетін орындады; содан кейін екі ансамбль де екі шығарманы бірге октет ретінде орындады. Келесі жылы дәл осы шығармалар Колорадодағы Аспен музыка фестивалінде Паганини және Джульярдтың скрипкалық квартеттерімен орындалды. Джаз пианині Дейв Брубек 1940 жылдардың соңында Миллс колледжінде Мильхомен оқу үшін түскен ең танымал студенттерінің бірі болды. 2010 жылдың ақпан айында JazzWax журналына берген сұхбатында Брубек Миллс әйелдер колледжіне (адамдарға аспирантурада оқуға рұқсат етілді) Мильхомен бірге оқу үшін келгенін айтып, «Милхо джазды жақсы көретін және оны өз жұмысына енгізген өте дарынды классикалық композитор және мұғалім болды. Ағайым Ховард оның ассистенті болды және оның барлық сабақтарын оқыды» деді. Брубек тұңғыш ұлына Дарий деген есім қойды. 1947 жылы Мильхо Батыс жазғы консерваториясының Музыка академиясын құрушылардың бірі болды, онда танымал ән жазушы Берт Бачарак оның студенттерінің бірі болды. Мильхо Бачаракқа: «Адамдар есте сақтайтын және сыбырлайтын нәрсе жазудан қорықпаңыз. Әннің әуенімен ешқашан алаңдамаңыз» деді. 1947 жылдан 1971 жылға дейін ол Миллсте және Париж консерваториясында кезекпен сабақ берді, бірақ денсаулығының нашарлауы (1930 жылдары басталған) оны мүгедектер арбасына отыруға мәжбүр етті, содан кейін ол зейнеткерлікке шықты. Сондай-ақ, Аспен музыка фестивалі мен мектебінің факультетінде сабақ берді. Брубекпен қатар оның студенттері Уильям Болком, Стив Райх, Катарина Малки Уорн және Регина Хансен Уиллман болды. Ол 81 жасында Женевада қайтыс болды және Экс-ан-Прованстағы Сен-Пьер зиратына жерленді.
Milhaud was born in Marseille, the son of Sophie (Allatini) and Gad Gabriel Milhaud. According to Neil W. Levin 'Milhaud was born in Marseilles but grew up in Aix en Provence, which he regarded as his true ancestral city. His was a long established Jewish family of the Comtat Venaissin—a secluded region of Provence—with roots traceable there at least to the 15th century. On his father's side, Milhaud's Jewish lineage was thus neither Ashkenazi nor Sephardi (i. e., stemming neither from medieval German Rhineland nor from pre 16th century Spanish/Iberian Jewry), but rather, specifically Provençal—dating to Jewish settlement in that part of southern France as early as the first centuries of the Common Era' 'Milhaud's mother, however, was partly Sephardi on her father's side'; according to the obituary in the NYT, his mother was from a Sephardi Jewish family from Italy. Milhaud began as a violinist, later turning to composition instead. Milhaud studied in Paris at the Paris Conservatory where he met his fellow group members Arthur Honegger and Germaine Tailleferre. He studied composition under Charles Widor and harmony and counterpoint with André Gedalge. He also studied privately with Vincent d'Indy. From 1917 to 1919, he served as secretary to Paul Claudel, the eminent poet and dramatist who was then the French ambassador to Brazil, and with whom Milhaud collaborated for many years, setting music for many of Claudel's poems and plays. While in Brazil, they collaborated on a ballet, L'Homme et son désir. On his return to France, Milhaud composed works influenced by the Brazilian popular music he had heard, including compositions of Brazilian pianist and composer Ernesto Nazareth. Le bœuf sur le toit includes melodies by Nazareth and other popular Brazilian composers of the time, and evokes the sounds of Carnaval. Among the melodies is, in fact, a Carnaval tune by the name of "The Bull on the Roof" (in Portuguese, which he translated to French 'Le boeuf sur le toit', known in English as 'The Ox on the Roof'). He also produced Saudades do Brasil, a suite of twelve dances evoking twelve neighborhoods in Rio de Janeiro. Shortly after the original piano version appeared, he orchestrated the suite. Contemporary European influences were also important. Milhaud dedicated his Fifth String Quartet (1920) to Arnold Schoenberg, and the following year conducted both the French and British premieres of Pierrot lunaire after multiple rehearsals. And on a trip to the United States in 1922, Milhaud heard "authentic" jazz for the first time, on the streets of Harlem, which left a great impact on his musical outlook. The following year, he completed his composition La création du monde (The Creation of the World), using ideas and idioms from jazz, cast as a ballet in six continuous dance scenes. The invasion of France by Nazi Germany forced the Milhauds to leave France in 1940 and emigrate to the United States (his Jewish background made it impossible for Milhaud to return to his native country until after its liberation). He secured a teaching post at Mills College in Oakland, California, where he composed the opera Bolivar (1943) and collaborated with Henri Temianka and the Paganini Quartet. In an extraordinary concert there in 1949, the Budapest Quartet performed the composer's 14th String Quartet, followed by the Paganini Quartet's performance of his 15th; and then both ensembles played the two pieces together as an octet. The following year, these same pieces were performed at the Aspen Music Festival in Colorado, by the Paganini and Juilliard String Quartets. Jazz pianist Dave Brubeck became one of Milhaud's most famous students when Brubeck furthered his music studies at Mills College in the late 1940s. In a February 2010 interview with JazzWax, Brubeck said he attended Mills, a women's college (men were allowed in graduate programs), specifically to study with Milhaud, saying, "Milhaud was an enormously gifted classical composer and teacher who loved jazz and incorporated it into his work. My older brother Howard was his assistant and had taken all of his classes." Brubeck named his first son Darius. In 1947 Milhaud was among the founders of the Music Academy of the West summer conservatory, where popular songwriter Burt Bacharach was among his students. Milhaud told Bacharach, "Don't be afraid of writing something people can remember and whistle. Don't ever feel discomfited by a melody." From 1947 to 1971, he taught alternate years at Mills and the Paris Conservatoire, until poor health, which caused him to use a wheelchair during his later years (beginning in the 1930s), compelled him to retire. He also taught on the faculty of the Aspen Music Festival and School. As well as Brubeck, his students included William Bolcom, Steve Reich, Katharine Mulky Warne, and Regina Hansen Willman. He died in Geneva at the age of 81, and he was buried in the Saint Pierre Cemetery in Aix en Provence.
Шығармалары
Дариус Милҳо өте өнімді болды және кең ауқымды жанрлар үшін шығармалар жазды. Оның шығармалар тізімі 443-ке дейін жетті. Милҳо (Хиндемит, Малипиеро, Генри Коуэлл, Хованнес, Мартину және Вилла-Лобос сияқты замандастары сияқты) өте жылдам шығармашыл болды, ол үшін музыка жазу өнері демалу сияқты табиғи сезілді. Оның ең танымал туындылары: Le bœuf sur le toit (Милҳо мен Les Six тобының басқа мүшелері жиі баратын аңызға айналған кабареге атын берген балет), La création du monde (джаз әсерімен, соло саксофонмен кішкентай оркестрге арналған балет), Scaramouche (екі фортепианоға арналған сюита, сондай-ақ альт саксофон немесе кларнет пен оркестр үшін) және Saudades do Brasil (би сюитасы). Оның автобиографиясы "Музыкасыз ноталар" (Notes sans musique) деп аталады, кейіннен "Бақытты өмірім" (Ma vie heureuse) деп қайта жаңартылды.
Darius Milhaud was very prolific and composed for a wide range of genres. His opus list ended at 443. Milhaud (like such contemporaries as Hindemith, Malipiero, Henry Cowell, Hovhaness, Martinů, and Villa Lobos) was an extremely rapid creator, for whom the art of writing music seemed almost as natural as breathing. His most popular works include Le bœuf sur le toit (a ballet that lent its name to the legendary cabaret frequented by Milhaud and other members of Les Six), La création du monde (a ballet for small orchestra with solo saxophone, influenced by jazz), Scaramouche (a suite for two pianos, also for alto saxophone or clarinet and orchestra), and Saudades do Brasil (a dance suite). His autobiography is titled Notes sans musique (Notes Without Music), later revised as Ma vie heureuse (My Happy Life).
Мұрағаттық жинақтар
Калифорниядағы Миллс колледжінде Дариус Милхаудтың қоры бар. Милхаудтың шәкірті Кэтрин Малки Уорн құрған Дариус Милхауд қоғамының құжаттары Кливленд мемлекеттік университетінде сақтаулы. Нью-Йорктегі Нью-Йорк өнер орындары кітапханасында тағы бір Дариус Милхауд қоры бар. Калифорнияның Беркли қаласындағы Джуда Л. Магнес мұражайының Батыс еврей тарихы орталығындағы Сеймур Фромер қорында Милхаудтың "Дэвид" операсының либреттолары, сондай-ақ оның американдық тұңғыш көрсетілісінің бағдарламасы (Лос-Анджелестегі Голливуд Боулда) және осы оқиға туралы 1956 жылғы Лос-Анджелестің "Бнай Б'рит хабаршысы" газетінен алынған көшірмелер бар.
There is a Darius Milhaud Collection at Mills College in California. Papers for the Darius Milhaud Society, formed by Milhaud's student Katharine Mulky Warne, are archived at Cleveland State University. There is another Darius Milhaud Collection at the New York Public Library for the Performing Arts in New York City. Seymour Fromer Collection at the Western Jewish History Center of the Judah L. Magnes Museum, in Berkeley, California, has librettos for Milhaud's opera, David, as well as a program for its American premiere, in Los Angeles at the Hollywood Bowl, and photocopies of newspaper coverage in the B'nai B'rith Messenger of Los Angeles of this event (1956).
Мұра
Өзінің "XX ғасыр музыкасына нұсқаулық" еңбегінде сыншы Марк Моррис Милхоның шығармаларын "XX ғасыр музыкасының әлі бағаланбаған бір бөлігі" деп сипаттады. Себебі ол өте көп шығарма жазған композиторлардың бірі (шамамен 450 туынды), сондықтан оның музыкасының сапасы айқын түрде біркелкі емес, оның нәзік және беткей деген беделі (өнер көрсетулердің аздығына байланысты) шабыттандыратын және қызықты нәрсені жасырады. Әсері мен маңыздылығы мойндалған композитор болғанына қарамастан, оның көптеген шығармаларының қазіргі заманғы кәсіби жазбалары жоқ, мысалы, екінші виолалық концерті – бұл, мүмкін, оның өнімді және біркелкі емес туындыларының салдары. Париж маңындағы Дариус Милхо атындағы коммуналық лицей оның құрметіне аталған.
Writing in his Guide to Twentieth Century Music, critic Mark Morris described Milhaud's work as "one of the unassessed quantities of 20th century music. For as one of its most prolific composers (around 450 works), the quality of his music is so patently uneven that the reputation for the banal and the shallow has masked what is or might be (given the paucity of performances) both inspired and fascinating." For a composer of acknowledged influence and significance, a number of his pieces lack contemporary professional recordings, such as the second Viola Concerto – a consequence perhaps of his prolific and uneven output. Lycée intercommunal Darius Milhaud near Paris is named after him.