Кіріспе

USS McKean (DD 784) – АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін Вашингтон штатының Сиэтл қаласындағы Тодд Пасифик кеме құрылысы компаниясымен салынған "Gearing" классы эсминец.

1940 жылдар

"МакКин" кемесі 1945 жылдың 31 наурызында суға түсіріліп, 9 маусымында қолданысқа берілді. Оның атауы Американдық Азаматтық соғысында Одақ жағында эскадрилья командирі болған Комодор Уильям Вистер МакКиннің құрметіне берілген. DD 784 – Комодор МакКиннің құрметіне аталған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің екінші кемесі. "МакКин" 98 "Гирринг" классының эсминецтерінің бірі болды. Оның алғашқы міндеті 1945 жылдың күзінде Жапонияның капитуляциясынан кейін оккупациялық күштер құрамында үш айлық сапарға қатысу болды. Бұл жапон суларынан одақтастардың жүзбелі миналарын залалсыздандыруды қамтыды.

1950 жылдар

1950 жылғы маусымда Кореяда соғыс басталғаннан кейін Маккин Калифорнияның Лонг-Бич қаласынан теңізге шығып, тамыз айында 7-ші флотқа қосылды. Ол 77-ші жедел топқа бағындырылды, бастапқыда 112-ші эсминецтер дивизионының құрамында болды. Солтүстік Кореялық коммунистерге қарсы жердегі шабуылдарды бастаған Инчхонға шабуылға қатысты. Кейіннен Чиннампо өзенінің жанында дербес жүзіп келе жатқанда, Корея соғысы кезінде бірінші рет хабарланған теңіз минасының алқабын тапты. 1950 жылғы 23 қыркүйекте Маккин күдікті су асты кемесіне бес тереңдік заряды тастады. Екінші дүниежүзілік соғыста су асты кеме офицері болған Джон Уэзервакс командирі 1950 жылғы қарашада Маккиннің басқаруын қабылдады. 1950 жылғы қазаннан желтоқсанға дейін Тайвань бұғазында 72-ші жедел топпен бірге Манчестер жеңіл крейсерімен, сондай-ақ Фрэнк Нокс, Холлистер және Озборн эсминецтерімен патрульдік күзет жүргізді. Олар екі тайфунға бөлінген Клара тайфунымен күресті. 1950 жылғы 25 қараша күні жүздеген мыңдаған қытай әскері Жалу өзенінен өтіп, Солтүстік Кореяға кіріп, БҰҰ күштеріне шабуыл жасады. 27 қарашада қытай әскері Чосин суқоймасының маңында 5-ші және 7-ші теңіз полктерін толық қоршап алды. БҰҰ әскерлерін құтқару үшін әуеден қорғаныс және шығыс жағалаудағы авианосецтердің ұшақтарынан оқ-дәрілер қажет болды. Маккин, Холлистер және Фрэнк Нокс 8 желтоқсаннан кейін Формоза бұғазындағы патрульдік күзеттен босатылды. Әуе күштерінің қорғауымен 10 желтоқсанда Чинхунниден шығып, Хуннамға эвакуация үшін көшті. АҚШ Әскери-теңіз күштері 24 желтоқсанда 105 000 әскерді, 91 000 босқынды және көптеген әскери жүкті тасымалдағаннан кейін Хуннамнан шығуды аяқтады. Жөндеуге мұқтаж болған Маккин алдымен Йокосукаға, содан кейін Сасебоға 1950 жылғы 23 желтоқсанға дейін барды. Ол 1950 жылғы 24 желтоқсанда, Рождество қарсаңында 77-ші жедел топқа қайта қосылуға тиіс болды. Сол кезде 77-ші жедел топ екінші дүниежүзілік соғыстан бері құрастырылған ең ірі флот болды, оның құрамында төрт авианосец, Миссури линкоры, екі крейсер және 30-дан астам эсминецтер бар еді. Шерри Сонтаг пен Кристофер Дрюдің "Көзі жоқ адамның алдауы: американдық су асты кемелерінің тыңшылық туралы айтылмаған оқиғасы" кітабында айтылғандай, "екі бұрынғы барлау офицерінің мәлімдемесіне сәйкес, 1950 жылы Корея соғысының басында АҚШ-тың бір кемесі әуе кемелерін шабуылдауға тырысқан кеңес су асты кемесін батырған". АҚШ Кеңес теңіз күштері Солтүстік Кореяға көмектесуге тырысады деп қатты алаңдады, сондықтан су үстіндегі кемелерге кез келген жаулық су асты кемесін тереңдік зарядтарымен жоюға бұйрық берілді, және осы жағдайда күдікті кеңес су асты кемесіне шабуыл жасалды, оның аман қалғанына ешқандай белгі болған жоқ. 1950 жылғы 18 желтоқсанда "Ранчер" кодовый аты бар Маккин 77-ші жедел топқа қайта қосылу үшін Сасебо портынан шықты. 77-ші жедел топқа "Миссури" линкоры, "Филиппин теңізі", "Принстон" және "Вэлли Фордж" авианосектері, "Бадонг" және "Сицилия" эскорт кемелері, "Сент Пол" ауыр крейсері, "Манчестер" жеңіл крейсері және басқа да ондаған эсминецтер кірді. "Ранчер" Франк Нокспен бірге жүзіп келе жатты. Су асты торларын өткеннен кейін, бірақ жапон жағалауы көзден таймағанда, сонардан күшті сигнал алды. "Көпір, сонар, байланыс орнатылды". Сонар екі нысанды анықтады. "Ранчер" көпіріндегі кезекші квартирмейстер QM3 Джон Д. Прайс болды, өйткені командир Уэзервакс каютасына кеткен еді. Кемедегі офицер Прайске капитанынан хабарласуды бұйырды. Уэзервакс көпірге шапшаң жетіп, бас сақшыға хабарлады. Бас сақшының бұйрығымен, Уэзервакс тереңдік зарядтарын іске қосуды бұйырды. QM3 Прайс кеме журналына "Ранчер" су асты кемесіне тереңдік зарядтарымен шабуыл жасап жатқанын жазды; Уэзервакс журналды тексергенде, ол Прайске "су асты кемесі" сөзін жолдан алып тастауды бұйырды, өйткені бұл халықаралық оқиғаға әкелуі мүмкін еді. Капитан сонар дыбыстарын көпірге жіберді, сондықтан олар байланыс орнату жолын бақылай алды. "Ранчер" дереу халықаралық Морзе кодты, "нүкте-сызық" немесе "Америка" әрпін жіберді. Кодқа жауап келмеді, ал су асты кемелері қашқылап кетті. "Ранчер" тереңдік зарядтарын іске қосты, артқы сөрелерден зарядтарды жылжытып, бүйірлік ұшырғыштардан атып жіберді. Жарылыс кезінде жоғарыдағы бақылаушы ұшақ жарылыс ортасындағы силуэтті байқады, содан кейін ол жоғалып кетті және қайтадан көрінбеді. Ұшақ содан кейін алғашқы шабуыл орнының жанында ауа көпіршіктерін және майлы дақтарды байқады, ол уақыт өте келе үлкейді. Бұл майлы дақтар Маккин мен Франк Нокс та байқады, олар алғашқы шабуылдан шамамен 20 минуттан кейін қосылды. Ол алғашқы шабуылын аяқтады, кейде байланыс үзіліп, кейін қайта орнатылып, қосымша шабуыл жасады. "Ранчер" әрбір шабуылда 11 тереңдік зарядын тастады. "Ранчер" шабуыл жасағанда, Франк Нокс оның соңынан өтіп, шабуыл жасады. Торпедалық матрос Хадналл кемедегі тереңдік зарядтарын басқару орталығында болды, ол кемедегі бір қабат төмен, оң жақта орналасқан. Хадналл матросы К қаруларын электронды түрде оқ атып, олардың экипажы қолмен оқ атты. Тереңдік зарядтарының үлгісі – кеменің әр жағында үштен және артқы жағында екі зарядтан тұратын 11 заряд. Су асты кемесі 250 футтан тереңдемеген суда болды, өйткені одан тереңде тереңдік зарядтары жарылмауы мүмкін еді. Маккин 1950 жылғы 18 желтоқсанда 54 тереңдік зарядын атты. "Ранчер" 24 сағат ішінде шамамен 84 тереңдік зарядын тастады. 19 желтоқсан күні таңертең жоғарыдағы үш суға қарсы ұшақтың бірі Маккиннің артынан өтіп бара жатқан торпедалық ізді байқады. Ол "Ранчерге" тиіспеді, тіпті оны көрген жоқ. Екінші кеңес су асты кемесі қарсы шабуыл жасады. Сальваж кемесі, су асты кеме құтқару кемесі "Гринлет" 20 желтоқсанда Сасебодан келіп, батып кеткен жерде бес эсминец пен үш суға қарсы ұшаққа қосылды. Суға түсуге дайын болған хатшы суға түсіріліп, жаңа көзілдірікпен қайта келді. Сонымен қатар, кеңес су асты кемелері шабуылдайтын кемені жаңылыстыру үшін су асты кеме дыбыстарын имитациялайтын алдау құрылғысын қолданды. Бұл "Қара жәшік" соншалықты құпия болғандықтан, "Гринлет" дереу онымен бірге Перл-Харборға қайтып келді, ал оның Солтүстік Кореядан көптеген құпияларды әкелгендіктен, соғыс аймағына қайта оралмағаны туралы әңгіме тарады. Мүмкін, олар код кітаптарын алды ма? Сонымен қатар, 43 күннен кейін барлық "Q" қыздары болған оқиғаны білді, бірақ экипаж құпия сақтау туралы хаттарға қол қойғандықтан ештеңе айта алмады. Экипажға айтылған оқиға – бұл "батып кеткен жапондық жүк кемесі Иона Мару". Деректерге сәйкес, Иона Мару 1950 жылғы 10 желтоқсанда құлаған. Әскери-теңіз басшылары оқиғаның жамылғысын жасаған, "Гринлет" кемесінің капитанымен келісімге келген. "Егер осы көзілдіріктер Екінші дүниежүзілік соғыстан болса, онда бұйымда неге қиыршықтар немесе ұлулар болмады?". Жақында бір кемедегі бұрынғы әріптес: "Біз бес түйінмен жүзіп келе жатқан қаңқаны батырдық!" деді. 1951 жылғы қаңтардан кейін Маккин 95-ші жедел топқа қосылып, Вонсан, Сонджин және Чинжон маңында жағалауды атқылау және блокадалау жұмыстарын жүргізді. 1952 жылдың басында ол радарлық күзет кемесіне айналдырылып, DDR 784 деп белгіленді. Арнайы беттік сканерлік радар қосылды, сонымен қатар 40 мм, 20 мм зениттік қарулар мен торпедалық түтіктер алынып, үш екі еселенген 3 дюймдік 3"50's қаруларымен ауыстырылды. 1954 жылы ол "Каин бүлігі" фильмінің соңғы сахналарында пайда болды. 1955 жылы ол "Вигвам" операциясы – су асты А бомбасын сынауға қатысты. 1956 жылдың басында ол бірінші рет экватордан өтіп, Сингапурға сапар жасады, ал 1956 жылдың соңында Олимпиада ойындары өтіп жатқанда Мельбурнге барды. Бір крейсер мен төрт эсминецтен тұратын топ Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері Мельбурнге келген алғашқы АҚШ кемелері болды.

1960 жылдар

1964 жылдың ақпанында МакКин Калифорниядағы Лонг-Бич әскери кеме құрылысы және жөндеу зауытында қайта жабдықталды. Бұл Флотты қалпына келтіру және жаңғырту (әдетте FRAM деп аталады) конверсиясы болды, ол барлығы Gearing класындағы бастапқы 98 кемеден 80-ін жаңғыртты. 1965 жылдың шілдесінде МакКин Батыс Тынық мұхитындағы Жетінші флотқа қосылды. Ол Оңтүстік Қытай теңізіндегі шабуылдық авиациялық топтың құрамында, «Орискани» әуе кемесімен бірге тамыз айында басталған төрт айлық операцияларға қатысты. Вьетнам жағалауындағы бұл сапар туралы кеме командирі Дж.Е. Митчелл 1965 жылдың 29 желтоқсанында МакКин теңізшілерінің отбасыларына жолдаған хатында: «Егер сіздер маңызды статистикаға қызығушылық танытсаңыздар, мынадай мәліметтер бар. 13 қаңтарда Лонг-Бичке келгенімізді есептегенде, МакКин 57 014 мильді – экватордағы әлемді айналу қашықтығының екі есесінен астам қашықтықты жүріп өтетін болады. Жүріп өткен жалпы сағат саны – 3502, бұл орналасқан алты айдың бесіне тең. Біздің орташа жылдамдығымыз шамамен 17 түйін, немесе сағатына шамамен 20 миль болды, осы уақытта кеме 3 748 420 галлон жанар майын жұмсады. 1000-нан астам бес дюймдік снарядтар атылды, олардың салмағы шамамен 25 тоннаны құрады».

Осы сапардан кейін кеме Лонг-Бичке оралды және «Eager Angler» және Baseline II» атты екі флоттық жаттығуға қатысты. Осы екі жаттығудағы жұмысы үшін МакКин басқа эсминецтер мен крейсерлермен бәсекелесіп, «Ең үздік артиллериялық кеме» атағын жеңіп алды. 1966 жылдың қарашасында МакКин Вьетнамның солтүстік жағалауындағы Тонкин шығанағында іздеу-құтқару операцияларын жүргізу үшін Батыс Тынық мұхитына қайта оралды. Бұл операция кезінде МакКин 30 күн ішінде 100 тікұшақтың жанар маймен толықтыруын жасап, рекорд орнатты. 1967 жылдың сәуір айына дейін, осы міндеттеме кезінде МакКин Оңтүстік Вьетнамдағы жердегі күштерді қолдау жұмысында 4000-нан астам снаряд атып, артиллериялық позицияларда жұмыс істеді. Содан кейін МакКин Австралияға, одан кейін Корал теңізіндегі шайқасты еске алу рәсімдеріне Жаңа Зеландияға сапарлады. Ол өзінің туған порты Лонг-Бичке 1967 жылдың 8 маусымында оралды. Жылдың екінші жартысында МакКин Калифорниядағы Маре аралында күрделі жөндеуден өтті. 1968 жылдың наурыз айында МакКин Лонг-Бичке оралды және Гавайидегі Перл-Харбор, Жапониядағы Йокосука және Жапонияның ең оңтүстік аралы Сасебо арқылы Батыс Тынық мұхитына қайта оралды. Сасебодан «Формация жұлдызы» операциясының құрамында МакКин Корея жағалауына жіберілді, бұл АҚШ-тың Солтүстік Корея үкіметіне қысым көрсетуіне және 1968 жылдың 23 қаңтарында ұсталған «Пуэбло» кемесінің экипажын босатуға көмектесу мақсатында жасалды. Осыдан кейін МакКин Жапон теңізінде, Оңтүстік Қытай теңізінде және Тонкин шығанағында патрульдік іс-шаралар жүргізді. Осы уақыт ішінде ол Гонконг пен Тайваньдағы Каосиунг қалаларына да сапарлады. 1968 жылдың соңында МакКин Лонг-Бичке оралды және 1970 жылы Американың батыс жағалауындағы оқу круиздерінен кейін Батыс Тынық мұхитына қайта оралды. Кеме сапарынан кейін ол Жапония, Бангкок, Гуам, Гонконг және Филиппинге барды. Осы уақыт ішінде ол Вьетнам жағалауындағы артиллериялық міндеттерді де қайтадан орындады. 1970 жылдың маусымында ол Лонг-Бичке экипажын толықтыру үшін, оқуды жалғастыру үшін және көптеген АҚШ Әскери-теңіз күштерінің жаттығуларына қатысу үшін оралды.

1970 жылдар

1971 жылғы қарашада МакКин британдық авиатасымалдағышпен Үнді мұхитына қатысты, содан кейін АҚШ-тың жетінші флотына қосылды. 1971 жылғы желтоқсанда МакКин Индо-Пакистан соғысы кезінде АҚШ мүдделерін сақтау мақсатымен 74-ші жедел әскер тобының құрамында Бенгал шығанағына жіберілді. Флотаға қайта қосылғаннан кейін МакКин Сингапур, Гонконг, Жаңа Гвинея және тағы Австралия мен Жаңа Зеландия порттарына атырды. 1971 жылғы қарашада Америка Самоасы және Гавайидегі Перл-Харборда тоқтағаннан кейін Лонг-Бичке оралды. 1972 жылғы мамырда МакКин Калифорния мен Гавайи аралығындағы резервтік теңіз күштеріне қосылды. 1970 жылдардың соңында оның негізгі порты Вашингтон штатының Сиэтл қаласында орналасқан. 1976 жылы ол "Мидуэй" фильмінде көрінеді. МакКин 1980 жылғы 30 қыркүйекте теңіз күштерінің тізімінен шығарылды.

1980 жылдар

"Маккин" 1981 жылғы қазан айында қызметтен босатылды. 1982 жылы кеме Түркияға берілді, одан қосалқы бөлшектер алу үшін қолданылды. 1987 жылғы шілдеде "Харпун" зымыранымен батырылып, қазір Жерорта теңізінің жағалауындағы Анталия шығанағының түбінде жатыр.