Валлискаулықтар тәртібі тарихы

Кіріспе

Валлискауль ордені - католик шіркеуінің діни ордені. Ол өзінің алғашқы монастыры Валлис Каулиум немесе Валь де Шох атымен аталып, Бургундияда орналасқан. Орден XII ғасырдың соңында құрылып, XVIII ғасырда цистерциандарға біріктірілгенге дейін өмір сүрді.

Тарих

Орден XII ғасырдың соңында Лангр епархиясындағы Лугнидегі картузиандық монастырының миряни інісі Виар (сондай-ақ Ги) құрған. Виарға жоғарғы бағыныштысы орман ішіндегі үңгірде отырыздық өмір сүруге рұқсат берді, онда ол дұға және қанағатпен өмір сүргені үшін қасиетті адам ретінде танылды. Бургундия герцогы Одо (Эуд) III, Төртінші крест жорығында берген уәдесін орындап, иеліктерін мұраға алғаннан кейін бірден шіркеу мен монастырь салды. Виар 1193 жылы приор болып тағайындалды және жаңа негіз үшін ережелерді жасады, олардың бір бөлігі картузиандық, екінші бөлігі цистерциандық тәртіптерден алынған. 1203 жылы, өзінің, әкесінің және ата-бабаларының құтылуы үшін герцог Эуд ағайынға айналасындағы барлық орманды сыйға берді. 1209 жылы ол тағы бір сыйлық жасады. Бұл сыйлықтар 1211 жылдың 10 мамырында Папа Иннокентий III-нің бұйрығымен бекітілді. Орден 1205 жылдың 10 ақпанында Папа Иннокентий III-тің Плюскардин үйімен байланысты Моррей тізілімінде сақталған Protectio Apostolica жарлығымен ресми түрде расталды. Герцогтың мұрагерлері, Лангрен епископтары және басқа да меценаттар одан әрі қайырымдылық жасады. Бургундия герцогтарының қабірі, қазір Дижонға көшірілген, бастапқыда Валь-де-Шуда салынған; оның негізіндегі соқыр аркаданың бейнелері Валь-де-Шу монахтарының жалғыз бейнесі болып табылады. Герцогтардың жылдық сыйлықтарының ішінде жиырма шарап шелектері болды. Монахтар тұз жасау арқылы өздерін асырады, олар үшін тұз өндірісінен салынатын салықтан босатылды. Олардың кірістерін жинау қауымды үздірілмейтін сот дауларына тартты. 1223 жылдың 13 сәуірінде Гонорий III-тің бұйрығымен Виард орнатқан қатаң бастапқы ереже біршама жеңілдетілді. Католик энциклопедиясына сәйкес, Пьер Хелиот орденнің отыз үйі болғанын, бірақ олардың жиырмасы ғана атымен белгілі екенін айтады. Олардың 17-сі Францияда, ең ірісі Отун епархиясындағы Валь-Круассан, ал қалған 3-і Шотландияда болды. [Боли приорлығын қараңыз]. Екі жергілікті шаруашылық тіркелген. Орденнің барлық үйлері приорлықтар болды; 1268 жылғы жарлықтарда және басқа да жерлерде көрсетілген мәліметтер Германияда да орденнің приорлықтары болғанын көрсетеді. Орденнің негізін қалаушы Виард, 1213 жылдан кейін қайтыс болған, Сеп Фон цистерциандық үйінің аббаты болған Дороте Жаллонцқа дейін барлық бас приорлардың толық тізімі сақталған, ол Валь-де-Шудың соңғы бас приоры болды. Орден цистерциандық орденге қосылғаннан кейін. Он сегізінші ғасырдың ортасында ана үйінде үш ғана бауыр болды; кірістер күрт азайды және жиырма төрт жыл бойы орденге жаңа мүшелер қабылданбады. Лангрен епископы Гилберт қалған мүшелерді бастапқыда қабылдаған цистерциандармен бірігуге шақырды. Ұсыныс қабылданды, өзгеріс 1761 жылы Климент XIII-тің Папалық бұйрығымен бекітілді, ал Валь-де-Шу 1764 жылдың наурыз айында Бургундия парламенты келісімді ратификациялағаннан кейін Сеп Фонмен ресми түрде біріктірілді. Келесі ширек ғасыр бойы монастырь жаңа жағдайда гүлденді, бірақ ол Франциядағы басқа діни үйлермен бірге Франция революциясы кезінде жойылды. Орденнің үш шотландтық үйінің, Ардхаттан, Боли және Плюскарденнің алғашқы екеуі цистерциандық приорлықтарға айналды, ал үшіншісі Шотландиядағы монастырлар таратылмас бұрын бір ғасыр бұрын Данфермлин бенедиктиндік аббаттығының шағын бөлімі болды.

The order was founded towards the end of the twelfth century by Viard (also styled Gui), a lay brother of the Carthusian priory of Lugny, in the Diocese of Langres in Burgundy. Viard was permitted by his superior to lead the life of a hermit in a cavern in a wood, where he gained by his life of prayer and austerity the reputation of a saint. Odo (Eudes) III, Duke of Burgundy, in fulfilment of a vow made while on the Fourth Crusade, immediately upon inheriting his estates built a church and monastery on the site of the hermitage. Viard became prior in 1193, and framed rules for the new foundation drawn partly from the Carthusian and partly from the Cistercian observance. In 1203, for the benefit of his soul, of his father's and his predecessors' the Duke Eudes gave all the surrounding forest to the brothers. He made a further gift in 1209. The gifts were confirmed by a bull of Pope Innocent III, 10 May 1211. The order was formally confirmed by Pope Innocent III, on 10 February 1205, in a rescript Protectio Apostolica, preserved in the Register of Moray, in connection with the House of Pluscardyn. Further endowments were made by the Duke's successors, by the Bishops of Langres, and other benefactors. The tomb of the Dukes of Burgundy, now removed to Dijon, was originally erected at Val des Choux; in bas reliefs of a blind arcading of its base are the only representations of the monks of Val de Choux. Among the annual gifts of the Dukes were twenty hogsheads of Pommard wine. The monks supported themselves in part by salt making in large stone tubs, for which manufacture they claimed exemption from the tax levied on salt works. The collection of income due them involved the community in endless litigation. By a Bull of Honorius III, 13 April 1223, the strict original rule established by Viard was relaxed somewhat. According to the Catholic Encyclopedia, Pierre Hélyot states, that there were thirty dependent houses of the order, but only twenty are known by name. Seventeen of these were in France, the principal one being at Val Croissant, in the Diocese of Autun; and the remaining three in Scotland. [see Beauly priory]. Two local granges are recorded. All houses of the order were priories; references in the statues of 1268 and elsewhere show that priories of the order existed also in Germany. A complete list of the priors general has been preserved, from the founder Viard, who died after 1213, to Dorothée Jallontz, who was also abbot of the Cistercian house of Sept Fons, and was the last grand prior of Val des Choux before the absorption of the Valliscaulian brotherhood into the Cistercian Order. In the middle of the eighteenth century there were but three brothers of the mother house; the revenues had greatly diminished, and there had been no profession in the order for twenty four years. Gilbert, Bishop of Langres, strongly urged the remaining members to unite with the Cistercians, whose rule they had originally, in great part, adopted. The proposal was agreed to, the change was authorized by a Papal Bull of Clement XIII in 1761, and Val des Choux was formally incorporated with Sept Fons in March 1764, the parlement of Burgundy having ratified the arrangement. For the next quarter of a century the monastery flourished under its new conditions; but it was swept away in the French Revolution with the other religious houses of France. Of the three Scottish houses of the order, Ardchattan, Beauly and Pluscarden, the first two became Cistercian priories, and the third a cell of the Benedictine Abbey of Dunfermline, a century before the dissolution of the monasteries in Scotland.

Валлискаулиандық билік

Гипполит Гелиоттың айтуынша, валлискаулиандардың ережесі, августиндіктерден айырмашылығы, әлемнің емес, монахтардың жеке құтқарылуына бағытталған. Монахтар өте кішкентай келмелерде тұрды, онда олар дұға, оқу және ой-толғаныс уақытында Құдаймен жалғыз болу үшін шегіне алатын. Олар рухани жаттығуларынан алаңдатуды болдырмау үшін барлық мүлкін берді, яғни олар өгіз немесе қой ұстамады және егін өңдеумен айналыспады. Олар өмірдің қажеттіліктерін қамтамасыз етуге және тілеу немесе сырттан жұмыс іздеу қажеттігін болдырмау үшін жеткілікті кіріс алды. Жаңа монахтарды қабылдау оларды ұстап тұруға қажетті қаржылық ресурстармен шектелді. Олар цистерциандардың ақ мантиясын және қызыл крестін киді. Валлискаулиан ережесінің толық шолуын Рим папасы Иннокентий III-нің Булласында табуға болады, ол Морей тізілімінде сақталған. Оның негізгі ережелері мыналар:

According to Hippolyte Hélyot, the rule of the Valliscaulians, unlike that of the Augustinians, was centered on the personal salvation of the monks, not of the world at large. The monks were housed in very small cells, to which they could withdraw in order to be alone with God at times of prayer, study, and meditation. They surrendered all their possessions in order to avoid distractions from their spiritual exercises, which meant that they did not keep oxen or sheep or engage in cultivation of crops. They received small incomes, enough to supply the necessities of life and prevent the need for begging or outside employment. The admission of new monks was limited by the financial resources needed to sustain them. They wore the white mantle and the red cross of the Cistercians. A more complete survey of the Valliscaulian rule is found in the Bull of Pope Innocent III, which is recorded in the Register of Moray. Some of its main features are the following:
“None of you are to possess any separate property. “In assembling every day, the mass and the canonical hours shall be sung. . “You shall hold a chapter every day, making twelve readings at the appointed times. “You shall work together, and you shall eat together in the refectory, not using flesh or fat (sagimine) “You shall live on your revenues (redditibus). “You shall observe silence. Women shall not enter the inner bounds, nor shall you pass the outer bounds, except the prior on the business of the order “You shall wear hair shirts next your skins; those, however, who cannot endure these are not to be compelled to do so. You are on no account to put on linen or hempen garments, but to clothe yourselves in white dresses of coarse wool and fur (pelliceas). You shall all lie down in your tunics, with your girdles [belts] on, and shoes on. And besides this, you, my sons the monks, with your cowls on, nowhere and never resting upon mattresses. “Your novices shall be in probation for a year. “And you, my sons, the monks, from matins to the hour of labour, and from vespers to sunset, shall devote yourselves to reading, prayer, and contemplation [unless exempted with the permission of the prior].”

"Ешбір сіздердің біреуіңіз жеке мүлікке ие болмасын. “Күнделікті жиналасып, әнмен құлшылық ету және каноникалық сағаттар орындалсын. “Сендер әр күні бір тарау өткізіп, белгіленген уақытта он екі рет оқылыңдар. “Сендер бірлесіп жұмыс істеп, асханада бірге тамақтаныңдар, ет пен майды (sagimine) пайдаланбаңдар. “Сендер өз табысыңдармен (redditibus) күнкөріс жасаңдар. “Сендер үнсіздікті сақтаңдар. Әйелдер ішкі шекараға кірмесін, ал сендер сыртқы шекарадан тек тәртіптік мәселелер бойынша приорымен ғана өтуге рұқсат аласыңдар. “Сендер теріңізге жуан матадан тігілген көйлек киіңдер; бірақ, оны көтере алмайтындарға мәжбүрлемеңдер. Сендер ешқандай жабын немесе зығырдан жасалған киім кимеуіңдер керек, бірақ жуан жүннен және теріден (pelliceas) жасалған ақ көйлектерге ораныңдар. Сендер белбеулеріңізді буып, аяқ киімдеріңізді киіп, көйлектеріңізде жатып, төсекке жатпайсыңдар. Ал сендер, бауырларым, монахтар, еш жерде де, еш уақытта да төсекке жатпаңдар. “Жаңа келгендеріңіз бір жылға сынақтан өтеді. “Ал сендер, о, менің бауырларым, монахтар, таңнан еңбек сағатына дейін және кештен күн батқанға дейін оқуға, дұғаға және ой-толғанысқа беріліңдер [приордың рұқсатымен босатылмаса].