Кіріспе

Франциядағы Кот-д’Ор аймағында орналасқан Cîteaux Abbey (ab. I d ((ə) sito) – Францияның Дижон қаласының оңтүстігіндегі Сент-Николас-ле-Ситоа қаласында орналасқан католик аббаттығы. Ол цистерциандық орденнің бастапқы ошағы болғандығымен ерекшеленеді. Бүгінде ол траппистерге (қатаң сақтайтын цистерциандар деп те аталады) тиесілі. Аббаттықта шамамен 35 монах қызмет етеді. Қоғам аббаттықтың атымен сауда белгісі тіркелген ірімшік, сондай-ақ карамель және балдан жасалған тәттілер шығарады.

Тарих

Cîteaux аббаттығы 1098 жылғы 21 наурызда, Әулие Бенедикт күні, Molesme аббаттығының монахтарының тобы Әулие Бенедикт ережесін одан да жақын ұстанғысы келгендіктен құрылды. Аббаттықты Renaud, Vicomte de Beaune және Odo I, Burgundy герцогы қолдады. Оларды Molesme-лік Әулие Роберт басқарды, ол алғашқы абат болды. Бұл аймақ сирек қоныстанған, орманды және батпақты жер еді. Топоним аббаттықтан бұрын пайда болған, бірақ оның шығу тегі белгісіз. Теориялардың бірі – цис терциум [lapidem miliarium], «Langres және Chalons sur Saône қалаларын байланыстыратын римдік жолдың үшінші (мерейлі тасының) ар жағы», ал екіншісі – орта латын тілінде батпақтың тұрақтанған су тобын білдіретін цистерналар ("цистерналар") деген сөзден шыққан болуы мүмкін. 1111 жылы монастырьда қазір «Иов туралы ғибраттар» деп белгілі болған суреттелген қолжазба жарық көрді. Екінші абат – Әулие Альберик, ал үшінші абат – Әулие Стефан Хардинг, ол орденнің ұйымдастырылуын сипаттаған Carta Caritatis еңбегін жазды. Кейіннен Шіркеу докторы деп жарияланған Clairvaux-лық Әулие Бернард Cîteaux аббаттығының монахы болды және 1115 жылы Clairvaux аббаттығын құру үшін оны тастап кетті, ол оның алғашқы абаты болды. Әулие Бернард Cistercian орденінің одан әрі қарқынды өсуіне де зор ықпал етті. 1140 жыл шамасында салына бастаған Cîteaux аббаттығының ғимараттары 1193 жылы аяқталды. Кейіннен Burgundy герцогтары оны өздерінің династиялық бейіттері ретінде пайдаланды. 13 ғасырдың басында орденде 500-ден астам үй болды және Cîteaux христиандықтың маңызды орталығына айналды. 1244 жылы Франция королі Людовик IX (Әулие Людовик) және оның анасы Кастилиялық Бланка аббаттыққа сапар жасады. Жүз жылдық соғыс кезінде монастырь 1360 жылы (монахтар Dijon қаласына қашқан), 1365, 1434 және 1438 жылдары тоналды. 1380 жылы Buckingham графы Marchenoir орманында орналасқан Cîteaux-дың еншілес үйі L'Aumône аббаттығында болды, ал оның әскері айналасындағы орманға орналастырылды. 16 ғасырдың басында аббаттықта шамамен 200 мүшеден тұратын мықты қауымдастық болды. Алайда, ол француз дін соғыстарында ауыр зардап шекті және келесі ғасырда бірте-бірте құлдырады. 1698 жылы аббаттықта бар болғаны 72 монах болды. 1791 жылы Француз революциясы кезінде аббаттық тартылып алынды және мүлігі үкімет тарапынан сатылды. 1898 жылы аббаттықтың қалдықтары қайта сатып алынып, траппистермен қайта қоныстандырылды.