Кіріспе
2/3 батальон – Австралия армиясының жаяу әскер батальоны. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Екінші Австралиялық Императорлық күштердің (2-ші AIF) құрамында құрылған. 1939 жылдың қазанында Сиднейде құрылып, 16-шы бригадаға, 6-шы дивизияға қосылды – бұл 2-ші AIF құрамында соғыс кезінде құрылған алғашқы бөлімше. 1940 жылдың басында Таяу Шығысқа жөнелтіліп, 1941–1942 жылдары Солтүстік Африка, Грекия, Крит және Сириядағы шайқастарға қатысты. Жапонияның соғысқа қосылуынан кейін Австралияға қайтып келгеннен соң, ол соғыстың барлық ірі Оккупациялық державаларына – немістерге, итальяндықтарға, жапондықтарға және Виши Франциясына – қарсы күрескен Австралияның екі жаяу әскер батальонының бірі болды. 1942–1943 жылдары батальон Кокода жолындағы шайқастарға қатысып, бір жылдан астам уақытты жаттығулар мен қайта құруға жұмсағаннан кейін Австралияға оралды. 1944 жылдың желтоқсанында 2/3 батальон Аитапе-Вейвак операциясына қатысу үшін Жаңа Гвинеяға қайта оралды және соғыс аяқталғанға дейін онда болды. Соғыс аяқталғаннан кейін, батальон 1946 жылдың 8 ақпанында Брисбенде таратылды. Батальонның шайқастағы ерліктері Жаңа Оңтүстік Уэльс Корольдік полкімен мәңгі есте сақталады.
The 2/3rd Battalion was an infantry battalion of the Australian Army. Raised for service during the Second World War as part of the Second Australian Imperial Force (2nd AIF), it was formed in October 1939 in Sydney and was attached to the 16th Brigade, 6th Division, the first formation raised as part of the 2nd AIF during the war. Deploying to the Middle East in early 1940, it saw action in North Africa, Greece, Crete, and Syria in 1941–1942 before returning to Australia following Japan's entry into the war, and was one of only two Australian infantry battalions to fight against all the major Axis powers of the war: the Germans, Italians, Japanese and Vichy French. In 1942–1943, the battalion took part in fighting along the Kokoda Track before returning to Australia where it spent over a year training and being rebuilt. In December 1944, the 2/3rd returned to New Guinea to take part in the Aitape–Wewak campaign and remained there until the war ended. Following the end of hostilities, the battalion was disbanded on 8 February 1946 in Brisbane. The battalion's battle honours are perpetuated by the Royal New South Wales Regiment.
Құрылу
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Австралия үкіметі, 1903 жылғы Қорғаныс заңының талаптарына сәйкес, шетелде қызмет ету үшін толыққанды еріктілерден әскер құруды шешті. Бұл, жартылай штатты милицияның орналасуын тек Австралия территориясы деп есептелетін аймақтармен шектеді. Бұл әскер Екінші Австралия Императорлық күштері (2-ші AIF) деп аталды, ал 6-шы дивизия бірінші болып құрылды. Осы құралымның бөлімшесі ретінде 2/3-ші батальон 1939 жылдың 24 қазанында Сиднейдегі Виктория казармасында құрылды. 2/1-ші, 2/2-ші және 2/4-ші батальондармен бірге 2/3-ші батальон 16-шы бригадаға бекітілді. Бастапқыда 6-шы дивизияның жаяу әскер батальондары екі мылтық ротасы, қолдау ротасы, жеңіл пулемет взводы және әкімшілік штабынан тұратын австралиялық батальон құрылымын қабылдады, бірақ олар көп ұзамай төрт мылтық ротасынан тұратын британдық құрылымға көшті – әрқайсысы үш бөлімнен тұратын үш взводтан және сигнал, тасымалдаушы, пионер, зениттік, көлік, әкімшілік және миномет взводтарынан тұратын штаб ротасынан. Батальонның алғашқы командирі – бірінші дүниежүзілік соғыста қатысқан және соғыстан кейін милицияда 55-ші батальонға қолбасшылық етуді жалғастырған подполковник Вивиан Ингленд болды. Батальонға қажетті адамдар Жаңа Оңтүстік Уэльс аймағынан, аборигендердің "Веррива" деген атауымен белгілі болған жерден жиналды. Бұл аймақ оңтүстікте Сиднейден Бегаға дейін, Бегадан батысқа Қарлы таулар, Кума, Канберра, Ясс, содан кейін Гулберн және Ливерпуль аймақтары арқылы Сиднейге дейін созылған сызықпен шектелген. Адамдарды 20 қазаннан бастап қабылдау жұмысы жүргізілді, ал 1939 жылдың 3 қарашасына қарай батальон толыққанды құрылды. Бөлімнің түс белгісі (UCP) үшін таңдалған түстер Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен және 1921 жылы милиция құрамына айналған 3-ші батальонның түстерімен бірдей болды. Бұл түстер шоколад пен жасылдың көлденең тіктөртбұрышы болды, бірақ батальонды милиция бөлімшесінен ажырату үшін UCP-ге 3 мм сұр жиек қосылды, ол соғыс кезінде өзінің ерен еңбегімен көзге түсті. Ливерпуль мен Инглберндегі қысқа оқудан кейін батальон Сидней арқылы қоштасу шеруіне қатысты. 1940 жылдың 4 қаңтарында жарияланған «Сидней Морнинг Геральд» газеті олардың қоштасу шеруі туралы былай деп жазды: «Ұзын сары түсті қатарлар Сиднейдің жүрегін қоздырды, өйткені ол 1914 жылғы көктемнің сол күні, алғашқы А.И.Ф. Анзак пен мәңгілік даңққа қарай осы көшелермен шеру жасағаннан бері тоқсан жыл бойы осыншалықты қозғалмаған еді; шеру тамаша болды». Содан кейін батальон 1940 жылдың 9-10 қаңтарында Австралиядан шыққан алғашқы әскер конвойымен «Оркадес» көлік кемесіне мінді. Олар 1940 жылдың 14 ақпанында Суэц каналындағы Эль-Кантараға түсіп, одан Палестинадағы Джулис лагеріне жеткізілді, онда олар оқуын жалғастырды.
Алғашқы іс-әрекеттер: Солтүстік Африка, 1941 жыл
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде австралиялық әскерлердің алғашқы қақтығысы Ливияның солтүстігіндегі итальяндық әскери бекеті Бардияда болды. 16-шы бригада 1941 жылдың 3 қаңтарында таңертең Бардияның батыс қорғаныс шебін бұзып өтті, 2/1-ші батальон сым тораптарын қиратып, солға бұрылып алға жылжыды. 2/2-ші батальон да соңынан еріп, оңға бұрылды, ал 2/3-ші батальон тікелей бұзылған жерден өтті. Күн батқанға таяу, итальяндық танктардың қарсы шабуылы 2/3-ші батальон штабына қауіп төндірді, бірақ командир Англия басқарған және танкіге қарсы зеңбіректер взводының жедел ұйымдастырылған қорғаныс шарасы жағдайды түзетті. Сонымен қатар, 17-ші бригада оңтүстікке шағылыстыру операциясын жүргізді. 16-шы бригада 4 қаңтардың кешкісін Бардияны басып алды, бірақ қарсылық жалғасты, және шайқас келесі күні таңға дейін тоқтамады. 40 000-нан астам итальяндық әскер тұтқындалды, сонымен қатар көптеген жабдықтар мен материалдар – азық-түлік пен оқ-дәрі сияқты тапшылықта болған заттар – қолға түсті. 2/3-ші батальонның позициясының маңындағы Вади-эль-Герейдадағы итальяндық бекіністерінен австралиялықтар көп мөлшерде алкоголь де тапты. Осы кезеңде 2/3-ші батальонда бес офицер мен 56 сарбаз қаза тапты немесе жараланды. Осыдан кейін одақтас күштер Тобруктың бекітілген теңіз портына қарай жылжыды. 6-шы дивизия 21 қаңтарда, құрлықтан және теңізден бір апта бойы үздіксіз бомбалаудан кейін, қорғаныс шебіне шабуыл жасады. 2/3-ші батальонға 2/1-ші батальонның өтуі үшін итальяндық сыртқы қорғанысты бұзу міндеті жүктелді. Алғашқы бұзудан кейін 2/3-ші батальон қорғаныстың ішкі шеңберімен батысқа қарай жылжып, бірнеше итальяндық бекеттеріне шабуыл жасады. Тобрук келесі күні түсті, итальяндықтар 19-шы бригада командирі бригадир Хорас Робертсонға бас берді. Италия туын түсірді, ал австралиялық ту болмағандықтан, 2/4-ші батальонның сигналисі өз шляпасын тудың тірегіне байлап, оны шыңына көтерді. Тобрук үшін болған шайқаста батальон жеті офицер мен 50 сарбазды жоғалтты. Қала басып алынғаннан кейін 2/3-ші батальон Тобрукта гарнизон құрды, бірақ B ротасы Дернаға шабуыл үшін 19-шы бригадаға бөлінді және 30 қаңтарда оны басып алғаннан кейін сол жерде қалды. Премьер-министр Роберт Мензиес Тобрукты басып алғаннан кейін әскерге сөз сөйлеу үшін Австралиядан Англияға сапарын тоқтатты. 1941 жылдың 7 наурызында батальон 6-шы дивизияның қалған бөлігімен бірге Грециядағы одақтас күштердің қорғанысын нығайту үшін Тобруктан кетті. Батальонның келесі науқаны алдында полковник-лейтенант Дональд Лэмб Англиядан батальон басқаруын қабылдады, ол Бардия маңындағы шайқастар кезінде батальонды басқарғаны үшін сынаған болатын.
1941 жылы Грекия мен Криттегі жағдай
1941 жылдың 18 наурызында 2/3-ші батальон «Глостер» кемесімен Александриядан Грекияға аттанды, келесі күні Пирей портына жетіп, 22 сағаттық сапардан кейін, олардың конвойына жақыннан бірнеше рет ось державаларының авиациясы шабуыл жасады. 6 сәуірде елге басып кіргеннен кейін, олар неміс күштерін кері тартуға тырысу үшін солтүстікке жылжыды. Келесі күні олар Верияны басып алды, ал 12 сәуірде 6-шы дивизия 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясымен және бір британдық бригадасымен бірігіп, Анзак корпусын құрды. Бірақ бұл құрылым ұзаққа созылмады, себебі грек үкіметі 16 сәуірде одақтас күштерді Грекиядан шығаруды сұрады, ал 18 сәуірде ұйымдасқан қарсылық тоқтатылды. Басқа жерлердегі бірнеше шегінулерге байланысты, батальон Вериядағы позицияларынан кері шегінуге мәжбүр болды және 18 сәуірге дейін немістермен кездеспеді, олар Темпе тарлығынан өтуді тоқтатуға тырысты. 2/2-ші батальон мен жаңа зеландиялықтармен бірге соғысқан артқы күзеттік операция сәтті аяқталды және одақтастардың оңтүстікке қарай шегінуіне мүмкіндік берді. 16-шы бригаданың командирі, бригадалық генерал Артур Аллен осы шайқас туралы былай деп жазды: «Бұл тамаша шайқас болды. Барлығы алдыңғы қатарда болды, ор қазуға уақыт болмады, артиллерия, Брен тасымалдау машиналары мен жаяу әскер, тіпті штаб-пәтер де, көлік құралдары артта бірнеше метрде болды. Қарулардың атылуымен және әуе шабуылдарымен шатасу болуы мүмкін еді. Егер сіз оны кинода көрсеңіз, автор шайқаста болмаған деп ойлар едіңіз». Неміс әскерінің саны басымдығы мен Люфтвафенің толық бақылауында болғандықтан, олар Темпе қалашығын басып алды. Австралия және Жаңа Зеландия күштері Термопилаға жаңа қорғаныс шебіне қайтқанда, артқы күзеттік шайқастар жалғасты, бірақ жағдай нашарлады. 21 сәуірде ресми эвакуация жоспары жарияланды, ал 25 сәуірде – Анзак күні – эвакуацияланатын одақтас әскерлер Афина арқылы жағалауға қарай марш жасады. 2/3-ші батальон 27 сәуірде Каламатадан кемемен жолға шықты. Науқан барысында 2/3-ші батальон 14 қаза тапты, 31 жараланды және 62 тұтқынға алынды. 2/3-ші батальонның көп бөлігі Мысырға эвакуацияланды, ал 141 адамнан тұратын шағын топ көлік кемесі батып кеткеннен кейін Криті аралына эвакуацияланды. Грекиядан шегіну кезінде артқы күзетті қамтамасыз еткен олар негізгі күштен бөлек, «Коста-Рика» кемесіне отырды. Александрияға сапар барысында неміс авиациясы кемеге шабуыл жасады, ал кеме батқан кезде олар кемені тастап кетуге бұйрық алды. Корольдік теңіз күштерінің эсминецтері құтқарып алғаннан кейін, әскерлер Криті аралына жеткізілді, онда олар 16-шы бригаданың басқа бөлімшелерінен құралған қосымша батальон құрды, ал бірлесе отырып, бөлімше 16-шы бригаданың қосымша батальоны деп аталды. Азын-малы қару-жарақ пен оқ-дәрімен олар Суда шығанағының жағалауындағы Каливес үстіндегі позицияларға гарнизондық міндеттерді орындау үшін орналасты, неміс шабуылын күтіп. 1941 жылдың 20 мамырында неміс басқыншылығы басталғаннан кейін, осы әскерлердің бір бөлігі неміс парашютистеріне қарсы тікелей шайқасқа қатысты. Аралдан одақтастар эвакуацияланғаннан кейін бір апта өткен соң, олар 1941 жылдың 31 мамырында «HMS Phoebe» кемесімен эвакуацияланды. Олар 1941 жылдың 1 маусымында Александрияға келді. Критідегі шайқаста 2/3-ші батальонның екі адамы қаза тапты, ал біреуі жараланды. Елу адам соғыс тұтқынына айналды. Ал батальонның қалған бөлігі Палестинада шоғырланды, онда келесі науқанға дайындалу үшін қайта құрылды.
Сирия мен Ливанды қорғау, 1941-1942
7-ші дивизияның австралиялық әскерлері Сирия-Ливан науқанында күресіп жатқанда, қайта құрылған 2/3-ші батальон, 2/5-ші батальон және 6-шы дивизияның кавалерия полкі 7-ші дивизияның күшін толықтыруға көмектесу үшін күш ретінде жіберілді. 28 күнге созылған қатал науқанда Виши Франциясы Мысырға қарсы шабуылдар үшін Виши аумағын пайдаланудан немістерді тоқтату мақсатымен басталған одақтастардың шабуылына қарсы тұруға тырысты. Одақтастардың бронетехникасы мен артиллериясы шектеулі болғандықтан, жақсы жабдықталған француз күштері шабуылдаушылардан көп санды болды және таулы жерді басып тұру артықшылығына ие болды. Ливандағы Сидон маңындағы гарнизондық міндеттерге бір ротасын қосып, қираған 2/1-ші батальонды қайта құруға 100 әскерін жұмсағаннан кейін, 2/3-ші батальон 1941 жылдың 18 маусымында Палестинадағы Маждал станциясынан 21 офицер мен 385 қатарлы сарбаздан тұратын толық емес құраммен науқанға қатысу үшін аттанды. Палестинадан келгеннен кейін батальон Дамаск пен Дераа арасындағы жолда блок құруға кірісті. Кейіннен 20-21 маусымда Дамаск маңындағы кең ауқымды шайқастың бөлігі ретінде Меззе маңындағы Бейрут жолын кесіп өтуге шабуыл жасады. 20 маусым күні кешке батальон 5-ші үндістандық жаяу әскер бригадасын құтқаруға көмектесу үшін алға жылжыды, ол қоршауға түскен еді. Түнгі шатасқан қақтығыстар кезінде Меццеден батысқа қарай бірнеше бекініс пункттерін басып алды. Француздардың Форт-Саррейлге қарсы шабуылынан кейін батальон штабының көп бөлігі, соның ішінде 2/3-ші батальонның командирі Лэмб қысқа мерзімге тұтқынға алынды және ол қақтығыс кезінде жараланды. 21 маусым күні таңертең австралиялықтардың қарсы шабуылы тұтқынға алынған қызметкерлерді босатып, Барада шатқалындағы сәтті қорғаныс әрекеттерімен бірге Дамаскідегі Виши Франциясының қорғанысын тапсыруға мәжбүр етті. Келесі аптада майор Джон Стивенсон, батальонның екінші командирі басшылықты өз қолына алып, 2/3-ші батальонды британдық 16-шы бригадаға ауыстырды. Оң жақтан британдық және үндістандық күштермен бірлесіп жұмыс істеп, 2/3-ші батальон 24-28 маусымда Джебель Мазарда сәтсіз әрекет жасады, онда олар австралиялықтардың алға жылжуына кедері келтіретін басты жолға қарап тұрған биік жерді басып алуға міндеттелді. Осыдан кейін батальон қайта құрылған 17-ші бригаданың құрамына кірді, ол 7-ші дивизияны жағалау бойындағы операциялар үшін толық күшке жеткізу үшін қайта құрылды. Күші әлдеқайда төмен болғанына қарамастан – барлығы 300 сарбаздан тұратын екі ротадан ғана құралған – ол 6-10 шілдеде Дамурдегі шайқасқа қатысып, Дармур өзені бойымен алға жылжыды және 17-ші бригаданың алға жылжуын бастады. Ауыр шайқастар кезінде одақтас күштер жағалау мен ішкі аймақтарда бірдей баяу жылжумен Виши Франциясының қорғанысын жеңді. 14 шілдедегі келісімге келгеннен кейін әскерлер 1942 жылдың қаңтарына дейін Сирияда қорғаныс дайындап, басқа гарнизондық міндеттерді орындау үшін қалды. Қысқа науқан кезінде батальонның жоғалғандары 16 қаза тапқан және 77 жараланған адамды құрады.
1942 жылы Цейлондағы гарнизондық міндеттер
1941 жылдың желтоқсанында Жапония соғысқа кіргеннен кейін Тынық мұхитындағы одақтастардың қорғанысын нығайту үшін 6-дивизияны қайтару туралы шешім қабылданды, ал 2/3 батальон 1942 жылдың 10 наурызында «Оронтес» пароходымен Таяу Шығыстан аттанды. Бастапқы ниет Яваға күш түсіру болған; алайда, олар теңізде келе жатқанда, Жапонияның Цейлонға (қазіргі Шри-Ланка) шабуылдауы мүмкін деген алаңдаушылық туды, нәтижесінде 16-шы және 17-ші бригадалар Коломбоға бағытталды және 21 наурызда жетті. Батальонның көліктерін тасымалдаған «Бен Реннис» жүк кемесі жақын арада келді, ал 2/3 батальон аралдың оңтүстік-шығыс бөлігінде қорғаныс позициясын алды, бұл жапондық шабуылшы күштердің қонуы ең мүмкін болатын жер деп есептелді. 5 сәуірде жапондық теңіз күштері жақында басып алынған Андаман аралдарынан шығып, Коломбо мен Тринкомалиге авианосецтерден ұшырылған ұшақтар арқылы шабуылдар жасады. 9 сәуірде тағы бір шабуыл болды. Құрлықта көп зиян келтірілмеді, бірақ британдық және австралиялық теңіз күштері шығынға ұшырады. Дегенмен, жапондықтар бастапқы қарқынын сақтай алмады және күтілген шабуыл болған жоқ. Соған қарамастан, 2/3 батальонының әскери қызметкерлері қалған уақытында қорғаныс дайындаумен, зениттік позицияларда тұрумен және джунглиде оқу-жаттығулармен айналысты, сонымен қатар Малайя мен Сингапурдағы операциялардан алынған тәжірибелер бойынша нұсқаулар алды. Автор Пол Хэмнің айтуынша, әскерилерге джунглиде қалай өмір сүру керегін үйретті: «жапырақ арасында жасырыну; түнде өздерінің ізінен қайта оралу; камуфляжды дұрыс пайдалану; сынған бұтақтар мен қозғалған жапырақтар арқылы адамның бар екенін анықтау; өсімдіктердің арасымен үнсіз қозғалу. Паналар салу; және жануарлардың дыбыстарынан адамның даусын ажырату». Шілдеде Үндістаннан британдық күштер Цейлондағы австралиялық әскерлерді алмастыру үшін жіберілді. 2/3 батальонының Австралияға қайтуына дайындық жүргізілді, және «SS Westernland» кемесіне мінгеннен кейін 8 тамызда Мельбурнға жетті, шығыс жағалауда патрульдеуші жапондық теңіз асты қайықтарынан аулақ болған оңтүстік жолмен қайтып келді. Осыдан кейін барлық әскерлер екі апталық демалысқа жіберілді, олардың келу уақытына қарай кезең-кезеңімен берілді. Бірақ соңғы топ үш күннен кейін ғана демалысын қысқартты, себебі олар шұғыл жеделхат арқылы қайта шақырылды. 16-шы бригада тағы да жолға шықты, бұл жолы Жаңа Гвинеядағы Порт-Морсбиге, онда Кокода жолындағы жапондықтарға қарсы шайқас шешуші кезеңге жетті. Ұзақ сапардан кейін бригада 1942 жылдың 21 қыркүйегінде Порт-Морсбиге келді.
Жаңа Гвинеядағы шайқастар, 1942-1943
Порт-Морсбиге келгеннен кейін 16-бригада 25-бригадамен бірге Кокода жолындағы күштерді алмастыруға дайындалды. Австралиялықтар жапондықтардың шабуылын тоқтатқаннан кейін, жаңа әскерлерге жапондықтарды солтүстікке қарай Бунаға дейін кері итеру үшін қарсы шабуыл жасау міндеті жүктелді. Осылайша, қазан, қараша және желтоқсан айларында 2/3 батальон үш ірі шайқасқа қатысты: Эора Крик (22–28 қазан), Оиви (5–12 қараша) және Санананда жолындағы шайқас (21 қараша – 19 желтоқсан). 3 қазанда генерал Дуглас МакАртур Оуэрс-Корнерде Кокода жолының етегінде 16-бригаданың командирі бригадир Джон Ллойдпен сөйлесті: «Ллойд, Құдайдың қалауымен сіздің бригадаңыз осы жұмысқа таңдалды. Батыстың бар назары сіздерге қаратылған. Мен сіз бен сіздің әскеріңізге толық сенемін. Сәттілік тілеймін және тоқтамаңыз». 16-бригада 19 қазанда Темплтонның өткеліне келді, ол 2/25-ші және 2/33-ші батальондардан үш күн қалып қойды. Келесі күні 16-бригада алға жылжуды жалғастырды, бірақ жапондықтардың Эора Крикке шегінгенін және онда күшті қорғаныс позициясын құрғандарын анықтады. Бұл жерде жапондықтар жоғары жерді, төмендегі тар шатқалға ашық ату алаңы бар, жақсы жасырылған позицияларда ұстады. Басқа амал болмағандықтан, 16-бригада жапондықтардың қорғанысына майданнан шабуыл жасап, тікелей шатқалға көтерілуге мәжбүр болды. Күшті жаңбыр және жапондықтардың қарсыласуына байланысты, әрбір қорғаныс позициясын жеке-жеке талқандау қажет болғандықтан, алға жылжу баяу болды. Өзеннің су деңгейі көтерілген сайын, әскерлер минометтен қатты атысқа түсіп, жоғарыдан лақтырылған гранаталармен шабуылға ұшырады. Жабдықтау жағдайы да қиын болды, бірақ 28 қазанға қарай 2/3 батальон жапондықтардың оң жақ қанатын айналып өтіп, шабуылға дайындалды. Түстен кейін батальон шабуылға шығып, жапондықтардың алғы шебін бұзып, негізгі позицияға енді. Қорғаушылар жеңіліп, көптегені қаруларын тастап қашты. Сол түні қалған жапондықтар позициядан шегінді. 16-бригада осы шайқаста 72 адамды қаза қылып, 154 адамды жаралады. Сәтті шайқасқа қарамастан, 7-дивизия командирі генерал-майор Артур Алленнің жоғары жақтағылары қарсы шабуылдың қарқынына наразы болды және ол австралиялық күштер Эора Крикте жеңіске жеткен күнінен бір күн бұрын қызметтен босатылды. Осы шайқастан кейін жапондықтардың қарсыласуы азайды және 31 қазанға қарай 16-бригада Миссима арқылы жолдың шығыс тармағымен қарсылықсыз алға жылжуда болды. 2 қарашада олар жақында тасталған Кокода ауылынан өтті. Үш күннен кейін, австралиялықтар Кумуси өзеніне қарай жылжуда, 2/3 батальон Оивиде шайқасқа қатысты, өйткені олар Оивиден Горариге дейін биік жерді ұстап тұрған жапондықтарға тап болды. Жапондықтар келесі күні қарсы шабуыл жасады, және 6 қарашаға дейін жалғасқан шайқастар барысында жаңа дивизиялық командир генерал-майор Джордж Васи 25-бригада мен 2/1 батальонды Гораридегі жапондық тылға қарсы сәтті шабуылға жіберді. Оивидегі жапондықтар, жабдықтау және кері шегіну жолы кесілгеннен кейін, шегінуге мәжбүр болды. 2/3 батальонның науқандағы соңғы қатысуы қараша айында 16-бригада Сананандаға қарай жылжуымен болды. Олар 16 қарашада Уайропи аумағынан шықты, батальон марш тәртібінде екінші орында болды. Соңғы екі айдың шаршатуынан шаршаған, құрысқан әскерлер жағалау жазығының батпақтары арқылы алға жылжуды қиын жұмыс деп тапты. Бірінші күні олар 10 шақырым жол жүрді, бірақ келесі күні қатты жаңбыр жауып, жабдықтау әрекеттері сәтсіз аяқталғаннан кейін көптеген әскерлер шаршаудан қалып қойды. 19 қарашада 2/3 батальон бригаданың жағалауға қарай алға жылжуын бастады. Бірнеше жапондықтар тұтқынға алынды және бірнеше ұсақ шайқастар болды, бірақ жапондық қорғаушылар австралиялықтар шабуылға дайындалмастан кері шегінді. Келесі күні таңертең бригада жағалаудан 3 шақырым қашықтықтағы Сананада және Кейп Киллертон жолдарының қиылысына жетті. 2/1 батальонға шабуыл жасалғаннан кейін, 2/3 батальон жапондықтардың оң жақтағы позициясын айналып өтіп, жапондықтарды кері шегінуге мәжбүрлеген бригадалық шабуылға қатысты. Алайда, бұл шабуыл бригаданың күшін соншалықты әлсіретті, олар 1000-нан аз жарамды әскермен шабуылдау операцияларын жалғастыра алмады. Содан кейін іс-әрекет қарауылдау және қорғаныс периметрін ұстаумен шектелді. Желтоқсанның басында 16-бригада 30-бригадамен алмастырылды. 2/3 батальоны 6 желтоқсанда босатылды, ол Поппондеттаға бар болғаны алты офицер мен 67 қатарлы әскермен оралды, содан кейін 1942 жылдың 23 желтоқсанында Порт-Морсбиге ұшақпен көшірілді. Олар көп ұзамай Австралияға демалысқа және қайта ұйымдастыруға қайтарылды. Кокода жолындағы және теңізге қарай солтүстікке қарай жылжу кезінде 2/3 батальоны 69 адамды қаза қылып, 103 адамды жаралады.
Соңғы жорық: Айтапе-Вейвак, 1944-1945
Қысқа мерзімді демалыстан кейін 6-дивизия 1943 жылдың қаңтар айының соңында Атертон таулы жазығында қайтадан жиналды, жаттығуларға кірісіп, жағдайы қиын жартас аймағына бейімделуге көшті. Осы құрылым бойынша батальонның құрамы бір офицер мен 106 қатарлы сарбазға азайтылды, нәтижесінде 2/3-батальонда барлық шендегі 803 адам болды. Осы кезде Вондеклада жаңадан лагерь салынды, бірақ батальонның қатары ауру мен жараланған әскерлердің оралуымен толыққанша күшін алғанға дейін 12 ай өтті. Батальон қайта құрыла бастағанда, бұрынғы науқандарда өте жақсы көрсеткендерінің кейбіреулері офицерлік лауазымға ұсынылып, Оңтүстік Австралиядағы Вудсайдтағы офицерлік дайындық бөліміне жіберілді. Оқумен қатар, демалысқа уақыт та болды, оның ішінде жүзу жарыстары, бокс турнирлері және 6-дивизияның регби лигасы чемпионаты өтті, онда 2/3-батальон жеңіске жетіп, финалда 2/3-пулемет батальонынан басым түсті. Команда капитаны, полковник Уиндон кейіннен «Уаллабис» командасы үшін ойнап, оның капитаны болды. Осы кезеңде батальонға оның серіктес милиция бөлімінен, яғни 3-батальоннан (Веррива полкі) бірнеше күшейтеулер келді. Бұл бөлім Жаңа Гвинеяда 30-бригада құрамында шайқасып, Кокода жолында 2/3-батальонмен қатар 39- және 49-батальондармен бірге қызмет еткен, содан кейін Австралияға қайтарылып, таратылған еді. 16-батальоннан да күшейтеулер келді, ал 1943 жылдың сәуір айында жаңа командир, подполковник Иан Хатчисон, бұрынғы науқанда Эора сағасы маңындағы шайқастар кезінде батальонды уақытша басқарғаннан кейін, батальон басшылығына келді. Саяси және стратегиялық шешімдердің салдарынан батальон қайтадан шайқасқа түсуіне екі жылға жуық уақыт кетті. 1944 жылдың соңында, америкалық әскерлерді Филиппин операцияларына босату мақсатында, австралиялық әскерлерге Жаңа Гвинеядағы Айтапе маңындағы операцияларға жауапкершілікті жүктеу тапсырылды. 6-дивизия 1944 жылдың қарашасында Жаңа Гвинеяға оралды, ал соңғы бригада 1944 жылдың 31 желтоқсанында келді. Жабдықтаудан толықтай үзіліп қалған жағдайда, аймақта шамамен 35 000 жапондық әскері Вейвактан және ішкі аймаққа дейін жағалауды бақылауда ұстады. Торичелли тауларындағы жергілікті бау-бақшалардан азық-түлікпен қамтамасыз етілген жапондықтар австралиялықтардың агрессивті патрульдеу тактикасына қарсы күшті қарсылық көрсетті. Жапондықтарды талқандау міндетімен, сонымен қатар басқа операцияларды қолдауға дайын болу үшін, 6-дивизия Вейвак ауданында шектеулі шабуылға көшті. 16-бригада бастапқыда дивизиялық резервте болды, Райху өзенінің батысында қорғаныс позициясын ұстады, содан кейін 1945 жылдың ақпанында Догрето шығанағына жақын алдыңғы жабдықтау базасын қамтамасыз ету және өзен шығысына қарай 13 шақырымдай жердегі Анумб өзеніне дейін тазалау міндеті берілді. Олар аз ғана қарсылыққа тап болды және 23 ақпанға қарай Анумб өзенінен өтті; бір айдан кейін олар шығысқа қарай 10 шақырымға жылжып, жағалаудағы Бут қаласын басып алды және жапондықтарды Дагуа ауданынан ығыстырды. Осы кезеңде жапондықтармен байланыс үлкен шайқастардың орнына ұсақ ауқымды әрекеттермен шектелді; алайда, бұл әрекеттер жапондықтардың табанды қорғанысының нәтижесінде ауыр жарақаттарға әкелді. Автор Эустас Кёгхтың сөзіне сүйенсек, австралиялықтардың арасындағы жарақаттар «жапондықтардың көптеген ұсақ шайқастарының масштабына қарағанда ауыр болды». Сонымен қатар, науқанның қиындығы әскерлердің төзімділігін және тиісті медициналық сақтық шараларын қабылдау мүмкіндігін төмендетті, нәтижесінде аурудан зардап шеккендердің саны көп болды. Малярияның зардабы айрықша ауыр болды, әскерлер әдеттегі дозадағы атебринге төзімді болатын ерекше күшті штаммтан зардап шекті. Авариялар да шығынға әкелді. Бір оқиғада, Данамп өзенінің тасқыны кезінде 2/3-батальонынан жеті сарбаз суға батып кетті. 1945 жылдың 10 мамырында Вейвак қаласы басып алынды, ал 16-бригада жапондықтардың ішкі аймаққа шегініп кеткен қорғаушыларын қуалай бастады. Олар 11 тамызға дейін жалғасты, содан кейін жапондықтардың атысты тоқтату туралы келіссөздерге кіріскенін естігеннен кейін шабуылдық операциялар тоқтатылды. Батальон 15 тамызда Шибурангу тауының маңында болған кезде, Хиросима мен Нагасакиге атом бомбасы тасталғаннан кейін жапондықтардың капитуляциялағаны туралы хабар келді. Батальонның соңғы науқанында 51 сарбаз қаза тауып, 76 сарбаз жарақат алды.
Таратылуы
Жауынгерлік қимылдар тоқтағаннан кейін батальон Аитапе–Вейвак аймағында қалып, оккупациялық міндеттерді атқарды. Қызметкерлер Австралияға демобилизация үшін қайтарылып, немесе одан әрі қызмет ету үшін басқа бөлімшелерге ауыстырылғандықтан, оның құрамы бірте-бірте азайды. Соңында, қалған негізгі құрам Австралияға оралды, ал 1946 жылдың 8 ақпанында 2/3 батальон Брисбенде таратылды. Олар екінші дүниежүзілік соғыстағы негізгі державалармен – италиялықтармен, немістермен, Виши Франциясымен және жапондықтармен шайқасты. Австралиялық 2/5 батальонмен бірге, олар осы мәлімдемені жасай алатын жалғыз одақтас әскерлері болды. Батальонның қызмет кезеңінде барлығы 3 303 адам қызмет етті, олардың 203-і қаза тауып, 432-сі жараланды. 2/3 батальонның мүшелері төрт «Еңбегі үшін» ордені, 16 Әскери крест, 12 «Батылдығы үшін» ордені, 30 Әскери медаль, екі «Британ Империясы» медалі және 73 «Ескертпе» алды. 1948 жылы соғыста шайқасқан милиция бөлімдері Азаматтық әскери күштерге (CMF) қайта құрылды және 2-ші AIF бөлімдерінің ұрыс даңқына ие болу құқығы CMF бөлімдеріне берілді. Нәтижесінде, 2/3 батальонның ұрыс даңқы Канберра маңында қайта құрылған 3-ші батальонға (Веррива полкі) берілді. 1960 жылы Австралия армиясына «Пентроп» дивизиясы енгізілген кезде CMF қайта ұйымдастырылды және 3-ші батальон (Веррива полкі) компания деңгейіне дейін қысқартылып, Корольдік Жаңа Оңтүстік Уэльс полкінің (3 RNSWR) «C» компаниясын құрады. 1965 жылы «Пентроп» дивизиялық құрылымы тоқтатылғаннан кейін 3-ші батальон өздігінен қайта құрылды, ал жеке компаниялар аймақтық сандық белгілерімен жаңа батальондар құру үшін бөлінді. Бірақ 1987 жылы Армия резерві тағы бір рет қайта ұйымдастырылып, Австралиядағы жаяу әскер батальондарының саны азайтылғаннан кейін, 3 RNSWR 4 RNSWR-мен бірігіп, Корольдік Жаңа Оңтүстік Уэльс полкінің (4/3 RNSWR) 4-ші/3-ші батальоны болды.