Кіріспе

Америкалық авиацияның изашары Эльри Борж Джеппсен (28 қаңтар 1907 жыл - 26 қараша 1996 жыл) – авиация саласындағы үлесімен танымал американдық авиация изашары. Ол ұшқыш болып жұмыс істеген және авиаторлар көбінесе автомобиль жол карталары мен жер бедерлеріне сүйенуге мәжбүр болған кезде, өзінің бағыттары туралы егжей-тегжейлі жазбалар жасады. Ол ұшқыштарға әлдеқайда қауіпсіз ұшуға мүмкіндік беретін нұсқаулықтар мен карталар жасады. Өзінің еңбегіне сұраныс бар екенін түсінген ол 1934 жылы өзі дамытқан өнімдерін сату үшін Jeppesen компаниясын құрды.

Өмірбаян

Джеппсен 1907 жылғы 28 қаңтарда АҚШ-тың Луизиана штатындағы Лейк-Чарльс қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы Даниядан көшіп келген. Оның әкесі, Дженс Ханс Джеппсен, Данияда білім алған сәулетші және құрылысшы болған. Элрей Портлендке көшіп келгенге дейін Орегон штатының Оделл қаласында әкесі тазартып, игерген шаруашылықта өскен. Бала кезінде Джеппсен бүркіттердің ұшуын сағаттап қарап отыратын, ал ұшу оның құмарлығына айналған. 1921 жылы 14 жасар Джеппсен алғаш рет ұшумен танысты, ол Кёртисс JN 4 "Дженни" ұшағымен 10 минуттық саяхатқа 4 АҚШ долларына (1921 жылғы 4 АҚШ долларының қазіргі шамамен <есептелген сомаға> тең екені ескеріледі) ұшты. 1925 жылы 18 жасында ол Текс Ранкиннің Ұшу циркіне "кассашы, ұшақ қозғалтқышын іске қосушы, қанат үстінде жүруші және әуедегі акробат" ретінде қосылды. Ол екі сағат 15 минуттық ұшқыш сабақтарынан кейін жеке ұшуға шықты және өзіне жеке "Дженни" ұшағын 500 долларға сатып алды.

1930 жылы Джеппсен Boeing Air Transport компаниясына әуе поштасын жеткізетін ұшқыш ретінде жұмысқа орналасты. Джеппсен 10 центтік дәптер сатып алып, өзінің бағыттары туралы егжей-тегжейлі жазбалар жасауды бастады. 1936 жылғы 24 қыркүйекте Джеппсен ұшақтағы серігі Надин Лискомбқа үйленді. 1941 жылғы 10 маусымда Джеппсен Денвер қалалық әуежайында апатқа ұшырады. Жаңбырлы ауа-райында қонған кезде United DC 3 ұшағы қону жолағынан шығып, әуежай шекаралық жарықтарынан өтіп, оң жақ қондырғы бұзылған 3 фут (1 метр) тереңдіктегі арыққа құлады. Ұшақ экипажы мен 15 жолаушының ешқайсысы жарақат алмады, бірақ ұшақ көп зақым көрді. 1940 жылдары Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде АҚШ Армиясы мен Әскери-теңіз күштері Джеппсенді карталарымен қамтамасыз етумен айналысты. 1954 жылы Джеппсен United Airlines (Boeing Air Transport компаниясы қосылған) ұшақтарындағы жұмысынан зейнетке шықты.

Мұра

Jeppesen компаниясы бүгінгі күнге дейін сақталып келеді, қазіргі уақытта 2000 жылдың қазан айында оның бизнесін сатып алған Boeing Commercial Airplanes компаниясының еншілес кәсіпорны ретінде жұмыс істейді. Суретші Жорж Лундин жасаған Жеппесеннің 5 метрлік (16 фут) мүсіні Денвер халықаралық әуежайының басты терминалының орталық бөлігінде орналасқан. Мүсіннің тұғырына мынадай мақтау сөздер жазылған: "Поштамен хат тасымалдаушы ұшқыш, Әуежолдарының капитаны, Қанатта жүргіш, Әуе навигациясын дамытушы, Тұрғын елді мекендерде әуежай ұшқышы, Әуе қауіпсіздігін дамытушы, Кәсіпкер, Оқытушы". Басты терминал да оның құрметіне аталған. Ұшу мұражайы Эльри Б. Жеппесеннің жинағын өз архивінде сақтайды. "Кішкентай қара кітаптың" көшірмесі де мұражай галереясында қойылған.