Кіріспе

Қалалық соғыс тактикасы

Тышқан тесігі жасау – қалалық соғыста қолданылатын тактика. Онда әскерлер қабырғаны жарып немесе туннель қазу арқылы көршілес бөлмелерге немесе ғимараттарға өтуге мүмкіндік жасайды. Бұл тактика ашық көшелерді болдырмау үшін қолданылады, себебі қарсы шабуылға түскен жаяу әскерлер автоматтық қарулар мен снайперлердің оқтарына оңай түсуі мүмкін. Тағы бір мақсат – ғимараттың ішінде жасырынып отырған жау әскерлеріне жете алу.

Қолдану

Бұл тактика 1916 жылғы Пасха көтерілісі кезінде Дублиндегі британдық әскерлер тарапынан қолданылды. Мысық тесіктерінің жасалуы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери тактикалық нұсқаулықтарда көріне бастады. Бұл тактика жауынгерлерге жаудың атыс шеңберіне түспей немесе байқалып қалмай, қалалық майданда қозғалуға мүмкіндік береді. Әдетте, мұндай өткел бір қатармен өтуге жеткілікті кеңдікте болады. Үлкен, шектеусіз тесіктер ғимараттың құрылымдық тұрақтылығына нұқсан келтіріп, қарсы жақтан тиімді қорғаныш қамтамасыз етпейді. 1943 жылғы Ортона шайқасында, тактиканы осы атаумен атаған канадтық армия оны тиімді пайдаланды, ПИАТ сияқты қарулармен немесе танкіге қарсы миналармен ғимараттардың қабырғаларын (Ортонадағы үйлердің қабырғалары бірімен-бірі жалғасқан) бұзып, ішке өтті. Әскерлер гранаталар лақтырып, мысық тесіктері арқылы шабуыл жасады, баспалдақтарды гранаталармен немесе пулемет атысымен тазартты және жоғары немесе төмен қарай жылжыды. Олардың қарсыластары содан кейін қанағаттандырылмаған жақын арадағы шайқастарда күресті. Мысық тесіктері көрші бөлмелерге өту үшін де қолданылды, кейде бұл жау әскерлерін дағдысыз ұстап алатын. Бір-бірімен жалғасқан ғимараттарда мысық тесіктерінің тізбегін жасау, әскерлерге көшеге шықпай, жаудың атыс шеңберіне түспей, ғимараттан ғимаратқа қала бойынша жылжуға мүмкіндік беретін стратегия болды. Кейбір дереккөздер бұл стратегияны канадтық күштерге жатқызады, бірақ 1941 жылғы британдық оқу фильмі бұл тұжырымдаманы бұрыннан көрсеткен. Ауылдық майданда қолданылатын туннельдерге ұқсас, мысық тесіктері күштерге жаудың тылына енуге мүмкіндік береді, бұл маңызды тактикалық артықшылықты қамтамасыз етеді. Кейбір жағдайларда, мысық тесігі жиһазбен жасырылады, әсіресе ол қорғаныс күштеріне немесе жасырын операцияға көмектесу үшін жасалса. Қорғаныс позицияларында мысық тесіктері көбінесе туннельдермен бірігіп, кеңейеді. Бұл тактика Кеңес Одағының Қызыл Армиясы Сталинград шайқасында қолданды және әскерлерге, неміс тылындағы, тазартылған деп есептелген аймақтарға үнемі енуге мүмкіндік берді. Соғыстың соңғы айларында Panzerfaust-тың кең таралған болуы барлық тараптарды оны күтпеген бағыттан ғимараттарды жылдам бұзу үшін пайдалануға мәжбүр етті. Бұл тактика Ирак соғысы кезінде коалицияға қарсы көтерілісшілер тарапынан кеңінен қолданылды. Олар үйлерді бекініске айналдырды, қабырғаларда тесіктер жасап, коалициялық әскерлерден қашып, шабуыл жасады. Сонымен қатар, коалициялық снайперлер мысық тесіктерін бөлмелер мен басқа да құрылымдардың ішінде жау ұрысшыларына оқ ату үшін және осылайша өздерінің орналасқан жерін жасыру үшін пайдаланды.

Әдістер

Тышқан тесіктерін жеңіл ішкі қабырғаларда қолмен немесе шағын құралдармен жасауға болады. Мықты қабырғалар үшін қап зарядтары сияқты жарылғыш заттарды немесе үлкен калибрлі көлік құралына орнатылған пушканы немесе танк пушкасын қолдану қажет. Уақыт және жағдайларға мүмкіндік болса, жарылыс күшін қабырғаға бағыттау үшін құм қаптары мен тіреулер сияқты дұрыс тығыздалған және бекітілген жарылғыш заттардың тіпті аз мөлшерін пайдаланып, бұзулар жасауға болады. 1990 жылдардың басынан бері көптеген әскерлер MATADOR және SMAW сияқты, осы тактикаға арналған арнайы қару-жарақтарды әзірледі.