Кіріспе

1970 жылы NFL-мен біріктірілген лига, қазіргі Американдық футбол конференциясының алдындағы лига. Америка футбол лигасы (AFL) – 1960 жылдан 1970 жылға дейін он маусым бойы жұмыс істеген ірі кәсіби американдық футбол лигасы. Ол ескі Ұлттық футбол лигасымен (NFL) бірігіп, Америка футбол конференциясына айналды. AFL жаңадан құрылып, барлық өмір бойында NFL-мен тікелей бәсекелестікке түсті. Бұл лига бұрынғы AFL сияқты 1926, 1936 және 1940 жылдардағы лигалардан, сондай-ақ 1944-1950 жылдар аралығында болған (бірақ 1946-1949 жылдар аралығында ғана ойнаған) Бүкіл Америка футбол конференциясынан гөрі табысты болды. AFL-дің ең табысты нұсқасы осы төртіншісі болды. Оны NFL-дің кеңейту франшизаларын алмай қалған немесе NFL франшизаларының кіші үлесіне ие болған бірнеше иеленушілер құрды. AFL-дің бастапқы құрамына Нью-Йорк Титанс, Бостон Патриотс, Буффало Биллз және Хьюстон Ойлерз командаларынан тұратын шығыс дивизионы, сондай-ақ Лос-Анджелес Чарджерс, Денвер Бронкос, Окленд Рейдерс және Даллас Техас командаларынан тұратын батыс дивизионы кірді. Лига 1960 жылы NFL-дің бірінші раундының 75% құрамын қабылдап, назар аударды, оның ішінде Хьюстон колледжінің жұлдызы және Хейсман Трофинің жеңімпазы Билли Кэннонға сәтті қол қойылды. AFL-дің алғашқы жылдары бәсекелестік тең болмады және қатысушылардың саны аз болды. Бірақ лига American Broadcasting Company (ABC) компаниясымен жасасқан тиімді теледидарлық келісімшартқа және 1965 жылғы маусымнан бастап бәсекелес National Broadcasting Company (NBC) компаниясымен жасасқан келісімшартқа сүйенді. Бұл лиганы бүкіл ел бойынша көбірек қызықтыратын футболға айналдырды. 1960-шы жылдардың ортасына қарай колледждер мен NFL-ден үздік таланттарды тарта отырып, сондай-ақ Чарджерс командасының L.A.-дан Сан-Диегоға оңтүстікке және Техас командасының Канзас-Ситиге солтүстікке табысты көшуі (Канзас-Сити Чифс аталды) AFL-дің адал жанкүйерлерін қалыптастырды. Жаңа иеленушілермен күрескен "Титанс" командасының "Нью-Йорк Джетс" командасына айналуы, соның ішінде Алабама университетінің жұлдызды қақпашысы Джо Наматқа қол қойылды, лиганың беделін негізгі БАҚ арасында нығайтты. Қатысушылықтың күшеюі екі лигадағы ойыншылардың жалақысын көтерді, әсіресе бірқатар "рейдтерден" кейін, лигалар 1966 жылы бірігуге келісті. Келісімшарттың шарттарына екі лиганың чемпиондары арасындағы бірыңғай драфт және чемпионат ойыны кірді, ол 1967 жылдың басында алғаш рет өткізіліп, кейін Супер Боул деп аталды. AFL және NFL 1970 жылға дейін жеке лигалар ретінде жұмыс істеді, чемпионат ойынынан басқа, бөлек тұрақты маусымдар мен плей-офф кестелерімен. NFL комиссары Пит Розель 1966 жылдың 26 шілдесінен бастап бірігу аяқталғанға дейін AFL-дің бас атқарушы директоры болды. Осы кезеңде AFL кеңейіп, Майами Дельфинс және Цинциннати Бенгалс командаларын қосты. Канзас-Сити Чифс және Окленд Рейдерс командалары алғашқы екі AFL-NFL әлем чемпионаттарында Грин-Бэй Пэккерс командасына (1966-67) ұтылып қалды, бірақ Нью-Йорк Джетс және Чифс командалары 1968-69 жылдары III және IV Супер Боулдарды жеңіп, лиганың NFL-ге тең дәрежеде екенін көрсетті. 1970 жылы AFL NFL-ге енді. Он AFL франшизасы Балтимор Колтс, Кливленд Браунс және Питтсбург Стиллерс командаларымен бірге біріктірілген лиганың Американдық футбол конференциясын құрды.

Лига тарихы

1950 жылдары Ұлттық футбол лигасы АҚШ-тағы ең танымал кәсіби спорт лигаларының бірі ретінде беделді болды. Лиганың жаңа табысына қатыспаған команда – «Чикаго Кардиналз», Бидвилл отбасының меншігінде болды, олар «Чикаго Беарс» командасының артынан қалып қойды. Бидвиллдер командасын, әсіресе Сент-Луиске көшіруді жоспарлады, бірақ лига бұл қадамды мақұлдау үшін қаржы талап етті. Ақшаға мұқтаж болған Бидвиллдер болашақ инвесторлардан ұсыныстар қабылдады, соның ішінде миллионер мұнайшы Х.Л. Ханттың ұлы және мұрагері Ламар Хант та болды. Хант «Кардиналз» командасын сатып алып, өскен Далас қаласына көшіруді ұсынды. Бірақ келіссөздер сәтсіз аяқталды, себебі Бидвиллдер командаға бақылауды сақтап қалуды қалады және бұрынғы НФЛ командасы сәтсіз болған қалаға көшуге келіспеді. Хант Бидвиллдермен келіссөздер жүргізген кезде, Бад Адамс, Боб Хоусам және Макс Винтер де ұқсас ұсыныстар жасады. Хант, Адамс және Хоусам «Кардиналз» командасына бақылау үлесін ала алмағандықтан, НФЛ комиссары Берт Беллге жүгініп, жаңа командалар қосуды ұсынды. Белл 12 командадан тұратын лиганы кеңейтуден және жаңа табысты тәуекелге салудан қорқып, ұсынысты қабылдамады. Далласқа қайтқан соң, Хант мүлдем жаңа лига құру идеясын ойлады және «Кардиналз» командасын сатып алуға қызығушылық танытқандармен байланысуға шешім қабылдады. Адамс, Хоусам және Винтерден басқа, Хант Винтердің серіктесі Билл Бойерге де жаңа лига құруға қызығушылығын білу үшін хабарласты. Ханттың Адамспен алғашқы кездесуі 1959 жылдың наурыз айында өтті. Жаңа лиганың табысы үшін аймақтық бәсекелестік маңызды екенін сезінген Хант Адамсты қосылуға көндірді және командасын Хьюстон қаласында құрды. Содан кейін Хант Хоусамнан Денверге команда әкелу туралы келісім алды. Винтер мен Бойер Миннеаполис-Сент-Пол қаласында команда құруға келіскеннен кейін, жаңа лиганың алғашқы төрт командасы құрылды. Содан кейін Хант Сиэтл қаласына кәсіби футбол әкелуді жоспарлаған Уиллард Родсқа жүгінді. Бірақ өзінің брендін әлсіретуге ниеті болмағандықтан, Вашингтон университеті жаңа лигаға Хаски стадионын пайдалануға рұқсат бермеді, және Родстың күш-жігері сәтсіз аяқталды (кейіннен Сиэтл өз кәсіби футбол командасын алды). Хант Лос-Анджелес, Буффало және Нью-Йорк қалаларында франшизалар іздеді. 1959 жылдың жазында ол өзінің жаңа құрылған лигасына НФЛ-дің қолдауын алуға тырысты, себебі ол қымбатқа түсетін бәсекелестікті қаламайтын еді. 1959 жылдың шілдесінде лиганың құрылуы туралы хабарланғаннан кейін бірнеше апта ішінде Хант Баррон Хилтон мен Гарри Висмерден Лос-Анджелес және Нью-Йорк қалаларына командалар әкелу туралы міндеттемелер алды. Алайда, оның Буффалодағы алғашқы әрекеттері сәтсіз аяқталды, себебі Ханттың бірінші таңдауы болған Пэт Макгродер қатысудан бас тартты; Макгродер AFL қауіп-қатері НФЛ-ді Буффалоға кеңейтуге жеткілікті болады деп үміттенген. 1959 жылдың 14 тамызында Чикаго қаласында бірінші лига отырысы өтті, және Далас, Нью-Йорк, Хьюстон, Денвер, Лос-Анджелес және Миннеаполис-Сент-Пол қалаларына жарғылық мүшелік берілді. 22 тамызда Далласта өткен отырыста лига ресми түрде Америка футбол лигасы деп аталды. НФЛ-дің алғашқы реакциясы бұрынғы All America Football Conference (AAFC) сияқты ашық жаулық емес еді, себебі Белл тіпті өзінің қоғамдық қолдауын білдірді; және жеке НФЛ иелері жаңа лигаға кедергі келтіру науқанын бастады. AFL иелеріне жаңа НФЛ франшизалары немесе қолданыстағы командалардың үлесі туралы уәделер берілді. Тек Миннеаполис-Сент-Полдан келген топ қана келісімге келді, және Оле Хаугсруд пен Берни Риддер қосылғаннан кейін Миннесота тобы 1961 жылы НФЛ-ге Миннесота Викингс ретінде қосылды. Ескі лига 29 тамызда кеңейтуге қарсы ұстанымын өзгерткенін және 1961 жылы ойнауға бастайтын Хьюстон мен Далас қалаларына жаңа НФЛ командаларын әкелуді жоспарлап отырғанын мәлімдеді. (НФЛ сол кезде Хьюстонға кеңеймеді; уәде етілген Далас командасы – Далас Каубойы – 1960 жылы ойнауға кірісті, ал Викингтер 1961 жылы ойнауға кірісті.) Соңында, НФЛ Бидвиллдермен келісіп, оларға күресіп жатқан «Кардиналз» командасын Сент-Луиске көшіруге рұқсат берді, бұл қаланы AFL үшін әлеуетті нарық ретінде жойды. Ол кезде НФЛ-дің «Детройт Лайонс» командасына азшылық үлесіне ие болған Ральф Уилсон бастапқыда Майамиге команда орналастыру туралы мәлімдеді, бірақ Сиэтлдегідей жағдай жергілікті меншік иелерімен де қабылданбады (Сиэтл сияқты, Майами де кейіннен өзінің кәсіби футбол командасын алды); бес басқа нұсқадан кейін, Уилсон Макгродермен келіссөз жүргізіп, «Биллс» командасын Буффалоға әкелді. Буффалоға ресми түрде франшиза 28 қазан күні берілді. Лига отырысында 22 қарашада Бостоннан келген 10 адамнан тұратын иеленушілер тобына (Билли Салливан басшылығымен) AFL-дің сегізінші командасы берілді. 30 қараша 1959 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстағы теңізшілердің ұшқышы және Оңтүстік Дакота штатының бұрынғы губернаторы Джо Фосс AFL-дің алғашқы комиссары болып тағайындалды. Фосс Гарри Висмердің досынан AFL-дің логотипін – футболдағы бүркітті жасауды тапсырды. Хант 1960 жылдың 26 қаңтарында AFL президенті болып сайланды.

АФЛ жобасы

AFL-дің алғашқы драфты Бостонға франшиза берілген күні өтті және 33 раундқа созылды. Лига 2 желтоқсанда екінші драфт өткізді, ол 20 раундқа созылды. Оукленд Рейдерс бастапқы AFL драфттарынан кейін қосылғандықтан, Миннесотаның таңдауларын алды. 1960 жылдың қаңтар айында Рейдерлерге команда құруға мүмкіндік беру үшін арнайы бөлу драфты өтті, себебі басқа AFL командалары Миннеаполистің бастапқы драфт таңдауларының бір бөлігімен келісім жасаған еді.

Дағдарыс пен табыстар (1960-61)

1959 жылғы қарашада Миннеаполис Сент-Пол клубының иесі Макс Винтер NFL-ден ұсыныс алғандықтан AFL-ден кету ниетін жариялады. 1961 жылы оның командасы NFL-де «Миннесота Викингс» ретінде ойынға түсті. «Лос-Анджелес Чарджерс» клубының иесі Баррон Хилтон операциялық шығындарды азайту және бәсекелестік тудыру үшін Миннесота орнына Калифорнияда команда орналастыруды талап етті. Ықшам ізденістен кейін Окленд таңдалды және Ф. Уэйн Вэлли мен жергілікті жылжымайтын мүлік дамытушысы Чет Сода басқаратын иелік тобы құрылды. Бастапқыда «Окленд Сеньорс» деп аталғаннан кейін, қайта ат қойылған «Окленд Рейдерс» 1960 жылғы 30 қаңтарда ресми түрде AFL-ге қосылды. AFL-дің алғашқы үлкен жетістігі – «Хьюстон Ойлерс» клубының All American және 1959 жылғы Heisman Trophy жүлдесінің иегері, LSU-дан келген Билли Кэннонмен келісімге келгені болды. Кэннон «Ойлерс» үшін ойнау үшін 100 000 долларлық келісімшартқа қол қойды, бірақ ол бұрыннан NFL-дің «Лос-Анджелес Рамс» клубымен 50 000 долларлық келісімшартқа қол қойған еді. «Ойлерс» сотқа жүгінді және «Рамс» клубының бас менеджері Пит Розелл Кэннонмен дұрыс емес манипуляция жасағанын мәлімдеді. Сот Хьюстон келісімшартын күшінде қалдырды, ал Кэннонмен «Ойлерс» AFL-дің алғашқы үш чемпионат ойынында өнер көрсетті (екісінде жеңіске жетті). 1960 жылғы 9 маусымда лига ABC телеарнасымен бес жылдық келісімшартқа қол қойды, бұл лиганың барлық командаларына жылына шамамен 2,125 миллион доллар кіріс әкелді. 17 маусымда AFL NFL-ге қарсы монополияға қарсы сот ісі қозғады, бірақ екі айлық сот процесінен кейін 1962 жылы ол қабылданбады. «Ойлерс» 1961 жылғы 1 қаңтардағы AFL чемпионатында «Чарджерс» клубын 24:16 есебімен жеңіп, бірінші лига чемпионы атанды. 1960 жылғы маусымға қатысушылар саны жаңа лига үшін жақсы болды, бірақ NFL-ге қарағанда әлдеқайда төмен еді. 1960 жылы NFL-де әр ойынға орта есеппен 40 000-нан астам жанкүйер келді, ал 1960 жылы танымал NFL командалары әр ойынға 50 000-нан астам адамды тартты, ал CFL-де әр ойынға орта есеппен 20 000 адам келді. Салыстыра келгенде, AFL-де әр ойынға орта есеппен 16 500 адам келді және көбінесе 10 000 мен 20 000 арасында ауытқытты. 1960 жылы кәсіби футбол негізінен билет сатудан түсетін табысқа байланысты болды, сондықтан төмен қатысу қаржылық шығындарға әкелді. Лигадағы ең төменгі орташа қатысу көрсеткішіне ие болған «Рейдерс» алғашқы жылы 500 000 доллар жоғалтты және «Биллс» клубының иесі Ральф Уилсоннан 400 000 доллар қарыз алғаннан кейін ғана құтқарылды. Дегенмен, тұрақтылықтың алғашқы белгісі ретінде AFL өзінің алғашқы жылынан кейін бірде-бір команданы жоғалтпады. Шын мәнінде, жалғыз маңызды өзгеріс – «Чарджерс» клубының Лос-Анджелестен жақын маңдағы Сан-Диегоға көшіп кетуі болды (олар 2017 жылы Лос-Анджелеске қайта оралды). 1961 жылғы 8 тамызда AFL Канада футбол лигасына қарсы көрмелік ойынға шақыру таратты, онда «Гамильтон Тайгер Кэтс» және «Баффало Биллс» командалары өнер көрсетті, оны 24 376 көрермен тамашалады. Онтарионың Гамильтон қаласындағы «Сивик» стадионында өткен ойында «Тайгер Кэтс» «Биллс» клубын 38:21 есебімен жеңді, AFL және CFL ережелерінің қоспасын пайдаланды.

Қозғалыс және тұрақсыздық (1962-1963 жж.)

"Ойлерс" командасы AFL-де бірден табысқа жеткенімен, басқа командалардың нәтижелері жақсы болмады. "Оукленд Рейдерс" және "Нью-Йорк Титанс" лигадағы алғашқы бірнеше маусымда алаңда да, алаңнан тыс да қиындықтарға тап болды. "Оуклендтің" сегіз адамнан тұратын меншік тобы алғашқы маусымдағы ауыр қаржылық шығындардан кейін 1961 жылы үш адамға дейін азайтты. Үй матчтарына келушілердің саны аз болды, себебі команда Сан-Франциско аймағында ойнады, онда белгілі бір NFL командасы ("Сан-Франциско 49ers") бар еді, бірақ алаңдағы көрсетілген ойын да кінәлі болды. Дебюттік маусымда алты ойын жеңгеннен кейін, "Рейдерс" 1961 және 1962 жылдары барлығы үш рет жеңіске жетті. "Оукленд" 1961 жылы лигадағы нашар командаларды нығайту мақсатында өткізілген қосымша таңдауға қатысты, бірақ бұл көп пайда бермеді. Олар 1962 жылы да осындай таңдауға қатысты. Соңында Висмер команда төлемақысын төлей алмай, 1962 жылдың 8 қарашасында AFL команданың басқаруын өз қолына алды. "Титандар" 1963 жылдың 28 наурызында Сонни Верблин басқаратын бес адамнан тұратын меншік тобына сатылды, ал сәуір айында жаңа иелері команданың атын "Нью-Йорк Джетс" деп өзгертті. "Рейдерс" және "Титандар" 1962 жылғы маусымда өз дивизиондарында соңғы орынды иеленді. Өз дивизиондарының жеңімпаздары "Тексанс" және "Ойлерс" 1962 жылдың 23 желтоқсанында AFL чемпионаты үшін кездесті. "Тексанс" екі мәрте чемпион атанған "Ойлерс" командасын 20:17 есебімен жеңіп, екі еселенген қосымша уақытқа өткізді, бұл сол кездегі кәсіби футболдағы ең ұзақ ойын болды. Бас жаттықтырушы Сид Гиллман басқаратын "Сан-Диего Чарджерс" 1963 жылғы AFL чемпионатында "Бостон Патриотс" командасын 51:10 есебімен жеңіске жеткізді. Өзінің командасы сол маусымдағы NFL чемпионы "Чикаго Беарс" командасын жеңе алатынына сенімді болған Гиллман (команданың жүзіктеріне "Әлем чемпиондары" деген сөздер жазылған), NFL комиссары Пит Розельге жүгініп, екі команда арасындағы соңғы чемпионат ойынын ұсынды. Розель бұл ұсыныстан бас тартты, бірақ үш маусымнан кейін бұл ойын қайтадан ұйымдастырылды.

Су айдыны жылдары (1964-1965 жж.)

Келесі бірнеше жыл бойы болған оқиғалар AFL-дің NFL-мен теңдестік деңгейіне жету қабілетін көрсетті. 1964 жылдың 29 қаңтарында AFL, NBC телеарнасымен (1965 жылғы маусымнан бастап) 36 миллион долларлық тиімді теледидар келісіміне қол қойды, бұл лигаға ойыншылар үшін NFL-мен бәсекелесуге қажетті қаржыны берді. Питтсбург Стиллерс командасының иесі Арт Руни, AFL-дің жаңа теледидар келісімі туралы хабарды алғаннан кейін NFL комиссары Пит Розельге: «Енді олар бізді «Мырза» деп атауға міндетті емес» деді. 1964 жылдың 8 қарашасында Нью-Йорк Джетс және Буффало Биллз командаларының ойынын көру үшін 61 929 жанкүйер Ши стадионына жиналғанда, бір ойынға қатысу бойынша рекорд жаңаланды. 1965 жылы AFL мен NFL арасындағы ойыншылар үшін бәсекелестік күшейді. Канзас университетінің жұлдызы Гейл Сайерсті «Шефтер» 1965 жылғы AFL дұрысының бірінші турында (1964 жылдың 28 қарашасында өткізілген), ал «Чикаго Аюлары» NFL дұрысында дәл солай істеді. Ақырында Сайерс «Аюлармен» келісімге келді. 1963 жылғы маусымнан кейін Атлантикалық жағалау футбол лигасының «Ньюарк Аюлары» AFL-ге қосылуға қызығушылық танытты; Нью-Йорк метро аймағын әлі де белгісіз «Джеттермен» бөлісуге тура келетініне қатысты алаңдаушылық «Аюлардың» ұсынысын қабылдамауға себеп болды. 1965 жылы Милуоки шенеуніктері «Милуоки округі» стадионында, онда «Грин-Бэй Пэкерс» үйінің ойындарының бір бөлігін ойнағаннан кейін, команданы Милуокиге тартуға тырысты, бірақ «Пэкерс» командасының бас жаттықтырушысы Винс Ломбарди команданың эксклюзивті келісімін күшін жойды және сонымен қатар 1976 жылға дейін кейбір үйінді ойындарды Милуокиде өткізу үшін келісімді ұзартты. 1965 жылдың маусым айында AFL өзінің алғашқы кеңейту командасын Атлантадағы «Cox Broadcasting» компаниясына берді. NFL тез арада сақтандыру директоры Ранкин Смитқа франшиза ұсынды, ол оны қабылдады; «Атланта Фальконс» 1966 жылғы маусымда NFL франшизасы ретінде ойнай бастады. 1965 жылдың наурыз айында Джо Робби Комиссар Фосспен Майами үшін кеңейту франшизасы туралы сұрастырды. 6 мамырда Робби Майами мэрі Роберт Кинг Хаймен команданы Майамиге әкелу туралы келісімге келді. Лиганың кеңейтілуі 7 маусымда өткен кездесуде мақұлданды, ал 16 тамызда AFL-дің тоғызыншы франшизасы Робби мен әртіс Дэнни Томасқа ресми түрде берілді. «Майами Дельфинс» лигаға 7,5 миллион доллар төлеп, 1966 жылы AFL-дің Шығыс дивизионында ойнай бастады. AFL 1967 жылға қарай тағы екі команданы қосуды жоспарлады. Гоголакпен келісімге келгеннен кейін және колледж таланттары үшін NFL-ден артық ұсыныс жасауға тырысумен қанағаттанбаған AFL, Дэвис басшылығымен, NFL командаларындағы ойыншыларды да тартуға кірісті. Дэвистің стратегиясы негізінен квотербектерге бағытталған, және екі ай ішінде ол жеті NFL квотербегін AFL-мен келісімге отыруға көндірді. Дэвистің мақсаты AFL-ге бәсекелестік соғысында жеңіске жетуге көмектесу болғанмен, кейбір AFL және NFL иелері бұл эскалацияны екі лигаға да зиянды деп қарады. Лигадағы шығындар деңгейінен алаңдаған «Хилтон қонақ үйлері» Баррон Хилтонды қонақ үй желісіндегі басшы рөлін сақтау шарты ретінде «Chargers» командасының үлесінен бас тартуға мәжбүр етті. Дэвис комиссар болып тағайындалған айда, Даллас Каубойз командасының бас менеджері Текс Шрамм бастаған бірнеше NFL иелері Ламар Хант және басқа AFL иелеріне жасырын түрде жақындады және AFL-мен бірігу туралы келіссөздер бастады. Далласта екі лиганың ойыншылардың жалақысын тез көбейту және ойыншыларды браконьерлікпен айналысу мәселесін талқылау үшін құпия кездесулер сериясы басталды. Хант пен Шрамм мамыр айының соңына қарай екі лиганың бірігуіне арналған негізгі жұмысты аяқтады, ал 1966 жылдың 8 маусымында бірігу ресми түрде жарияланды. Келісім шарттарына сәйкес, екі лига ойыншылардың ортақ дұрысын өткізеді. Келісімде сондай-ақ тиісті лигалардың чемпиондары арасында атақ ойынын өткізуге шақырылды. Екі лига 1970 жылға қарай толық біріктіріледі, NFL комиссары Пит Розель біріктірілген лиганың комиссары болып қалады, ол NFL деп аталатын болады. Қосымша кеңейту командалары ақырында 1970 жылға дейін немесе одан кейін көп ұзамай 28 командалық лигаға әкелуі керек еді. (Қосымша кеңейту 1976 жылға дейін болмады.) AFL сонымен қатар 20 жыл ішінде NFL-ге 18 миллион доллар өтемақы төлеуге келісті. Бұл әрекетке наразылық білдіріп, Дэвис 25 шілдеде AFL комиссары лауазымынан кетті, бірігу аяқталғанға дейін қалмады, ал Милт Вуддард AFL президенті болып тағайындалды, «комиссар» атағы Розельдің кеңейтілген рөліне байланысты босатылды. 1967 жылдың 15 қаңтарында Лос-Анджелесте екі жеке кәсіби футбол лигасы арасындағы «AFL NFL әлем чемпионаты» (кейіннен «Суперкубок I» деп аталды) ойыны өтті. Ықпалдасқан бірінші жартылайдан кейін NFL чемпионы «Грин-Бэй Пэкерс» AFL чемпионы «Канзас-Сити Чифс» командасын 35–10 есебімен жеңіп шықты. Бұл жеңіліс көптеген адамдарға AFL нашар лига екенін түсіндірді. «Пэкерс» командасының бас жаттықтырушысы Винс Ломбарди ойыннан кейін: «Менің ойымша, олар Ұлттық футбол лигасының үздік командаларынан нашар» деді. AFL 1967 жылдың 24 мамырында өзінің оныншы және соңғы командасын құрды, ол Цинциннатиден келген иеленушілер тобына, NFL жұлдызы Пол Браун басшылық етті. Лиганың соңғы кеңейту командасы «Цинциннати Бенгалс» 1968 жылғы маусымда Батыс дивизионында соңғы орынды иеленді.

Заңдылық және дәуірдің соңы (1968-1970)

Көптеген AFL ойыншылары мен бақылаушылары өз лигасы NFL-ге тең деп сенсе де, олардың алғашқы екі Супер Боул ойыны мұны дәлелдеуге ештеңе жасамады. Алайда, 1968 жылдың 17 қарашасында NBC «Хейди» балалар фильмін көрсету үшін «Джетс» пен «Рейдерс» арасындағы ойынды тоқтатқанда, одан кейін болған дау-дамақ жанкүйерлердің AFL-ді нашар лига деп санайтынына қатысты пікірді жоққа шығаруға көмектесті. AFL-дің нашарлығы туралы түсінік 1969 жылдың 12 қаңтарында түпкілікті түрде өзгерді, AFL чемпионы «Нью-Йорк Джетс» Супер Боул III-де NFL чемпионы «Балтимор Колтс» командасын күтпеген жеңіліске ұшыратты. «Колтс» командасы бұл ойынға 18 ұпаймен басымдықпен келді, 1968 жылғы NFL маусымын 13-1 есебімен аяқтады және «Кливленд Браунс» командасын 34-0 есебімен жеңіп, NFL титулын жеңіп алды. 144 ұпай ғана өткізген мықты қорғанысымен 1968 жылғы «Колтс» командасы NFL-дің ең жақсы командаларының бірі саналды. Ал «Джетс» 280 ұпай өткізді, бұл екі лигадағы дивизион жеңімпаздары үшін ең жоғары көрсеткіш. Олар сондай-ақ AFL чемпионатында сүйікті «Оукленд Рейдерс» командасын 27-23 есебімен аз айырмамен жеңді. «Джетс» клубының қақпашысы Джо Намат ойынға дейінгі күндері Нью-Йорктің Балтиморды жеңуге мүмкіндігі жоқ екенін естігенде ашуланғанын еске алды. Ойынға үш күн қалғанда, Маямидегі «Тачдаун» клубында бір жанкүйер оны келемеждегенде Намат: «Жексенбіде біз жеңіске жетеміз, мен осыған кепілдік беремін!» - деп жауап берді. Намат пен «Джетс» оның кепілдігін орындады, төртінші ширек соңына дейін «Колтс» командасын ұпайсыз қалдырды. «Джетс» 16-7 есебімен жеңіске жетті, бұл американдық спорт тарихындағы ең үлкен сенсациялардың бірі саналды. Осы жеңіспен AFL, NFL-мен теңдесті және екі лиганың бірігуін заңдастырды. AFL тарихындағы соңғы ойын 1970 жылдың 17 қаңтарында Хьюстонның «Астродом» стадионында өткен AFL All-Star Game болды. «Чарджерс» командасының қақпашысы Джон Хэдл басқарған Батыс All-Star командасы Шығыс All-Star командасын 26-3 есебімен жеңді. «Бүффало» клубының жаңадан келген шабуылшысы О.Дж. Симпсон AFL тарихындағы соңғы ойынға допты алып шықты. Хэдл ойынның ең құнды ойыншысы атанды. AFL 1970 жылдың 1 ақпанында NFL 10 жаңа франшиза бергеннен және жаңа конституция қабылдағаннан кейін, корпорацияланбаған ұйым ретінде өмір сүруін тоқтатты. 1970 жылғы NFL маусымы басталғанға дейін біріктірілген лига әрқайсысы үш дивизионнан тұратын екі конференцияға бөлінді. Барлық он AFL командасы жаңа Американдық Футбол Конференциясының негізін құрады. Әр конференциядағы командалардың саны тең болмауына жол бермеу үшін лигалар үш NFL командасын AFC-ге көшіруге келісім берді. «Бенгалс» командасымен штат ішіндегі бәсекелестікке және Пол Браунға жеке қарсылығына байланысты «Кливленд Браунс» клубының иесі Арт Моделл өзінің командасын AFC-ге қосуды ұсынды. Ол «Питтсбург Стиллерс» (Браунстың басты қарсыласы) және «Балтимор Колтс» (Балтимор-Вашингтон нарығын «Вашингтон Редскинс» командасымен бөліскен) командаларын да соған ілесуге көндірді, әр команда ауысу үшін 3 миллион АҚШ доллары алды. Қалған 13 NFL командасы Ұлттық Футбол Конференциясының құрамына кірді. Профутбол Даңқы залының қабылдаушысы Чарли Джойнер, мансабын «Хьюстон Ойлерс» командасымен бастаған (1969), кәсіби футболдағы соңғы AFL ойыншысы болды, ол 1986 жылғы маусымнан кейін «Сан-Диего Чарджерс» командасы үшін ойнағаннан кейін зейнеткерлікке шықты.

Шолу

Американдық футбол лигасы NFL-мен сәтті бәсекелесетін жалғыз кәсіби футбол лигасы болып табылады. 1970 жылы екі лига біріккенде, барлық он AFL франшизасы және олардың статистикасы жаңа NFL құрамына енді. AFL-NFL бірігуіне дейін NFL-мен бәсекелескен барлық басқа кәсіби лигалар толығымен таратылды: "Американдық футбол лигасы" деп аталған үш бұрынғы лига және "Барлық Америка футбол конференциясы". Ертедегі AFL (1936–1937) командаларынан тек Кливленд Рамс (қазіргі Лос-Анджелес Рамс) NFL-ге қосылып, қазірге дейін жұмыс істеп келеді, сондай-ақ AAFC-ден Кливленд Браунс және Сан-Франциско 49ers та. Үшінші AAFC командасы, Балтимор Колтс (1953–1983 жылдардағы Балтимор Колтс немесе қазіргі Индианаполис Колтс франшизасымен ешқандай қатысы жоқ) NFL-де бір жыл ғана ойнап, 1950 жылғы маусым соңында таратылды. AFL, ABC-мен жасалған алғашқы келісімшарты арқылы кәсіби футболдағы алғашқы кооперативтік теледидар жоспарын қабылдады, онда түскен табыс мүше клубтар арасында тең бөлінді. Онда көптеген керемет ойындар болды, мысалы, 1962 жылғы Даллас Техас және қорғаудағы чемпион Хьюстон Ойлерс арасындағы классикалық, екі еселенген қосымша уақытқа созылған Американдық футбол лигасының чемпионаты. Ол кезде бұл кәсіби футбол чемпионатының ең ұзақ ойыны болды. AFL сонымен қатар жанкүйерлерге NFL-дің консервативті ойынына қарағанда (баскетболдағы ABA сияқты) ойынның көшпенді стилін ұсынып, қызығушылық тудырды. Ұзақ пас ("бомбалар") AFL шабуылдарында кең таралған, оларды Джон Хэдл, Дэрил Ламоника және Лен Доусон сияқты дарынды квотербектер басқарды. Ұлттық теледидар келісімшарына қол жеткізгеніне қарамастан, AFL көбінесе өзіне орын табуға тырысып, түрлі кедергілерге тап болды. Мысалы, NFL ойындарын көрсеткен CBS инновациялық AFL-дің нәтижелерін назарға алмады және жарияламады. Бұл әрекет NFL-дің бұйрығымен жасалғаны айтылғанымен, CBS пен NBC арасындағы қызыл тілді бәсекелестікке байланысты бұл келісім өзара болған болуы мүмкін. Бірігу туралы келісім жарияланғаннан кейін CBS AFL нәтижелерін хабарлауға келісті.

Спортты көбірек қалаларға тарату және қайта енгізу

AFL футболдың өркендеген танымалдылығынан пайдаланып, NFL франшизалары жоқ ірі қалаларда командалар орналастырды. Ханттың көзқарасы Калифорния мен Нью-Йоркке жаңа кәсіби футбол лигасының келуін қамтамасыз етті, сонымен қатар спортты Колорадоға енгізіп, Техас штатына қайта келтірді, ал кейіннен қарқынды дамып келе жатқан Флорида штатына жеткізді. Бұған қоса, 12 жылдан кейін алғаш рет Үлкен Бостонға футбол келді. 1929 жылы бастапқы NFL франшизасын жоғалтқан және NFL-ден кем дегенде екі рет (1940 және 1950 жылдары) жаңа команда алуға тырысқан, бірақ бас тартысқан Буффало, бірігу кезеңінде NFL-ге оралды. Канзас-Ситиге футболдың қайта оралуы, 1920 жылдардағы NFL-дің «Канзас-Сити Блюз» командасынан бері алғаш рет қалаға кәсіби футбол келгенін білдірді. «Чифс» командасының және қазіргі «Сент-Луис Футбол Кардиналс» командасының келуі Миссури штатына 1934 жылғы уақытша «Сент-Луис Ганнерс» командасынан бері алғаш рет кәсіби футболды әкелді. Сент-Луис 1995 жылы «LA Rams» командасының қалаға көшірілуімен NFL франшизасын қайта иеленді. «Rams» 2016 жылы қайтадан көшіп келді. «Даллас Каубойз» командасының жағдайында, NFL 1952 жылы «Даллас Техас» командасы тарағаннан кейін Даллас аймағына қайта оралуға ұмтылды, бірақ бастапқыда «Вашингтон Редскинс» командасының иесі Джордж Престон Маршаллтың күшті қарсылығына тап болды. Маршалл Американың оңтүстігін білдіретін жалғыз NFL командасы ретінде монополиялық құқыққа ие болды. Кейіннен Маршалл өз позициясын өзгертті, болашақ «Каубойз» командасының иесі Клинт Мёрчисон «Вашингтон» командасының әні «Hail to the Redskins» әнінің құқықтарын сатып алып, Маршаллға оны ойындарда ойнауға тыйым салуы мүмкін екенін ескертті. Сол кезде NFL жаңа «Даллас» франшизасын Мерчисонға тез тапсыруды қалады, команда дереу ойынға қатысып, AFL-дің «Техас» командасымен бәсекелесе бастасын деген ниетпен. Нәтижесінде, «Каубойз» командасы 1960 жылы NFL драфтының артықшылықтарынсыз алғашқы маусымын өткізді. «Техас» командасы ақырында «Даллас» командасын «Каубойз» командасына өткізіп, «Канзас-Сити Чифс» командасына айналды. Бірігу келісімінің бір бөлігі ретінде, 1970 жылға дейін немесе одан кейін лиганы 28 франшизаға жеткізу үшін қосымша кеңейту командалары тағайындалатын болды. Бұл талап 1976 жылы «Сиэтл Сихокс» және «Тампа Бей Буканеерс» командалары ойынға қатысқанда орындалды. Сонымен қатар, егер 1960 жылдан 1996 жылға дейін «Ойлерс» командасы болмағанда, «Хьюстон Техас» командасы да қазірде болмас еді. 2002 жылғы кеңейту командасы бастапқы жарғылық AFL мүшесі «Ойлерс» командасы «Теннесси Титанс» командасына айналғаннан кейін Хьюстон қаласында кәсіби футболды қайта жандандырды. «The Dallas Morning News» газетінің журналисі Кевин Шеррингтон AFL-дің болуы және одан кейінгі бірігу «Питтсбург Стиллерс» командасының тағдырын түбегейлі өзгерткенін, команданы «жаман иістен» құтқарғанын айтты. 1970 жылғы бірігуден бері «Стиллерс» командасы NFL-де ең жоғары жеңіс көрсеткішіне ие, ең көп жеңіске жеткен, конференциялық чемпионат ойындарына ең көп сапар жасаған, Супер Боулға екінші рет саяхат жасаған (тек «Нью-Ингланд Патриотс» командасынан қалыс қалған, «Даллас Каубойз» және «Денвер Бронкос» командаларымен тең), және алты Супер Боул чемпионатын жеңіп алды, бұл көрсеткіш бойынша «Нью-Ингланд Патриотс» командасымен тең.

Ойыншыларға әсері

Мүмкін, AFL-дің ең үлкен әлеуметтік мұрасы – қара ойыншыларға мүмкіндік беруде NFL-ден гөрі либералды болған саясатының домино әсері болды. NFL әлі де Вашингтон Редскинс иесі Джордж Престон Маршаллдың ықпалымен отыз жылдық сегрегациядан шығып келе жатқанда, AFL шағын және басымдылықпен қара колледждерден белсенді түрде ойыншыларды тартты. AFL-дің түс танымауы алаңдағы қара таланттың өркендеуіне ғана емес, сонымен қатар лига біріккеннен кейін скаутинг, үйлестіру және тіпті бас бапкерлік лауазымдарына қаралардың кіруіне де әкелді. AFL-дің еркін агенттері әртүрлі көздерден келді. Кейбіреулері NFL-де табысқа жете алмаған ойыншылар еді, ал екіншісі – сол кезде жаңадан құрылған Канада футбол лигасы болды. 1950 жылдардың соңында NFL-ден босатылған немесе колледжден таңдалмай, келісімге қол қоймаған көптеген ойыншылар CFL-де (1958 жылы құрылған) сәтімді сынап көру үшін солтүстікке кетіп, кейін АҚШ-қа оралып AFL-де ойнады. Лиганың алғашқы жылдары Ойлерс клубының Джордж Бландасы, Чарджерс/Биллс клубының Джек Кемпі, Техас клубының Лен Доусон, Нью-Йорк Титанс клубының Дон Мейнарды, Рейдерс/Патриотс/Джетс клубының Бейб Парилли, Патс клубының Боб Ди сияқты ойыншылар AFL-дің жарқын жұлдыздары болды. Бронкос клубының Фрэнк Трипукка, Патс клубының Джино Каппелетти, Биллс клубының Куки Гилкрист және Чарджерс клубының Тобин Рот, Сэм ДеЛука және Дейв Кокурек сияқты басқа да ойыншылар жаңадан құрылған лигаға қажетті сенімділікті арттыру үшін өзінің үлесін қосты. Бұл әлеуетті таланттардың алуан түріне кәсіби американдық футбол ойнау мүмкіндігі үшін көптеп сынақтан өткен нағыз "еркін агенттер", "қадам басушылар" және "ойнағысы келетіндер" толықтырды. 1966 жылы AFL-NFL бірігу келісімінен кейін және AFL-дің Jets клубы өте күшті Балтимор Колтс клубын жеңгеннен кейін, NFL тарапынан таратылған және БАҚ хабарларында кеңінен жайылған жалған түсінік AFL-дің 1967 жылы енгізілген Жалпы таңдаудың арқасында NFL-ді жеңгені болды. Бұл AFL-дің жобада NFL-мен бәсекелесуге мәжбүр болса, теңдікке қол жеткізе алмайтынын көрсетуге арналған еді. Бірақ 1968 жылғы "Джетс" құрамында "жалпы таңдалғандар" өте аз болды. Олардың жұлдыздары AFL-де шыңдалды, олардың көптегені "Титанс" кезеңінен бастап. Өздерінің талантын дамыту үшін AFL-ді таңдаған ойыншылардың қатарында Чарджерс клубының Ланс Алворт және Рон Микс болды, олар сәйкесінше NFL-дің Сан-Франциско 49ers және Балтимор Колтс клубтарынан да таңдалған еді. Екеуі де мансаптарындағы ең жақсы ойыншылардың бірі ретінде танылғаннан кейін Профутбол даңқы залына сайланды. Нақты командалардың арасында 1964 жылғы Буффало Биллс клубы қарсыластарын 300 әрекетте 913 ярдқа дейін ұстап, сонымен қатар 14 ойындық кестеде елу квотербек сағын тіркеді. 2009 жылы Showtime Network телеарнасында көрсетілген "Full Color Football: The History of the American Football League" бес бөлімдік сериясы AFL туралы көптен бері қалыптасқан қате түсініктерді жоққа шығарды. Онда Абнер Хейнс әкесінің NFL-дің жобасына қатысуға тыйым салғанын айтады, өйткені сол лиганың мас скауттары Хейнстің үйіне келген; NFL Каубойының Текс Шрамм командасы AFL-дің Даллас Техас клубымен ойнауға келіскен болса, олар, әрине, жеңіліске ұшырар еді; Джордж Бланда Pro Football Hall of Fame-ге көбірек AFL ойыншыларын енгізуді қолдай отырып, Hall of Famer Уилли Браунды Хьюстон Ойлерс клубының жаттығуларында Ойлерс клубының фланкері Чарли Хенниганды қаптамаға алмайтыны үшін қысқартқанын айтады. Кейін Браун Бронкос клубында болған кезде, Хенниган Бронкос клубына қарсы бір ойында Лионель Тейлордың бір маусымда 100 пас ұстау рекордын бұзу үшін тоғыз пас ұстауға мұқтаж болды. Хенниган тоғыз пас ұстап, рекордты бұзды, тіпті оны Браун қорғаған болса да.

Кәсіби футбол жаттықтырушыларына әсер ету

АФЛ сонымен қатар, олардың стилі мен әдістері кәсіби футболға осы күнге дейін зор әсер еткен жаттықтырушыларды дүниеге әкелді. АФЛ-дің көрнекті тұлғалары Ханк Страм, Лу Сабан, Сид Гиллман және Ал Дэвис болды, ал Билл Уолш, бір маусым Дэвиспен АФЛ-дің «Окленд Рейдерс» командасында жұмыс істеген шәкірті, және Чак Нолл, 1960 жылдан 1965 жылға дейін Гиллманмен және АФЛ-дің «Лос-Анджелес/Сан-Диего Чарджерс» командасымен бірге жұмыс істеген. Басқаларының арасында Бадди Райан («АФЛ-дің Нью-Йорк Джетс»), Чак Нокс («Джетс»), Уолт Майклс («Джетс») және Джон Мэдден («АФЛ-дің Окленд Рейдерс») бар. Сонымен қатар, көптеген белгілі жаттықтырушылар өздерінің кәсіби футбол карьерасын АФЛ-де ойыншы ретінде бастады, олардың ішінде Сэм Уайч («Синциннати Бенгалс»), Марти Шоттенхаймер («Буффало Биллс»), Уэйн Фонтес («Джетс») және екі мәрте «Супер Боул» жеңімпазы Том Флорес («Окленд Рейдерс») болды. Флорес сонымен қатар ойыншы ретінде «Супер Боул» жүзігіне ие (1969 жылғы «Канзас Сити Чифс»).

АФЛ-дің 50 жылдығын мерекелеу

AFL-дің ықпалы қазірге дейін сезіліп тұрғандықтан, 2009 жылы оның құрылғанына 50 жыл толуы тойланды. Маусымдық мерекелеу тамыз айында Огайо штатының Кантон қаласында өткен 2009 жылғы АХФ Даңқ залы ойынымен басталды, онда екі AFC командасы өнер көрсетті (1971 жылы ойын алғаш рет қабылдаған AFC-ге қарсы NFC форматынан өзгеше). Ойынға қатысқан командалар – AFL-дің алғашқы франшизаларының екеуі: «Буффало Биллз» және «Теннесси Титанз» (бұрынғы «Хьюстон Ойлерз»). «Биллз» командасының иесі Ральф С. Уилсон кіші (2009 жылғы Даңқ залының мүшесі) және «Титанз» командасының иесі Бад Адамс сол кезде «Ақымақтар клубының» жалғыз тірі қалыпқан мүшелері болды (екеуі де қазір қайтыс болды; Уилсонның мүлігі 2014 жылы команданы сатты), AFL франшизаларының алғашқы сегіз иесі. (Қазіргі маусымда «Титанз» және «Чифс» командалары әлі де алғашқы сегіз иенің ұрпақтарына тиесілі.) Даңқ залы ойыны бірнеше «Мұралық демалыс күндерінің» біріншісі болды, олардың барысында «алғашқы сегіз» AFL командасының әрқайсысы AFL дәуіріндегі формаларын киді. Барлық 8 команда мұндай «мұралық» ойындардың кем дегенде екісіне қатысты. Ойын төрешілері де осы ойындар кезінде қызыл және ақ жолақты AFL формаларын киді. 2009 жылдың күзінде Showtime кабельдік арнасы «Түсті футбол: Американдық футбол лигасының тарихы» деген 5 бөлімді деректі фильмін көрсетті, ол NFL Films компаниясымен жасалған, көне ойын кадрлары мен сұхбаттарды, сондай-ақ AFL-мен байланысты адамдармен жасалған жаңа сұхбаттарды қамтиды. NFL AFL мерейтойын атап өту үшін «мұралық» тауарларын, мысалы, «өткенге оралу» жейделерін, футболкаларды, плакаттарды, туларды және баннерлерді, соның ішінде «Даллас Техас», «Хьюстон Ойлерз» және «Нью-Йорк Титанз» командаларының логотиптері мен түстерін бейнелейтін тауарларды шығарды, бұл командалардың арасында аттары немесе орналасқан жерлері өзгергендер бар. 2009 жылдың 5 желтоқсанында The New York Times газетінде жарияланған Кен Белсонның мақаласында лиганың лауазымды тұлғалары AFL «мұралық» тауарлары лиганың жылдық 3 миллиард долларлық тауарлық кірісінің 20-30 пайызын құрады деп мәлімдеді. Жанкүйерлердің ең көп сүйіп тұрған тауары – «Денвер Бронкос» командасының тік жолақты шұлықтары болды, оларды жеткілікті мөлшерде қайта толықтыру мүмкін болмады.

AFL франшизалары

БөлімКомандаАлғашқы маусымҮй стадионыAFL көрсеткіші (Ж Ж Т)AFL титулдары Бірігуден кейін тағдырыШығысБостон Патриоттары1960Никерсон Филд (1960–1962), Фенуэй Парк (1963–1968), Алмни стадионы (1969)64–69–90Бостон аймағында әлі де активті. 1971 жылы «Нью-Ингленд Патриотс» ретінде Массачусетс штатының Фоксборо қаласына көшті. Buffalo Bills1960War Memorial Stadium (1960–1969)67–71–62Buffalo–Niagara Falls қалалық аймағында әлі де активті. 1973 жылы Нью-Йорк штатының Орчард Парк қаласына көшті. Хьюстон Ойлерс1960Джеппсен стадионы (1960–1964), Райс стадионы (1965–1967), Хьюстон Астродом (1968–1969)72–69–421997 жылы Теннесси штатының Нэшвилл қаласына көшті, бірақ сол жылы стадион салынуын күтіп Мемфисте ойнады. 1998 жылы Нэшвиллде ойнай бастады және 1999 жылы «Теннесси Титанс» деп аталды. Хьюстон 2002 жылы «Хьюстон Тексанс» командасымен қайтадан НФЛ командасына ие болды. Miami Dolphins1966Miami Orange Bowl (1966–1969)15–39–20Майами қалалық аймағында әлі де активті. 2003 жылы олардың үй стадионы, бұрын Майами мекенжайы болған, Флорида штатының Майами Гарденс қаласының бөлігіне кірді. Нью-Йорк Титанс/Джетс1960Поло Граундс (1960–1963), Ши стадионы (1964–1969)71–66–61Нью-Йорк қалалық аймағында әлі де активті. 1984 жылы Нью-Джерси штатының Ист-Ратерфорд қаласына көшті. БатысЦинциннати Бенгалс1968Нипперт стадионы (1968–1969)7–20–10Цинциннатиде әлі де активті. Даллас Тексанс/Канзас-Сити Чифс1960Cotton Bowl (1960–1962), Муниципаль стадионы (1963–1969)92–50–53Канзас-Ситиде әлі де активті. Денвер Бронкос1960Bears Stadium/Mile High Stadium (1960–1969)39–97–40Денверде әлі де активті. Лос-Анджелес/Сан-Диего Чарджерс1960Лос-Анджелес Мемориалдық Колизей (1960), Балбоа стадионы (1961–1966), Сан-Диего стадионы (1967–1969)87–52–612017 жылы Лос-Анджелеске оралды. Окленд Рейдерс1960Кезар стадионы (1960), Candlestick Park (1961), Фрэнк Юэлл Филд (1962–1965), Окленд–Аламеда округі Колизейі (1966–1969)80–61–511982 жылы Лос-Анджелеске көшті, 1995 жылы Оклендке оралды, содан кейін 2020 жылы Невада штатының Лас-Вегас қаласына көшті. Бүгінгі таңда НФЛ-дің сегіз дивизионының екеуі бұрынғы AFL командаларынан тұрады: AFC West (Бронкос, Чарджерс, Чифс және Рейдерс) және AFC East (Биллс, Долфинс, Джетс және Патриотс). Сонымен қатар, Бенгалс қазір AFC North дивизионында, ал Теннесси Титанс (бұрынғы Ойлерс) AFC South дивизионында ойнайды. Бұрынғы стадиондар: Окленд–Аламеда округі Колизейі, Лос-Анджелес Мемориалдық Колизейі, Фенуэй Паркі, Никерсон Филд, Алмни стадионы, Нипперт стадионы, Cotton Bowl, Балбоа стадионы және Кезар стадионы), әлі тұр, бірақ қазіргі уақытта бос (Хьюстон Астродом) немесе қиратылған.

AFL плей-оффтары

1960 жылдан 1968 жылға дейін AFL өз чемпионының атын екі дивизионының жеңімпаздары арасындағы бір ғана плей-офф ойыны арқылы анықтады. Үйде ойнайтын командалар әр жыл сайын дивизиондар бойынша кезекпен алмастырылды, сондықтан 1968 жылы «Джетс» командасы «Рейдерс» командасын қабылдады, тіпті «Оуклендтің» көрсеткіштері жақсы болса да (бұл 1969 жылы өзгертілді). 1963 жылы «Буффало Биллз» және «Бостон Патриотс» командалары AFL Шығыс дивизионында 7–6–1 бірдей көрсеткіштермен аяқтады. Тең түскен жағдайды шешу үшін ереже болмағандықтан, желтоқсан айында «Уор Мемориал» стадионында бір ойындық плей-офф өтті. Қонақтар «Патриотс» командасы үй иелері «Биллз» командасын 26:8 есебімен жеңді. «Патриотс» командасы Сан-Диегоға сапар шегіп, «Чарджерс» командасы шаршаған «Патриотс» командасын үш ойындық маусымдық жеңіс сериясымен 51:10 есебімен жеңді. 1968 жылғы маусымда да осыған ұқсас жағдай орын алды, онда «Оукленд Рейдерс» және «Канзас-Сити Чифс» командалары AFL Батыс дивизионында 12–2 бірдей көрсеткіштермен тұрақты маусымды аяқтады. «Рейдерс» командасы «Чифс» командасын 41:6 есебімен жеңіп, AFL Чемпионатының финалына жолдама алды. 1969 жылы, тәуелсіз AFL-дің соңғы жылы, кәсіби футболда тұрақты маусымда өз дивизионында немесе конференциясында жеңімпаз болмаған плей-офф командасы алғаш рет көзге түсті. Төрт командадан тұратын плей-офф өтті, онда әр дивизиондағы екінші орын алған командалар екінші дивизиондағы жеңімпаз командамен ойнады. «Чифс» командасы «Рейдерс» командасын Оуклендте 17:7 есебімен жеңіп, лига Чемпионатын ұтып алды, бұл AFL-дің соңғы ойыны болды. «Канзас-Сити Чифс» командасы екі сыртқы плей-офф ойынында жеңіске жеткен алғашқы Супер Боул чемпионы және тұрақты маусымда өз дивизионында немесе конференциясында жеңімпаз болмағанына қарамастан Супер Боулды жеңген алғашқы команда атанды.

AFL All-Star ойыны

AFL 1960 жылы алғашқы маусымынан кейін «Жұлдыздар» ойынын өткізбеді, бірақ 1961 жылдан 1969 жылға дейінгі маусымдарда «Жұлдыздар» ойындарын ұйымдастырды. Шығыс және Батыс дивизиондарының «Жұлдыздар» командалары 1965 жылдан басқа барлық маусымдардан кейін бір-бірімен кездесті. Сол маусымда лига чемпионы «Буффало Биллз» командасы басқа командалардың «жұлдыздарымен» өнер көрсетті. 1964 жылғы маусымнан кейін AFL «Жұлдыздар» ойыны 1965 жылдың басында Нью-Орлеан қаласындағы Тулан стадионында өткізуге жоспарланған. Бірақ, аймақтағы бірқатар қонақ үйлер мен кәсіпорындар көптеген қара терілі спортшыларды қызметтен бас тартқаннан кейін, қара және ақ терілі спортшылар бойкотқа шақырды. «Буффало Биллз» командасының ойыншылары, соның ішінде Куки Гилкрист бастамасымен, ойынды Хьюстон қаласындағы Джеппсен стадионына көшіруге қол жеткізді.