Готфрид Хаберлер: Австриялық-американ экономисінің өмірі мен еңбектері
Gottfried Haberler
Готфрид Хаберлер: австриялық-американ экономисі, халықаралық сауда сарапшысы. Салыстырмалы артықшылық теориясын жаңартқан, құн теориясын дамытқан экономист.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық-америкалық экономист (1900–1995)
Austrian American economist (1900–1995)
Готфрид Хаберлер (; 1900 жылдың 20 шілдесі – 1995 жылдың 6 мамыры; 1919 жылға дейін Готфрид фон Хаберлер) – австриялық-америкалық экономист. Ол ерекше халықаралық сауда мәселелерімен айналысты. Оның маңызды еңбектерінің бірі – Рикардоның салыстырмалы артықшылық идеясын неоклассикалық тұрғыдан қайта қарастыру, құнның еңбек теориясынан бас тартып, мүмкіндік шығындары тұжырымдамасын енгізу болды.
Gottfried Haberler (; July 20, 1900 – May 6, 1995; until 1919 Gottfried von Haberler) was an Austrian American economist. He worked in particular on international trade. One of his major contributions was reformulating the Ricardian idea of comparative advantage in a neoclassical framework, abandoning the labor theory of value for an opportunity cost concept.
Ерте өмір
Хаберлер 1900 жылы Австрия-Мажарстан империясында дүниеге келген. Венадағы орта мектепті бітіргеннен кейін Хаберлер Вена университетінде саяси ғылымдарды оқып, 1923 жылғы наурыз айында «Dogmengeschichte der Wechselkurstheorien» тақырыбындағы диссертациясын қорғап, доктор ғылымын алды. Ол Австрия экономика мектебінде білім алған. 1923 жылы оқуын жалғастырып, 1924 жылғы жазда Венадағы сауда-өнеркәсіп палатасында кітапханашы болып жұмыс істеді. 1925 жылғы қарашада ол заң ғылымдарының докторы атанды. Докторантурадан кейін ол 1927 жылдан 1929 жылға дейін Лондон және Гарвард университеттерінде оқыды, ал 1928 жылы Вена университетінде «Der Sinn der Indexzahlen» еңбегімен саяси экономика және статистика саласында хабилитациядан өтті. 1929 жылы ол Венадағы сауда палатасында заң кеңесшісі болып жұмыс істеді (1934 жылға дейін), сонымен қатар Гарвард университетінде қонақ лекторы ретінде дәріс берді (1931/32). 1934-1936 жылдары Женевадағы Ұлттар Лигасының Экономикалық және қаржы ұйымында қызмет етті. 1936 жылы ол АҚШ-қа көшіп, Гарвард университетінің экономика факультетіне қосылды. Ол онда Джозеф Шумпетермен бірге жұмыс істеді.
Haberler was born in Austria Hungary in 1900. After graduating from secondary school in Vienna, Haberler began studying political science at the University of Vienna and obtained his doctorate in March 1923 with the dissertation “Dogmengeschichte der Wechselkurstheorien”. He was educated in the Austrian School of economics. He continued his studies in 1923 and began working as a librarian at the chamber for commerce, trade and industry in Vienna in the summer of 1924. In November 1925 he also obtained his doctor of jurisprudence. As a post doctoral student he studied at the Universities of London and Harvard from 1927 until 1929 and habilitated for political economy and statistics at the University of Vienna in 1928 with the paper “Der Sinn der Indexzahlen”. In 1929, he began acting as a legal counsel at the Chamber of Commerce in Vienna (until 1934), while meanwhile also holding lectures as a visiting lecturer at Harvard University (1931/32). 1934 1936,
he served at the Economic and Financial Organization of the League of Nations in Geneva. In 1936 he moved to the United States, joining the economics department at Harvard University. There he worked alongside Joseph Schumpeter.
Академиялық мансап және көзқарастар
Хаберлердің екі маңызды еңбегі – «Халықаралық сауда теориясы» (1936) және «Гүлдену мен дағдарыс» (1937) болды. Ол 1950–1953 жылдары Халықаралық экономикалық қауымдастықтың президенті болды. 1957 жылы Тарифтер мен сауда жөніндегі келісім алғашқы тауарлардың сауда шарттары туралы есеп дайындады, және Хаберлер төрағалыққа тағайындалды. Есепте алғашқы өндірушілердің сауда шарттарының нашарлауы анықталды, себебі 1955 жылдан бері тауар бағалары 5%-ға төмендесе, өнеркәсіптік бағалар 6%-ға өсті. Хаберлердің есебі 1949 жылы Рауль Пребиш және 1950 жылы Ханс Сингер жазған есептермен үндес келеді. Алайда, 1964 жылы Пребиштің немесе Біріккен Ұлттар Ұйымының Сауда және даму конференциясының (ЮНКТАД) екінші есебі жарық көргенде, Хаберлер оны сынады. Оның басты қарсылығы сауда шарттарының жүйелі және ұзақ мерзімді (тұрақты) төмендеуі туралы идеяға болды. 1971 жылы Хаберлер Гарвард университетінен кетіп, Америкалық кәсіпкерлік институтының тұрақты ғылыми қызметкері болды. Басқа нәрселермен қатар, Хаберлер мүмкіндік құны теориясын дамытумен белгілі, бұл теорияны алғаш ағылшын Джон Стюарт Милл (1806–1873) және австриялық Фридрих фон Визер (1851–1926) ұсынған болатын. Хаберлер 1995 жылы Паркинсон ауруынан көз жұмды.
Haberler's two major works were Theory of International Trade (1936) and Prosperity and Depression (1937). He was President of the International Economic Association (1950–1953). In 1957 the General Agreement on Tariffs and Trade commissioned a report on the terms of trade for primary commodities, and Haberler was appointed Chairman. The report found that there was a decline in the terms of trade for primary producers, since 1955 commodity prices were said to have fallen by 5%, while industrial prices rose by 6%. Haberler's report seems to echo the report written by Raúl Prebisch in 1949 as well as Hans Singer in 1950. However, when a second report by Prebisch or the United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD) came out in 1964, Haberler denounced it. His particular disagreement was with the idea that there was a systematic long term (secular) decline in the terms of trade. In 1971, Haberler left Harvard to become a resident scholar at the American Enterprise Institute. Among other things, Haberler is credited with developing the theory of opportunity cost, which was pioneered by the Englishman John Stuart Mill (1806–1873) and the Austrian Friedrich von Wieser (1851–1926) further developed it. Haberler died from Parkinson's disease in 1995.