Кіріспе
Белгілі бір географиялық аумақта белгілі бір қызметтерге тыйым салынған аумақ.
Тыйым салынған аймақ – нақты жағдайларға байланысты түрлі мақсаттарда құрылатын аумақтық бөлініс. АҚШ Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, тыйым салынған аймақ – белгілі бір биліктің белгілі бір географиялық аумақта нақты қызметтерді тыйым салған аумақ (әскери тыйым салынған аймаққа қараңыз). Бұл уақытша немесе тұрақты аймақтар қауіпсіздік, көпшілікті реттеу, әскери мақсаттар үшін немесе шекаралық аймақ ретінде халықты бақылау үшін құрылады.
Теңіздегі газдың ағып кетуіне тыйым салынған аймақтар
2022 жылы «Солтүстік ағын» құбыр желісіне жасалған саботаждан кейін Балтық теңізінде екі қауіпті аймақ (және) уақытша белгіленді. Кеме жүзу қауіпсіздігіне қауіп төндіретін факторларға газ көпіршіктерінде қалықтау қабілетінің жоғалтылуы және газдың кездейсоқ тұтанбауы кірді.
Шекаралық аймақтар
Шекаралық аймақтар – қозғалыс, мүлікке иелік ету немесе басқа да әрекеттер заңнамамен тыйым салынған немесе шектелген аумақтар. Қарқынды аумақтардан өзгеше, шекаралық аймақтар шекаралық органдардың әкімшілік бақылауында болады. Мұндай аймаққа кіру, әдетте, жеке рұқсат алу арқылы ғана мүмкін. Рұқсатсыз шекаралық аймаққа кіру қылмыс немесе құқық бұзушылық болып есептеліп, қамауға алуға негіз болады. Шекаралық аймақтар заңсыз кіргендерді анықтау, шекара күзетін жасыру және оған кедергі келтірмеу, сондай-ақ шекара күзетшілерінің жұмысына көмектесу үшін құрылады. Мысалы, Ресейде кең аумақты шекаралық аймақтар бар.
Табиғи апаттардан қорғалған аймақтар
Табиғи апаттардың салдарынан да тыйым салынған аймақтар құрылған. Монсеррат аралында ұзақ жылдар бойы тыныш жатқан Суфриер Хиллз жанартауы 1995 жылы атқылап, содан бері үзіліссіз атқылап келеді. Бұл аймақ аралдың оңтүстік бөлігін қамтиды, аралдың жер көлемінің жартысынан астамын және жанартау атқылағанға дейін халқы бар аралдың көп бөлігін құрайды. Жанартау аралдың қалалық орталығы және астанасы Плимутты, сондай-ақ көптеген басқа да ауылдар мен елді мекендерді қиратты. Қазіргі таңда аймаққа қатаң бақылау орнатылған; қираған аумақтардың көп бөлігіне кіруге тыйым салынған, ал кейбір аймақтар жанартау активтігі кезінде шектеулерге жатады немесе тек "күндізгі кіру аймағы" ретінде ғана ашық болады.
Ракеталарды ұшыру
Ракета немесе ұшыру құралын ұшыру алдында, ұшыру алаңының төңірегі мен ракета траекториясының астындағы, "ұшыру дәлізі" деп аталатын аумақ тазартылады. Осылайша, көрермендер, авиаторлар, теңізшілер және жердегі басқарушылар ракета ұшыру кезінде, әсіресе ракета бағытынан ауытққан жағдайда қауіпсіздікте болады. Егер ракета ұшуды тоқтату жүйесімен жойылса, ракетаның құлаған бөліктерінен зақым немесе зиян келтірмеу үшін, біреу немесе бір нәрсе ұшыру дәлізіне кірген жағдайда ұшыру тоқтатылады немесе кейінге шегеріледі.
Құрылыс
Шектеу аймақтары бүкіл әлемде құрылыс индустриясында жиі қолданылады. Олардың мақсаты – құрылыс жұмыстарының тәуекелдерін бағалау барысында анықталған қауіпті аймақтарға адамдардың кіруін қадағалау және тыйым салу. Әдетте, шектеу аймақтары жабдықтардың (техниканың) айналасында және биіктіктегі жұмыстар астында құрылып, күтіліп тұрады.
Қарсылық білдіру
Наразылық білдіруге қатысты, тыйым салынған аймақ – бұл наразылық білдірушілерге заң бойынша наразылық білдіруге рұқсат етілмейтін аумақ. Тыйым салынған аймақтар көбінесе үкіметтік органдар мен аборт жасайтын клиникалардың маңында орналасады. Ирак соғысында қаза тапқан әскерилердің жерлеу рәсімінде Вестборо баптист шіркеуінің ұйымдастырған наразылықтарының нәтижесінде 29 штат және АҚШ Конгресі әскерилердің жерлеу рәсімі өтетін жерлерге қатысты тыйым салынған аймақтар құрды. 2005 жылы Ұлыбритания Парламенті өзінің төңірегінде бір шақырымдық тыйым салынған аймақ белгіледі. АҚШ Конституциясының бірінші түзетуінде: «Конгресс халықтың бейбіт жиналу және өкіметтен шағымдарын жою үшін петиция беру құқығын шектемейді» делінген. Тыйым салынған аймақтардың болуы сот шешімдеріне негізделген, ол үкіметке наразылықтардың уақытын, орнын және жолын реттеуге мүмкіндік береді. Тыйым салынған аймақ, сөз бостандығы аймағымен байланысты. Наразылық білдірушілер сөз бостандығы аймағында пикетте болуға міндетті, соның салдарынан сөз бостандығы аймағының төңірегіндегі аумақ тыйым салынған аймаққа айналады.
Қамау-жарақ ордерлері
Тыйым салу туралы бұйрық шығарылған кезде, қауіпсіздік аймағы – бұл жауап берушіге кіруге тыйым салынған аумақ, көбінесе өтініш берушінің үйі немесе жұмыс орнының төңірегі. Мысалы, егер Висконсин штатындағы мазалауға немесе отбасылық зорлық-зомбылыққа қарсы тыйым салу туралы бұйрық бұзылса, сот жауап берушіні GPS бақылауына алуға бұйыра алады. Егер қауіпсіздік аймағы бұзылса, GPS технологиясы құқық қорғау органдарына және өтініш берушіге хабарлайды.