20-шы эскадрилья: Австралия Корольдік Әуе Күштерінің тарихы

Кіріспе

Австралия Корольдік Әуе күштері эскадрильясы

No. 20 эскадрилья – Австралия Корольдік Әуе күштерінің (RAAF) қолдау эскадрильясы. No. 96-шы қанаттың бақылауында болып, Оңтүстік Австралиядағы Вумерадағы RAAF әуе базасының әуеайлағын басқаруға жауапты. Эскадрилья екінші дүниежүзілік соғыс кезінде теңіздік патрульдік бөлім ретінде құрылған. 1941 жылдың тамызында құрылған ол Жаңа Гвинея, Квинсленд және Солтүстік территориядағы базалардан PBY Catalina және Short Empire ұшақтарын пайдаланып, іздеу-құтқару, мина қою, суастына қарсы және Тынық мұхитындағы жапон нысандарына бомбалау миссияларын жүзеге асырды. Соғыс аяқталғаннан кейін эскадрилья 1946 жылдың наурызында таратылды. 2015 жылдың сәуір айында әуеайлақты қолдау эскадрильясы ретінде қайта құрылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

20-шы эскадрилья 1941 жылдың 1 тамызында Порт-Морсбиде, Жаңа Гвинеяда, эскадрилья басшысы У. Н. Гибсонның басшылығымен жалпы барлау міндеті үшін құрылды. Оның құрамында алты PBY Catalina ұшақ қайығы және 133 адам болды, бірақ бастапқыда тек бес ұшақ (барлығы 11-ші эскадрильядан ауыстырылған) және 55 адам ғана қолжетімді болды. Эскадрилья 11-ші эскадрильямен бірлесіп, Австралияның солтүстігіндегі аралдар маңында орналасқан базалар арасында ұзақ қашықтыққа патрульдік рейстер жүргізді. 18 қарашада 20-шы эскадрильяның Catalina ұшақтарына 11-ші эскадрильядан ауыстырылған екі Short Empire ұшақ қосылды. 1941 жылдың 25 қарашасында HMAS Sydney кемесінің жоғалуынан кейін 20-шы эскадрильяның бір Catalina ұшағы Батыс Австралияға 11-ші эскадрильяның Catalina ұшағымен бірге іздеу-құтқару жұмыстарына қатысу үшін жіберілді, бірақ олар тек мұнай дақтарын ғана тапты. Тынық мұхитында соғыс басталған кезде 20-шы эскадрильяның құрамында алты Catalina және екі Empire ұшағы болды. Желтоқсан айының басында оның құрамында 14 офицер және 118 сарбаз болды. Эскадрилья Тынық мұхиты соғысындағы алғашқы ұшуын 8 желтоқсанда жасады; Catalina Квинсленд штатының Бейсенбі аралының жанында үш жапондық қайықтарын анықтады. Сол айда ол су асты кемелеріне қарсы патрульдеуді бастады және 1942 жылдың қаңтарында жапондық базаларға бомбалау шабуылдарын жүргізді. Жапондықтар Оңтүстік-Батыс Тынық мұхитында алға жылжығанда, 20-шы эскадрилья басып алу қаупі төнген аймақтардан ақ нәсілді азаматтарды эвакуациялауға да жауапты болды. 21 қаңтарда оның Catalina ұшақтарының бірі жапондық флоттың Рабаулға қарай бет алғанын анықтады және әуе шабуылынан атып түсірілмей бұрын қаланың австралиялық қорғаушыларына ескерту жіберді; бұл эскадрильяның алғашқы жауынгерлік жоғалтуы болды. Рабаулдың құлауынан кейін 11-ші және 20-шы эскадрильялар жапондықтарға қарсы RAAF-тың жалғыз шабуылдық күшіне айналды. Олардың Рабаулға жасаған шабуылдары жапондықтардың алға жылжуын тоқтатуға көмектеспеді, ал келесі айларда Порт-Морсбидің өзі ұшақтарды, жабдықтарды және эскадрильяның құжаттарын жойған жиі шабуылдарға ұшырады. 1942 жылдың ақпанында 11-ші және 20-шы эскадрильялар пайдаланатын Short Empire ұшақтары жаңадан құрылған 33-ші (көліктік) эскадрильяға берілді. 20-шы эскадрилья 4 және 6 мамырдағы патрульдер кезінде екі Catalina ұшағын жоғалтты; бірінші экипаждың тоғыз мүшесі кейін тұтқындалып, басы кесілгені анықталды; екінші экипаж да тұтқындалып, кейін із-түзсіз жоғалды. Порт-Морсбидегі басып алу қаупіне жауап ретінде 11-ші және 20-шы эскадрильялар 1942 жылдың 7 мамырында Боуэнге (Квинсленд штаты) көшірілді. Олар көп ұзамай Лаэ, Саламауа және Рабаул қалаларындағы жапондық нысаналарға шабуыл жасады. 27 маусымда әр эскадрилья Лаэ және Саламауаға төрт сағаттық рейдке бір ұшақтан аттанды, оның барысында бомбалардан басқа, RAAF экипаждары жау әскерлерінің ұйқысын бұзу үшін сыра бөтелкелерін тастады. Олардың ауадан құлаған дыбысы ресми тарихқа сәйкес "жарқылдаған сыбызғы мен айқайлау арасындағы дыбыс" болды. 1 шілдеге дейін 20-шы эскадрильяның құрамында алты Catalina және 175 адам болды, жоспарланған тоғыз ұшақ пен 415 адамнан. 1942 жылдың басында оның басты міндеті Жаңа Гвинея, Соломон аралдары және Жаңа Каледонияға дейінгі теңізді барлау болды; жылдың соңғы жартысында түнгі бомбалауға көбірек көңіл бөлінді. 252 офицер мен сарбаздан тұратын эскадрилья 1942 жылдың 11 қарашасында Кернске көшірілді. Кернстен ол барлау, су асты кемелеріне қарсы және кейде Жаңа Гвинеяның айналасындағы суларда бомбалау операцияларын жүргізді. 1942 жылдың желтоқсаны мен 1943 жылдың наурыз айлары аралығында 20-шы эскадрильяның ұшақтары барлығы 9629 сағат ұшып, 227 тонна бомба тастады. 1943 жылдың маусымында эскадрильяның рөлі өзгерді, ол Голландияның Шығыс-Индиясы мен Филиппиндердегі мина салу операцияларын бастады, бірақ кейбір бомбалау шабуылдарын және жабдықтауды жалғастырды. 1944 жылдың қыркүйегінде 20-шы эскадрилья 76-шы RAAF қанатына, 42-ші және 43-ші эскадрильяларға қосылып, Дарвинге, Солтүстік Территорияға көшірілді. Үш эскадрилья да Catalina ұшақтарын пайдаланды, олардың негізгі мақсаты мина салу болды. 30 қыркүйекке қараған түні 20-шы эскадрильяның Catalina ұшағы Голландияның Шығыс-Индиясындағы Помела қаласында кемеге шабуыл жасаған кезде атып түсірілді; жоғалтулар кен өндіру науқанының үйлестірушілерінің бірі, Австралия Корольдік теңіз флотының лейтенант-командующиі П. Э. Карр ұшақта болғандықтан, жапондықтар оны тұтқынға алды. Эскадрильяның тағы бір Catalina ұшағы 1945 жылдың 27-28 қаңтарында, мүмкін Тимор теңізінде циклон кезінде, Сурабая шахталарын қазу кезінде суға батты. Наурыз айында 20-шы эскадрильяның төрт ұшағынан тұратын топ, 43-ші эскадрильядан төрт ұшақпен бірге, Оңтүстік Қытай және Тайвань жағалауына миналар қойды, бұл аймақта 76-шы қанаттың шабуылдық операциясының бөлігі болды; бұл операциялар Филиппиндердегі Лейте шығанағынан жүргізілді. 20-шы эскадрильяның бір Catalina ұшағы 7-8 наурыз түнде, жаман ауа райынан емес, жаудың шабуылынан болуы мүмкін, суға батты. Эскадрильяның үш ұшағы 8 сәуірде Гонконг портының кіреберісіне миналар қойды және 26 мамырда оның төрт Catalina ұшағы Қытайдағы Вэнчжоу портына миналар қойды, бұл Тынық мұхитындағы соғыс кезінде Австралия ұшақтарының ең солтүстікке енген жері болды. Оның үш ұшағы 30 шілдеде RAAF-тың соңғы мина салу миссиясын орындады. 20-шы эскадрильяның соңғы соғыс кезіндегі ұшуы 1945 жылдың 14 тамырында патрульдеу болды. Соғыс аяқталғаннан кейін эскадрилья көліктік рөлде жұмыс істеді және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы әртүрлі жерлерден Австралияның соғыс тұтқындарын үйге қайтарды. Ол 21 қарашада RAAF станциясы Ратмайнеске, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатына көшірілді. 20-шы эскадрилья 21 қаңтарда 1946 жылы Баликпапанға көліктік рейс жасады, ал 27 наурызда Ратмайнесте таратылды.

No. 20 Squadron was formed at Port Moresby, New Guinea, on 1 August 1941 for a general reconnaissance role, under the command of Squadron Leader W. N. Gibson. Its establishment was six PBY Catalina flying boats and 133 personnel, but only five aircraft (all transferred from No. 11 Squadron) and 55 personnel were available initially. The squadron conducted long range patrols between bases scattered around the islands to Australia's north in conjunction with No. 11 Squadron. On 18 November, No. 20 Squadron's Catalinas were augmented by two Short Empire flying boats transferred from No. 11 Squadron. On 25 November 1941, following the loss of HMAS Sydney, one of No. 20 Squadron's Catalinas was despatched to Western Australia to join a No. 11 Squadron Catalina in search and rescue missions, but they found only oil slicks. By the outbreak of war in the Pacific, No. 20 Squadron had a strength of six Catalinas and two Empire flying boats. Its personnel at the beginning of December numbered 14 officers and 118 men. The squadron undertook its first sortie of the Pacific War on 8 December; a Catalina located three Japanese luggers in the vicinity of Thursday Island, Queensland. Later in the month it commenced anti submarine patrols and, in January 1942, bombing raids against Japanese bases. As the Japanese advanced into the South West Pacific, No. 20 Squadron was also responsible for evacuating white civilians from areas threatened by invasion. On 21 January, one of its Catalinas located the Japanese fleet steaming for Rabaul and signalled a warning to the town's Australian defenders before being shot down by anti aircraft fire; it was the squadron's first combat loss. In the wake of the fall of Rabaul, the Catalinas of Nos. 11 and 20 Squadrons became the RAAF's only offensive weapon against the Japanese. Their raids on Rabaul did little to stem the Japanese advance, and in the following months Port Moresby itself was subjected to increasingly frequent attacks, which destroyed aircraft, facilities, and squadron records. In February 1942, the Short Empires operated by Nos. 11 and 20 Squadrons were transferred to the newly formed No. 33 (Transport) Squadron. No. 20 Squadron lost two Catalinas during patrols on 4 and 6 May; the nine crewmen of the first were later found to have been captured and beheaded; the crew of the second were also captured and subsequently disappeared without trace. In response to the threat of invasion at Port Moresby, Nos. 11 and 20 Squadrons moved to Bowen, Queensland, on 7 May 1942. They were soon attacking Japanese targets in Lae, Salamaua and Rabaul. On 27 June, each squadron contributed an aircraft to a four hour raid over Lae and Salamaua during which, as well as bombs, the RAAF crews dropped beer bottles to disrupt the enemy soldiers' sleep—the sound they made falling through the air was, according to the official history, "something between a shrill whistle and a scream". By 1 July, No. 20 Squadron's strength was six Catalinas and 175 personnel, out of a planned establishment of nine aircraft and 415 personnel. Its prime responsibility in early 1942 was maritime reconnaissance as far as New Guinea, the Solomon Islands, and New Caledonia; the latter half of the year saw a greater focus on night bombing. Now comprising 252 officers and men, the squadron relocated to Cairns on 11 November 1942. From Cairns it continued to conduct reconnaissance, anti submarine and occasional bombing operations over the waters around New Guinea. Between December 1942 and March 1943, No. 20 Squadron's aircraft flew a total of 9,629 hours and dropped 227 tons of bombs. The squadron's role changed in June 1943 when it commenced mine laying operations over the Netherlands East Indies and the Philippines, though it continued to make some bombing raids and supply drops. In September 1944, No. 20 Squadron became part of No. 76 Wing RAAF, along with Nos. 42 and 43 Squadrons, and moved to Darwin, Northern Territory. All three squadrons operated Catalinas, their primary purpose being mine laying. On the night of 30 September, a Catalina of No. 20 Squadron was shot down while attacking a ship at Pomelaa in the Dutch East Indies; the loss was compounded by the fact that one of the coordinators of the mining campaign, Lieutenant Commander P. E. Carr of the Royal Australian Navy, was aboard the plane and was captured by the Japanese. Another of the squadron's Catalinas went down on the night of 27/28 January 1945, possibly in a cyclone over the Timor Sea, during the campaign to mine Surabaya. In March, a detachment of four No. 20 Squadron aircraft, along with four from No. 43 Squadron, laid mines off the coast of southern China and Taiwan as part of a No. 76 Wing offensive in this area; these operations were conducted from Leyte Gulf in the Philippines. One of No. 20 Squadron's Catalinas was lost on the night of 7/8 March, most likely owing to bad weather rather than enemy action. Three of the squadron's aircraft mined the entrance to Hong Kong harbour on 8 April and, on 26 May, four of its Catalinas mined Wenzhou harbour in China, the furthest north that any Australian aircraft infiltrated during the war in the Pacific. Three of its aircraft flew the RAAF's last mine laying mission on 30 July. No. 20 Squadron's final wartime sortie was a patrol on 14 August 1945. Following the end of the war, the squadron operated in the transport role and ferried Australian prisoners of war home from various locations in South East Asia. It relocated to RAAF Station Rathmines, New South Wales, on 21 November. No. 20 Squadron flew its last mission, a transport flight to Balikpapan, on 21 January 1946, and disbanded at Rathmines on 27 March.

Соғыстан кейінгі қалпына келтіру

20-шы эскадрилья 2015 жылдың 1 сәуірінде Оңтүстік Австралиядағы Вумера әуе базасындағы әуеайлақтық операцияларды қолдау мақсатында қайта құрылды. Эскадрилья басшысы Саймон Бартлетттің басшылығындағы тоғыз униформа киген қызметкер және бір Австралия мемлекеттік қызметінің өкілінен тұратын эскадрилья, 96-шы қанат құрамына кірді, ол Ұрыс қолдау тобының (CSG) бір бөлігі болды. Бұрынғыда әуе базасы Ғарыш операциялық қолдау тобының басқаруында болған, бірақ Әуе күштері Бас штабы тапсырысымен жүргізілген басқару және бақылауды тексеру нәтижесінде, басқа RAAF әуе базаларымен салыстырылып, CSG басқаруына берілуі ұсынылды. Вумера ауылын қамтитын RAAF Base Woomera, 2015 жылдың 12 қаңтарында Вумера полигонының қайта ұйымдастырылуының бір бөлігі ретінде ресми түрде құрылған екі Әуе күштері бөлімшесінің бірі болды, екінші бөлімше – RAAF Woomera сынақ полигоны. Қайта құрылған эскадрильяның таңбасының дизайнында батылдық пен мәрттік символы – сырғалы құйрықты бүркіт, қала мен оның байырғы халық мұрасын бейнелейтін уомера найза тастағыш, Оңтүстік Австралияны көрсететін Стурттың шөл гүлі және жергілікті Коката тайпасының фольклорындағы Плеяда жұлдыз шоғыры бейнеленген.