Кіріспе

Англия округі (Англияның бұрынғы парламенттік сайлау округі) Батыс Суссекс – Оңтүстік-Шығыс Англиядағы рәсімдік округ. Солтүстікке қарай Суррей, шығысқа қарай Шығыс Сассекс, оңтүстікке қарай Англия бұғазы, батысқа қарай Гэмпширмен шектеседі. Ең ірі елді мекен – Кроули, ал округ орталығы – Чичестер қаласы. Округтың жер аумағы және халқы бар. Оңтүстік жағалауында Богнор Регис (63 855 адам), Литтлхэмптон (55 706 адам) және Вортинг (111 338 адам) қалаларын қамтитын, дерлік үздірілмейтін қалалық аймақ орналасқан; соңғы екеуі Шығыс Сассекске дейін созылған және жалпы саны 474 485 адамды құрайтын Брайтон және Хоувтың дамыған аймағының бөлігі болып табылады. Округтің ішкі бөлігі көбінесе ауылдық; ең ірі қалалар – Кроули (118 493 адам) және Хоршам (50 934 адам), екеуі де солтүстік-шығыста орналасқан; Чичестер оңтүстік-батыста орналасқан және 26 795 тұрғыны бар. Батыс Суссекске жеті жергілікті басқару округі кіреді, олар Батыс Суссекс деп аталатын екі деңгейлі метрополитен емес округтың құрамына кіреді. Батыс Суссекс және Шығыс Суссекс тарихи тұрғыдан бір округ болған. Саут-Даунс округтің ерекше белгісі болып табылады, ол шығыстан батысқа дейін кесіп өтеді және солтүстік пен оңтүстікті бөліп тұрады. Даунс – әктас тіктеулік, ол солтүстікке қарай Уэльдке қарай тік құлайды және оңтүстікке қарай көлбеу болады, онда төбелер мен жағалау арасында тар жазық дала бар. Жағалау жолағы батысқа қарай кеңейеді, онда Чичестер порты орналасқан, ол көршілес Гэмпширдегі Лэнгстоун және Портсмут порттарымен бірге риа құрайды. Округтың тарихы Төменгі Палеолит дәуіріне дейін жетеді. Римдіктер Батыс Суссекстің жергілікті британдықтарын жаулап алып, аймақты Рим провинциясы ретінде қосты. Ерте орта ғасырларда сакстар аймаққа қоныстанды және 477 жылы Сассекс патшалығын құрды, ол шамамен 827 жылға дейін, патшалық Вессекске қосылғанға дейін сақталды. Онда Гудвуд, Петворт үйі және Уппарк сияқты әсем сарайлар, сондай-ақ Арундел және Брамбер сияқты қамалдар бар.

Тарих

Суссекс атауы көне ағылшын тіліндегі "Sūþsēaxe" ("Оңтүстік саксондар") сөзінен шыққан, бірақ б.з. 477-1066 жылдар аралығындағы саксон дәуірінен бұрын, Суссексте адамдардың қоныстану тарихы ескі тас дәуіріне дейін жетеді. Ұлыбританиядағы ең көне гоминид қалдықтары Боксгроувтағы Ертем орнында табылды. Суссекс содан бері жаулап алынып, ұзақ тарихында түрлі шабуылдар мен көші-қондарға ұшырады. Сассекс патшалығының құрылуы 477 жылы Англо-саксон жылнамасында тіркелген; онда Эльль үш ұлымен бірге үш кемеде Цименшор деген жерге келген, жергілікті тұрғындарды өлтірген немесе қуып шығарған делінеді. Көптеген тарихшылар құрылу туралы әңгімені аңыз деп санайды, бірақ археологиялық зерттеулер саксондардың 5 ғасырдың соңында осы аймаққа қоныстанғанын көрсетеді. Сассекс патшалығы Уэссекске графтық ретінде қосылып, Суссекс графтығына айналды. Суссекс патшалығының бастауында пайда болған Суссекс графтығы дәстүрлі түрде алты бөлікке – раптарға – бөлінген. 16-шы ғасырда үш батыс рапы бейресми түрде біріктіріліп, өздерінің жеке тоқсандық отырыстарын өткізді. 1888 жылдан бастап олар бөлек округтік кеңеспен басқарылды, Суссекс графтығы Шығыс және Батыс Суссекс әкімшілік округтеріне бөлінді. 1974 жылы Батыс Суссекс 1972 жылғы жергілікті басқару туралы заң күшіне енгеннен кейін бір рәсімдік округке айналды. Сонымен қатар, шығыс Льюес рапының үлкен бөлігі (Хейвордс-Хит, Берджесс-Хилл және Ист-Гринстед қалаларын қамтитын Орта Суссекс ауданы) Батыс Суссекске берілді.

Кедейлерге арналған қаражат

1834 жылға дейін Батыс Сассекстегі кедей және қаңғыбас халыққа көмек көрсету әрбір қауымдық аумақтар деңгейінде жүзеге асырылды. 1835 жылдан 1948 жылға дейін, бірнеше қауымдық аумақтарды қамтитын он бір Кедейлер Одағы осы жұмысты өз мойнына алды.

Елді мекендер

Батыс Сассекстегі көптеген елді мекендер оңтүстік жағалауда немесе M23/A23 дәлізінің жанында орналасқан. Кроули қаласы округтың ең ірісі болып табылады, оның халқы шамамен 106 600 адамды құрайды. Вортинг жағалау елді мекені де 104 600 халқымен оған жақын тұрады. Батыс Сассексте ашық жартастар округтың солтүстігіне қарай көнерейді, Сурреймен шекарадағы Төменгі Гринсэнд жоталарында, оның ішінде округтың ең биік нүктесі – Блэкдаун орналасқан. Жұмсақ құм мен саз қабаттарының эрозиясы Уэльд алабын ойыс қылып, бүкіл округ бойында шығыстан батысқа созылатын бор тауларының солтүстік беткейін қалдырды, бұл беткей Арун және Адур өзендерінің аңғарларымен ғана үзіледі. Округтың көп бөлігін кесіп өтетін осы екі өзеннен басқа, Лавант өзені де қыста Чичестерден солтүстікке қарай бор тауларының еңісіндегі бұлақтардан үзіліс-үзіліс ағып шығады. Кейбір үзіліспен ағатын шағын өзендер жергілікті диалектте "рифтер" деп аталады. Округ Англияның жалпы жер ауданының 1,52%-ын құрайды, бұл елдегі 30-шы ірі округ.

Климат

Метеорологиялық бюроның деректеріне сәйкес, Батыс Сассекс Ұлыбританиядағы ең күнге толы округ болып табылады. 2011 жылға дейінгі 29 жыл ішінде жылына орташа есеппен 1902 сағат күн сәулесі тіркелді. Күн сәулесінің ең көп мөлшері жағалауға жақын аудандарда байқалады, Богнор Регис көбінесе Англияның құрлық бөлігінде ең жоғары көрсеткішті тіркеседі, мысалы, 1990 жылы 2237 сағат. Оңтүстік жағалау округтеріндегі орташа жылдық температура шамамен 11 °C құрайды. Ең суық ай – қаңтар, онда жағалауға жақын аудандарда орташа тәуліктік ең төменгі температура шамамен 3 °C, ал ішкі аймақтарда одан да төмен болады. Шілде айы әдетте ең жылы ай болып табылады, орташа тәуліктік ең жоғары температура шамамен 20 °C шамасында болады. 1976 жылдың 26 маусымында Пулборо қаласының Солтүстік Хит ауданында 35,4 °C ең жоғары температура тіркелді. Жағалаудағы жоғары температуралар көбінесе салқын теңіз желдерінің әсерінен төмендейді. Айлық жауын-шашын көбінесе күз және қыс айларының басында көп, ал жаз айларында азайады, шілде айы көбінесе ең құрғақ ай болып табылады. Жазғы конвективті жаңбырлар мен дауылдар ішкі аймақтарға қарағанда аз жауын-шашын әкеледі. Округ қатты жауын-шашыннан туындаған жергілікті су тасқынынан және ұзаққа созылған орташадан төмен жауын-шашыннан туындаған су тапшылығынан зардап шегуі мүмкін. Қысқы жауын-шашын судың көп бөлігін қамтитын борлы сулы қабаттарды толтыру үшін қажет. Ұлыбританиядағы жылқының ең ерте дәлелдерінің бірі 500 000 жыл бұрын Боксгроувтен табылған. Жүзім шаруашылығы экономиканың маңызды бөлігі болып табылады, шарап заводтары негізінен әртүрлі сападағы көпірген шараптарды өндіреді.

Байланыс және көлік

M23 тас жолы Лондоннан Кроулидің оңтүстігіне дейін созылады. A23 және A24 тас жолдары Лондоннан Брайтонға және Вортингке сәйкесінше жетеді, ал A29 одан сәл батысқа қарай Богнор Регисте аяқталады. Басқа маңызды тас жолдар – A272, ол округтің ортасынан шығыстан батысқа қарай өтеді, және A27, ол да солай, бірақ жағалауға жақынрақ. A259 – шығыс жағалау аймағында A27 тас жолына жергілікті балама жол. 2011 жылы 33 миллионнан астам жолаушыға қызмет көрсеткен және 250 мыңнан астам ұшақ қозғалысын тіркеген Гатвик әуежайы Кроули шекарасында орналасқан және Ұлыбританиядағы екінші ірі әуежай болып табылады. Сонымен қатар, Шорхэмде әлдеқайда кішкентай жергілікті әуежай бар, ал Гудвудта жеңіл ұшақтар мен тікұшақтарды қабылдайтын шөптік аэродром бар. Үш негізгі теміржол бағыты бар: Брайтон бағыты, Арун аңғары желісі және Батыс жағалау желісі. Портсмут тікелей бағыты Батыс Суссекстің батыс бөлігіне қызмет көрсетеді және кейде оған кіреді, бірақ округ аумағында теміржол станциялары жоқ.

Аудандық кеңес

Батыс Сассекс округі кеңесі (WSCC) – Батыс Сассекс округін басқаратын орган. Округ құрамында 7 аудандық және боровтік кеңес (Адур, Арун, Чичестер, Кроули, Хоршам, Мид-Сассекс және Вортинг) және 159 қалалық, приходтық және ауылдық кеңес бар. Батыс Сассекс округі кеңесінде 70 кеңесші бар, олардың көпшілігі консерваторлар. 46 консерватор, 11 либерал-демократ, 9 Лейборист партиясының кеңесшісі және 4 «Жасыл және тәуелсіз альянс» кеңесшісі бар. Бас атқарушы директор және оның атқарушы директорлар тобы кеңестің күнделікті жұмысын ұйымдастыруға жауапты. Батыс Сассекс округі кеңесі Чичестердегі Каунти-Холл ғимаратында орналасқан және білім беру, әлеуметтік қызметтер, өрттен қорғау және құтқару, кітапханалар, сауда стандарттары, қала және ауыл шаруашылығы жоспарлау, қоқыс тастау және тұтынушыларға қызмет көрсету сияқты кең ауқымды қызметтер ұсынады.

Батыс Сассекс жастар кабинеті

Батыс Суссекс жастар кабинеті – Батыс Суссекстегі жастар сайлаған жергілікті өкілдер тобы және Ұлыбритания жастар парламентінің (ҰЖП) төрт өкілі. Жастар кабинеті Батыс Суссекстегі жастардың пікірін облыстық деңгейде көрсетеді. Батыс Суссекстегі жастар кабинеті мен ҰЖП-ға сайлау жыл сайын наурыз айында өткізіледі.

Діни ғимараттар

Кичестер кафедральді шіркеуі (Chichester Cathedral) – Кичестер англикан епископының резиденциясы. Ол 1075 жылы епископтың тақтысы Селси аббаттығынан көшірілген кезде кафедраль ретінде құрылған. Кафедраль архитектурасы нормандық және готикалық стильдерде, ал сәулет тарихшысы Николаус Певснер оны «нағыз ағылшын кафедралі» деп атады. Арундельдегі Әйел Ана мен Әйет Филипп Ховардтың кафедральді шіркеуі – Арундель және Брайтон епархиясының рим-католик кафедралі. Француз готика стилінде салынған және 1873 жылы Арундельдің католик шіркеуі ретінде киеленген, ол 1965 жылы епархия құрылғанға дейін кафедраль деп жарияланбаған. Бошам шіркеуінің бір бөлігі саксон құрылысына жатады және Бейе гобеленінде Англияның кейінгі саксон және даниялық патшаларының жергілікті шіркеуі ретінде бейнеленген. Графтықта көптеген басқа саксон және ерте нормандық шіркеулер аз өзгерістермен сақталған, оның ішінде Сомптингтегі Біздің сүйікті Мария шіркеуі – 11 ғасырғы аңгло-саксон шіркеуі, Англияда бірегей Рейн қалқасымен және Уорттың Әйет Николас шіркеуі – Уорт, Кроулидегі 10 ғасырғы шіркеу. Кейбір англикан шіркеулері және графтықтағы көптеген бейдін шіркеулері тұрғын үйге айналдырылған. Читхерсттегі Циттавивека – буддалық монастырь.

Өнер

Чичестердегі Паллант Хаус галереясында Лондоннан тыс 20 ғасырғы британдық өнердің ең маңызды коллекцияларының бірі орналасқан. Онда Уолтер Хасси мұра еткен 20 ғасырдың басы мен ортасының жұмыстарының көп бөлігі, сондай-ақ сэр Колин Сент Джон "Сэнди" Уилсонның көптеген кейінгі туындылары бар. Вортинг мұражайы мен көркемсурет галереясында грузин және викториан дәуірінің костюмдерінен тұратын үлкен коллекция сақталған. Касс мүсіндер қоры Гудвудта ашық аспандағы мүсіндер саябағына ие.

Теледидар

BBC South округті қамтиды, бірақ Haywards Heath, Burgess Hill, East Grinstead және Shoreham by Sea қалалары BBC South East аймағымен жабылады. ITV Meridian да округті қамтиды. Кроули екі аймақпен де, BBC Лондон және ITV Лондонмен де жабылады.

Білім

Батыс Сассексте жан-жақты білім беру жүйесі бар, онда округтік қаржыландырылатын орта мектептер мен академиялар, сондай-ақ жиырмадан астам тәуелсіз жоғары мектептер бар. Бұған қоса, бастауыш білім беру 240-қа жуық нәрестелер бағы, кіші, бастауыш, бірінші және орта мектептер арқылы ұсынылады. Колледждер қатарында Ричард Коллиер колледжі, Орталық Сассекс колледжі, Нортбрук колледжі және Уэльд мектебі бар. Округтағы тәуелсіз мектептерге Хоршамның жанындағы Христ ауруханасы (студенттері Тюдор стиліндегі форма киеді), Сифорд колледжі, Лансинг колледжі және Хёрстпиерпойнт колледжі кіреді. Чичестер университеті мен Чичестер колледжі жоғары білім беруді қамтамасыз етеді.

Спорт

Батыс Сассексте кем дегенде 40 түрлі спортпен айналысады. Суссекс 1839 жылы құрылған және бірінші сыныпты крикет округі болған, сонымен қатар клубтық крикетке бастау берген жер. Суссекс Фонтуэлл паркі ат жарыс жобасына ие. Графтықта Кроули қаласында орналасқан «Кроули Таун» футбол клубы бар.